BİLGE, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı himayesinde TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen, Türkçenin dil yapısını ve kültürel birikimini temel alan bir büyük dil modelidir. Bu model, Türkçe üzerinde tam hakimiyet kurmayı ve dijital özgürlüğü güçlendirmeyi amaçlayarak, yerli kaynaklarla yüksek performans gösteren milli bir ekosistemin yapı taşı olmayı hedefler.
Bu yapay zeka ekosistemi, veri egemenliğini korumaya ve global standartların ötesinde yeteneklere sahip milli modellerin geliştirilmesini destekler. BİLGE, Türkçe konuşan kullanıcılar için akıcı, doğal ve bağlama duyarlı çıktılar üretebilir; uzun metinleri ana fikri korunacak biçimde özetler ve ilgili sorulara bağlama uygun yanıtlar sunar. Ayrıca Türkçe-İngilizce çevirilerde özel adları, deyimleri ve kültürel referansları doğru aktarır. Hukuki metinlerin analizinde, mevzuat incelemelerinde ve kurumlar arası bilgi paylaşımında da etkili şekilde kullanılabilir.
Geniş kullanım alanı BİLGE, kamu hizmetlerinden bankacılığa, sağlık ve eğitime, bulut bilişimden BT operasyonlarına kadar pek çok alanda uygulanabilir. Müşteri hizmetleri, içerik üretimi, doküman analizi ve sektöre özgü iş süreçlerinde değer yaratır. Ayrıca akademik çalışmalar ve araştırma projeleri için güçlü bir altyapı sunar; tıbbi kayıtların işlenmesi, klinik dokümanların analizi ve karar destek sistemlerinde kullanılabilir.
Standart kültür yerine Türkiye’yi merkeze almak Model, Türkçeyi birincil düşünce dili olarak kullanır ve dilin anlam katmanları ile kültürel bağlamını ön planda tutar. Çeviri ve dil anlama süreçlerinde, başka bir dilden doğrudan çeviri yapmaktansa akıcı ve yerinde ifadeler tercih edilir. Enerji ve maliyet verimliliğiyle, Türkçe işleme kapasitesini daha hızlı ve daha verimli biçimde sunar.
Ulusal verilerin güvenli işlenmesi BİLGE, verilerin ülke içinde işlenmesini ve depolanmasını sağlayarak dışa bağımlılığı azaltır ve kurumlar için güvenli bir yapay zeka altyapısı sunar. Kritik yapay zeka yetkinliklerinin yerli kaynaklarla geliştirilmesi hedefiyle, kamu süreçlerinde yüksek verimlilik elde edilmesini sağlar.
Geleceğe dönük modeller BİLGE, sektörde önde gelen büyük dil modellerini geride bırakma vizyonuyla hareket eder. Ülke içinde sıfırdan eğitim ve optimizasyon altyapısını geliştirmeyi amaçlar; genel çeviri alanında öne çıkarken, kültürel çeviri kategorisinde diğer büyük modellerle kıyaslandığında daha yüksek performans gösterebilecek kapasiteye sahiptir. TÜBİTAK BİLGEM mühendislerince uçtan uca üretilen BİLGE’nin tüm bileşenleri yerli olarak geliştirilmiştir. Kültürel çeviri skoru 50 üzerinden 44,44 olarak belirlenmiş olup, 1 trilyon kelimelik ham veri kullanılarak inşa edilmiştir. Aile, 1 milyardan 122 milyar parametre aralığında çeşitli modeller sunar; bu sayede hafif uç cihazlardan karmaşık akıl yürütme gerektiren görevler için esneklik sağlanır.
Genel kullanıma ulaşma süreci Şu an için BİLGE halka açık değildir. Türkiye’nin Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı kapsamında yürütülen çalışmalarla general kullanıma sunulması için son hazırlıklar yapılmaktadır. Cumhurbaşkanı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından yapılan açıklamalar, ilerleyen günlerde de paylaşılacaktır. Erişim süreçleri, kullanım koşulları ve diğer gelişmeler resmi kurum kanalları üzerinden duyurulacaktır.
