Geçmiş dönem gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygunluğunu inceleyen Ticaret Bakanlığı, denetim faaliyetlerini sürdürdüğünü açıkladı. Yapılan uygulamalar, kurallara uyum gösteren firmaların haklarının korunmasına yönelik olduğu gibi kamu gelirlerindeki olası kayıpların azaltılmasına da katkı sağlıyor.
2024 yılında ek tahakkuk ve ceza kararları toplamı 6,8 milyar TL olarak belirlendi. Bu tutar, ikincil kontrol için 5,5 milyar TL ve sonradan kontrol için 1,3 milyar TL şeklinde ayrıldı. Önceki yıla kıyasla yaklaşık %98lik bir artış kaydedildi. 2025 yılında ise toplam ek tahakkuk ve ceza miktarı 13,6 milyar TL olarak hesaplandı; ikincil kontrol ve sonradan kontrol kalemleri sırasıyla 11,8 milyar TL ve 1,8 milyar TL olarak kayda geçti ve yıllık artış oranı yaklaşık %100 olarak açıklandı.
İlk altı ayda 8,3 milyar TL olarak özetlenen 2026 dönemi raporunda da denetimlerin hız kesmediği görüldü. Haziran itibarıyla toplam ek tahakkuk ve ceza kararı 8,3 milyar TL olarak belirlendi; ikincil kontrol 6,5 milyar TL, sonradan kontrol 1,8 milyar TL olarak dağılım gösterdi. Geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık %43 artış kaydedildi.
İleri veri analitiği kullanımının önemi artıyor Bakanlık, denetim süreçlerinde mevcut insan kaynağının yanı sıra ileri veri analitiği altyapısından da faydalandığını belirtti. Bu kapsamda Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), DİKOP ve KIYAS gibi araçlarla yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi analiz edilerek riskli işlemler tespit ediliyor. Riskli firmalar, ticaret bakanlığı müfettişleri tarafından sonradan kontrol kapsamına alınırken, şüpheli beyannameler ise 18 Bölge Müdürlüğü’ndeki kontrol şubeleri tarafından ikincil incelemeye yönlendiriliyor.
Denetimler sürecek Bakanlık, mevzuata uygunluk sağlanarak vergi gelirlerindeki kayıp ve kaçağın azaltılması hedefiyle denetimlerin önümüzdeki dönemde de etkili şekilde devam edeceğini bildirdi.
