Google, Avrupa Birliği’nin 1,49 milyar Euro’luk rekabet cezasını kaldıran alt mahkeme kararının korunması için türel savunmasını yaptı.
Alphabet bünyesindeki şirket, Avrupa Komisyonunun 2024 tarihli iptal kararına karşı yaptığı temyizin reddedilmesini istedi. Dava, Avrupa Birliği’nin en yüksek yargı organı olan Avrupa Birliği Adalet Divanında beş yargıçtan oluşan heyet tarafından görülüyor.
Ceza, yeni kurla yaklaşık 1,7 milyar dolara karşılık geliyor. Google açısından dava sadece para cezasının geri dönüp dönmeyeceğini değil, yayıncılarla yapılan dijital reklam mukavelelerinin Avrupa rekabet hukukunda nasıl değerlendirileceğini de belirleyecek.
Dava 2006 yılına uzanıyor
Avrupa Komisyonu, Google’a Mart 2019’da 1 milyar 494 milyon 459 bin Euro ceza verdi. Soruşturma, şirketin internet sitelerine arama reklamı sağlayan AdSense for Search hizmetine odaklandı.
AdSense for Search, kendi arama kutusuna sahip internet sitelerinin kullanıcı sorgularıyla ilişkili reklamlar göstermesini sağlıyordu. Yayıncılar da bu reklamlar üzerinden elde edilen gelirin bir kısmını alıyordu.
Komisyon, Google’ın büyük yayıncılarla yaptığı kontratlara rakip reklam hizmetlerinin kullanımını zorlaştıran kararlar eklediğini savundu. İncelenen maddeler arasında rakip reklamların büsbütün yasaklanması, Google reklamlarına daha görünür alan ayrılması ve rakip reklamlarda yapılacak değişiklikler için evvelden onay alınması yer aldı.
Rekabet otoritesine nazaran kelam konusu uygulamalar Ocak 2006 ile Eylül 2016 arasında devam etti. Google, tartışmalı kontrat maddelerini 2016 yılında kaldırdı yahut değiştirdi.
Alt mahkeme cezayı kaldırdı
Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, Eylül 2024’te Komisyonun tespitlerinin büyük kısmını kabul etmesine karşın ceza kararını bütünüyle iptal etti.
Mahkeme, Komisyonun kontrat kararlarının ne kadar müddetle uygulandığını değerlendirirken ilgili bütün şartları dikkate almadığı sonucuna vardı. Yayıncıların mukavele yenilemeleri sırasında rakip şirketlerle çalışıp çalışamayacağının gereğince incelenmediği belirtildi.
Kararda, kimi mukavelelerin birkaç yıllık periyotlarla yapıldığı ve daha sonra birden fazla kere uzatıldığı vurgulandı. Komisyonun sırf kontratların toplam müddetine odaklandığı, yayıncıların ara periyotlarda farklı seçeneklere sahip olup olmadığını gereğince araştırmadığı kaydedildi.
Genel Mahkeme ayrıyeten tartışmalı kararların 2016 yılında pazarın ne kadarını kapsadığının kanıtlanamadığını belirledi. Bu sebeple mukavelelerin rakipleri piyasadan dışlama, yeniliği azaltma yahut tüketiciye ziyan verme tesirinin gereğince ortaya konulamadığına hükmetti.
Taraflar karşı karşıya geldi
Google’ın avukatı Josh Holmes, Avrupa Komisyonunun temyiz münasebetlerinin yanılgılı olduğunu ve alt mahkeme kararının açık bir türel temele dayandığını savundu.
Şirket tarafı, Komisyonun rakip reklam aracılarına pazarda kıymetli rekabet imkanları bulunduğunu gösteren ispatları göz ardı ettiğini ileri sürdü. Google, mukavele maddelerinin rakiplerin pazara erişimini Komisyonun argüman ettiği ölçüde engellemediği görüşünü koruyor.
Avrupa Komisyonu ismine davaya katılan Anthony Dawes ise alt mahkemenin rekabet otoritesine daha evvel gibisi görülmemiş bir inceleme yükümlülüğü getirdiğini savundu.
Komisyon tarafı, Genel Mahkemenin yaklaşımının münhasırlık kararlarının hukuka uygun olduğu varsayımını doğurabileceğini belirtti. Düzenleyici kurum, Google’ın mukaveleler yoluyla çevrim içi arama reklamcılığındaki hâkimiyetini güçlendirdiğini öne sürüyor.
Google’ın AB faturası büyüdü
AdSense dosyası, Google’ın Avrupa Birliği ile yaklaşık 20 yıldır devam eden rekabet uğraşındaki dört büyük ceza kararından biri oldu.
Şirkete verilen dört rekabet cezasının toplamı 9,5 milyar Euro’ya ulaştı. AdSense cezasının 2024 yılında iptal edilmesi, Avrupa Komisyonunun büyük teknoloji şirketlerine yönelik gayretinde nadir görülen hukuksal kayıplardan biri olarak değerlendirildi.
Google daha evvel alışveriş karşılaştırma hizmeti ve Android işletim sistemiyle kontaklı rekabet davalarında da milyarlarca Euro ceza aldı. Şirket, Avrupa’daki dijital reklam, arama sonuçları ve taşınabilir işletim sistemi uygulamaları sebebiyle farklı soruşturma ve davalarla karşı karşıya kaldı.
AdSense kararının yine yürürlüğe girmesi, sırf 1,49 milyar Euro’luk mali yük yaratmayacak. Karar, büyük teknoloji şirketlerinin yayıncılarla yaptığı münhasırlık ve öncelikli yerleşim kontratlarının gelecekte nasıl inceleneceği açısından da emsal oluşturabilecek.
Gözler 12 Kasım’a çevrildi
Mahkeme danışmanının davaya ait bağlayıcı olmayan görüşünü 12 Kasım 2026 tarihinde açıklaması bekleniyor.
Danışman görüşleri mahkeme kararını direkt belirlemiyor fakat yargıçların izleyeceği tüzel yön konusunda kıymetli bir işaret sağlayabiliyor. Kesin kararın görüşün açıklanmasından sonraki aylarda verilmesi öngörülüyor.
Mahkeme Komisyonun temyizini reddederse 1,49 milyar Euro’luk cezanın iptali katılaşacak. Temyizin kabul edilmesi halinde belgenin yine kıymetlendirilmesi yahut ceza kararının türel tabanının güçlenmesi gündeme gelebilecek.
Önümüzdeki periyotta mahkeme danışmanının mukavelelerin mühleti, pazar kapsamı ve rakiplerin erişim imkânları hakkındaki değerlendirmesi izlenecek. 12 Kasım’daki görüş, Google’ın 1,7 milyar dolarlık ceza riskinde bir sonraki kritik eşik olacak.
Vargı Ekonomi Haberleri
