Türkiye, Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerini üçüncü bir ülkeye devredebilmek için Rusya’nın onayını almak ve böylelikle ABD üretimi F-35 savaş uçaklarının satın alınmasının önünü açmak istiyor.
Geçtiğimiz aylarda Bloomberg’e bilgi veren kaynaklar, Türkiye’nin S-400 füze sistemlerini Rusya’ya iade etmeyi önerdiği yazmıştı. Moskova’nın bu fikre sıcak bakmadığını belirten kaynaklar, Türk yetkililerin üçüncü ülkeye bölüm konusunu geçtiğimiz haftalarda Rusya’ya ilettiğini tabir etti.
Bloomberg'in haberine nazaran S-400 sistemini üçüncü bir ülkeye devretmek de kesin tahlil manasına gelmeyebilir. Bu hafta NATO Zirvesi devam ederken gazetecilere açıklama yapan kimi ABD’li senatörler üçüncü ülkeye dönemin de güvenlik telaşlarını gidermeyebileceğini söyledi.
Rusya ile görüşmeler, bu hafta Ankara’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi öncesinde başladı. Zirve sırasında ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’nin ABD’den F-35 savaş uçağı satın almasına yönelik kendi koyduğu yasağı yakında kaldırabileceğinin sinyalini vermişti.
Türkiye daha evvel S-400’leri elinde tutup, ABD’nin sistemi denetlemesine müsaade vermeyi de önerdi lakin kaynaklara nazaran bu teklif, ABD’li yetkililer nezdinde takviye görmedi. Bloomberg’e konuşan Türk yetkililer, Ankara’nın S-400 sistemini envanterinde bulundurmasına karşın şu anda etkin olarak kullanmadığını belirtti.
2019 yılında alınmıştı
Türkiye, 2019 yılında Rusya’nın S-400 hava savunma sistemlerini teslim aldıktan sonra F-35 programından çıkarılmıştı. Washington, Ankara’nın F-35 programına tekrar katılabilmesi ve uçakları satın alabilmesi için bu sistemleri elinden çıkarması gerektiğini açıkça belirtmişti.
Rusya’nın Türkiye’nin talebini kabul etmesi halinde, S-400 bataryalarının öbür bir yere nakledileceğini söylerken kaynaklar, muhtemel bir varış noktası hakkında bilgi vermedi. Kaynaklar, Rusya’nın Ankara’ya şimdi karşılık vermediğini de belirtti.
Yetkililer, bu konunun Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Rusya’nın Kazan kentinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesindeki gündem başlıklarından biri olduğunu tabir etti.
Trump, F-35'ler konusunda şimdi kararını vermediğini belirtmişti
Trump, Çarşamba günü, Türkiye’nin ABD’den Lockheed Martin üretimi F-35 savaş uçaklarını satın alması konusunda şimdi karar vermediğini söylemişti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise “F-35 konusunda Sayın Trump, aslında Türkiye’ye yönelik olumlu bir yaklaşım içerisinde” tabirlerini kullanmıştı.
Rus sistemlerinden vazgeçilmesi, Türkiye ile ABD arasındaki bağlantıları değerli ölçüde güzelleştirebilecek ve Türk savunma endüstrisine uygulanan yaptırımların kaldırılmasının önünü açabilecek bir gelişme olarak bedellendiriliyor.
Türkiye, S-400’leri, NATO müttefikleriyle bağlantılarının gerginleştiği bir periyotta satın almıştı. Bu gerginlik, ABD’de Barack Obama’nın başkanlığı periyodunda başlamış ve 2016’daki 15 Temmuz darbe teşebbüsünün akabinde derinleşmişti. O devirde Türkiye, ABD üretimi Patriot füzelerini de satın almayı hedefliyordu lakin Washington’un muahedeyi sonuçlandırma konusunda kararlı olmadığını argüman ediyordu.
Bu durum, Ankara’nın Rusya’ya yönelip S-400’ü satın almasının münasebetlerinden biri olmuştu.
ABD, Ankara’yı F-35 programından çıkardığında, 2020 yılında CAATSA olarak bilinen “Yaptırımlar Yoluyla Amerika’nın Düşmanlarına Karşı Mücadele Yasası”nı yürürlüğe koyarak Türkiye’nin savunma endüstrisinin öbür hassas teknolojilere erişimini engellemişti.
Vargı Ekonomi Haberleri
