Enerji maliyetlerinin yol açtığı baskılar, küresel gelişmeler ve merkez bankalarının para politikalarıyla şekillenen yılın ilk yarısı Avrupa borsalarında belirgin hareketler yarattı. Özellikle İtalya’nın FTSE MIB’i, yıl içindeki en yüksek getiriyi kaydederken %15’e yakın yükseliş gösterdi. İspanya IBEX 35 %12,5 artışla onu izlerken, İngiltere FTSE 100 %5,7, Fransa CAC 40 %3,6 ve Almanya DAX %2,1 oranında yükseldi. Stoxx Europe 600 endeksi ise 30 Haziran’da 641,73 puana çıkıp yıl başına göre %8,4 değer kazandı ve dip seviyeden yükselişini sürdürdü.
İtalya’da FTSE MIB, dönemi 51.682,43 puanla kapatarak yıl içi zirvesinin %2,8 altında kaldı ve dipten %24,2 yükseliş gösterdi. Endeksin en düşük ve en yüksek seviyeleri ise sırasıyla 23 Mart’taki 41.616,11 ve 19 Haziran’daki 53.188,37 olarak kaydedildi. IBEX 35, 2025’i 17.307,80 puandan bitirip 30 Haziran’da 19.471,90’a ulaşarak %12,5 değer kazandı. FTSE 100 ise yılı 10.497,12 puandan başlatıp ilk yarıyı %5,7 yükselişle tamamladı. CAC 40, yıl sonunda 8.112,02 puanda iken 30 Haziran’da 8.403,99 puana çıktı ve %3,6 kazanç sağladı. DAX ise 24.995,81 puana ulaşarak %2,1’lik artış kaydetti.
Enerji şoku Avrupa piyasaları üzerinde belirgin bir baskı oluşturdu. Şubat ayı sonlarında başlayan Ortadoğu çatışmaları ve deniz trafiğinin Dar-Merz Boğazı’ndaki aksaklıkları, enerjiye olan bağımlı Avrupa ekonomilerini olumsuz etkiledi. Yaklaşık beşte biri enerji ithalatı olan bölge için petrol ve gaz fiyatlarında yükseliş görüldü; bu durum hava yolu, otomotiv, kimya, ulaştırma ve tüketim şirketlerinin maliyet görünümlerini bozdu. Ancak petrol ve doğal gaz üreticileri artan fiyatlardan olumlu yönde ayrıştı. Deniz taşımacılığında sigorta maliyetleri yükseldi, gemi rotaları uzadı ve tedarik süreleri uzadı; bu da üreticiler için ek maliyet baskısı oluşturdu.
Haziran ayında ABD ile İran arasında geçici bir mutabakatın sağlanması petrol fiyatlarını savaş öncesi seviyelere yakınlaştırdı ve enflasyon endişelerini hafifleterek Avrupa borsalarında risk iştahını bir miktar toparladı. Ancak ateşkesin kırılganlığı, Boğaz’daki mayın riski ve tam kapasiteye dönüşün belirsizliği, jeopolitik risk priminin ilk yarı sonunda tamamen ortadan kalkmasını engelledi.
Avrupa Merkez Bankası kararları Enerji maliyetlerinin yükselişi enflasyon görünümünü bozunca Avrupa Merkez Bankası haziran toplantısında üç temel politika faizini 25 baz puan artırdı. Böylece mevduat faizi %2,25, ana refinansman faizi %2,40 ve marjinal fonlama faizi %2,65 seviyesine çıktı. Banka, 2026 için enflasyon tahminini %3 olarak verirken büyümeye ilişkin aşağı yönlü risklere dikkat çekti. Küresel piyasaları etkileyen ABD Merkez Bankası kararları ise Avrupa hisselerindeki oynaklığı artırdı ve tahvil getirilerini yönlendirdi.
Savunma sanayisi ve ihracat baskısı İlk çeyrekten itibaren savunma harcamalarının artırılacağı beklentisi Almanya başta olmak üzere Avrupa piyasalarını destekledi. Savunma ve havacılık şirketlerinin hisselerinde güçlenme görülürken, altyapı ve inşaat sektörlerindeki yatırımlar bazı firmalarda kar getirilerini yükseltti. Kamu harcamalarındaki artışın büyümeyi destekleyeceği düşüncesi, özellikle DAX üzerinde rekor seviyelere ulaşan hareketlere katkıda bulundu. Ancak bazı şirketlerde yılın ilerleyen dönemlerinde yaşanan kar satışları da görüldü.
ABD tarifeleri ve otomotiv sektörü ABD’nin ticaret politikasındaki belirsizlikler bir süre Avrupa için başlıca gündem maddesi olarak kaldı. Yüksek mahkeme kararının ardından bazı tarifelerin kaldırılması ve kalan kısımdan %15’e varan oranda ithalata ek vergilerin uygulanması tartışmaları hız kesmeden sürüyor. Avrupa Birliği ile varılan önceki ticaret anlaşmasının üst sınırı dolayısıyla bölgeden yapılan ithalatın bu oranda kalması hedefli görülse de Çin’deki elektrikli araç pazarının büyümesi, Avrupa otomotiv sanayini baskı altında tutmayı sürdürüyor.
Sonuç olarak, bölgedeki enerji maliyetleri ve jeopolitik gelişmeler, yılın ilk yarısında Avrupa borsalarının yönünü ve büyüme perspektiflerini önemli ölçüde etkiledi. Enerji fiyatları belirsizliğini korurken, savunma harcamaları ve merkez bankalarının politika adımları gelecek dönemleri şekillendirecek ana faktörler arasında yer alıyor. Daha ayrıntılı analizler için kaynaklar bölümü dikkate alınmalıdır. Ekonomi Haberleri
