Fındık hasadına sayılı günler kala üreticiler bahçelerde son hazırlıklarını sürdürürken, uzmanlardan da hasat maliyetini düşürecek ihtarlar gelmeye devam ediyor. OMÜ Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, bilhassa son yıllarda artan personellik masraflarına dikkat çekerek, üreticilere "file örtü" usulünü önerdi.
Türkiye'nin dünya fındık üretimindeki başkan pozisyonunu sürdürebilmesi için randıman kadar üretim maliyetlerinin de düşürülmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Serdar, fındığın sağlıklı biçimde hasat edilerek tüketiciye ulaşmasının büyük kıymet taşıdığını söyledi. 2026 yılında yeterli bir rekolte beklendiğini söz eden Serdar, "Fındık ülkemiz için stratejik bir eserdir. Bu yıl uygun bir rekolte bekliyoruz. Lakin bunun gerçekleşebilmesi için fındığın sağlıklı bir halde harmana ve tüketiciye ulaşması gerekiyor. Bilhassa kahverengi kokarca zararlısı ve külleme hastalığı üreticilerin dikkat etmesi gereken en kıymetli riskler arasında yer alıyor" diye konuştu.
"Hasat maliyetini düşürmek için file örtü metodunu öneriyoruz"
Hasat periyodunda artan personellik maliyetlerine dikkat çeken Serdar, üreticilerin mekanizasyondan daha fazla yararlanması gerektiğini vurguladı. Motorlu tırpan yevmiyelerinin yaklaşık 7 bin TL düzeyinde olduğuna işaret eden Serdar, "Hasat maliyetini düşürmek için bilhassa file tekniğini öneriyoruz. Biz bunu denedik ve fındık toplama suratını en az 3-4 kat artırdığını gördük. Bu sebeple üreticilerimize bilhassa tavsiye ediyoruz" formunda konuştu.
Bazı üreticilerin taban topraklarda hasat makineleri kullandığını belirten Serdar, yağışlı havalarda bu makinelerin randımanının düştüğünü söyledi. Serdar, "Hasat makinesi olmasına karşın file metoduna geçen tanıdığım üreticiler de var. Hasebiyle file yolunun daha fazla teşvik edilmesi gerekiyor. Devlet takviyesiyle bu yıl farklı projeler kapsamında üreticilere file dayanağı de veriliyor" tabirlerini kullandı.
"Mekanizasyon rekabet gücünü artıracak"
Türkiye'nin fındık üretiminde Amerika, Şili, İtalya, Gürcistan ve Azerbaycan üzere ülkelerle rekabet ettiğini tabir eden Prof. Dr. Serdar, maliyetleri düşürmenin en kıymetli yolunun mekanizasyon olduğunu kaydetti. Taban topraklarda traktör arkasına takılan ekipmanlarla birçok sürecin çarçabuk yapılabildiğini lisana getiren Serdar, meyilli topraklar için ise uzaktan kumandalı ve robotik sistemlerin geliştirilmeye çalışıldığını, bu teknolojilerin yaygınlaşmasının üreticiye kıymetli avantaj sağlayacağını söyledi.
"Yaklaşık yüzde 65 oranında azaltıyor"
Hasat öncesi bakım ikazında bulunan Serdar, şunları söyledi:
"Diğer yandan, fındık taban sürgünü için daha evvel geliştirdiğimiz bir metot var. Bu yol azotlu-tuzlu çözeltinin kullanılması temeline dayanıyor. Taban sürgünleri 15-20 santimetre boyundayken uygulanabiliyor. Yol şu biçimde uygulanıyor: 100 litre suya 10-15 kilogram amonyum sülfat gübresi ya da kaya tuzu eritilerek çözelti hazırlanıyor. Bu çözelti taban sürgünlerine uygulanıyor. Sürecin yılda 3-4 kez tekrarlanması gerekiyor. Böylelikle taban sürgünü paklığı çok daha kolay hale geliyor ve maliyet yaklaşık yüzde 65 düşüyor. Alışılmış, burada zamanlama çok kıymetli. Şayet zamanlama kaçırılır ve taban sürgünleri 40 santimetre ile 1 metre boya ulaşırsa, bu kere kimi makineler gündeme geliyor. Örneğin motorlu tırpana takılan birtakım aparatlar ve çay toplama makinesi, fındık taban sürgünü paklığında kullanılmaya başlandı."
Vargı Ekonomi Haberleri
