Taşınmaz ticaretini güvenli kılmayı amaçlayan bir sistem üzerinde çalışmalar sürüyor. Alıcı ve satıcı arasındaki dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik risklerini azaltmayı hedefleyen bu yapı, kayıt dışılığın da düşürülmesini ve para transferinin güvenli bir ortamda gerçekleşmesini sağlamak üzere tasarlandı.
Yönetmelikte yapılan değişiklikle, söz konusu sistemin 1 Temmuz’da zorunlu olarak faaliyete geçmesi öngörülüyordu. Ancak Ticaret Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve diğer paydaşlar arasındaki işbirliği sonucunda teknik süreçlerin ve entegrasyonların tamamlanması için uygulama tarihinin 1 Ekim’e ertelendiği bildirildi.
Şeffaflığı artırmayı hedefleyen bu yapı hakkında sık sorulan sorular ve cevapları şu şekilde özetlenebilir:
- Güvenli Ödeme Sistemi nedir? Bu altyapı, taşınmaz satış bedelinin güvenli ve eşzamanlı olarak el değiştirmesini sağlar. Taşınmaz devri tapuda tamamlanana kadar ödeme satıcının hesabına geçmez; böylece satış bedeli ile mülkiyet transferi eş zamanlı gerçekleşir.
- Sistem hangi soruna çözüm getiriyor? Türkiye’de taşınmaz satışlarında çoğu zaman bedel elden ödeniyor ve bu durum, taraflar arasında güven sorunlarına yol açabiliyor. Ayrıca büyük meblağlarda nakit taşıma riski ve bununla ilişkili hırsızlık ihtiyaçlarını da beraberinde getiriyor. Sistem bu sorunları ortadan kaldırmayı amaçlar.
- Sistem nasıl çalışacak? Belirli bankalarda hesap açılarak satış bedeli bu hesaplarda bloke edilir. Vatandaşlar kendilerine verilen referans numarasıyla e-Devlet üzerinden başvuru yaparak tapu dairesinde işlemleri başlatır. İşlemler tapu dairesinin onayıyla tamamlandığında ödeme satıcı hesabına aktarılır. Olumsuz bir durumda para güvenli şekilde vadede kalır ve iade edilir. Her işlem için kullanım bedeli alınır; bu bedel, satış bedelinden mahsup edilir.
- Sistem zorunlu mu? Yetkili mercilerin aldığı karar doğrultusunda Güvenli Ödeme Sistemi’nin devreye alınması 3 ay ileri bir tarihe ertelendi ve 1 Ekim’den itibaren zorunlu hale gelmesi benimsendi. Uygulama, gerçek kişilerin yanı sıra tüzel kişiler için de geçerli olacak.
- Emlakçılar sürece dahil mi? Bankalar ve tapu işlemleri üzerinden yürütülen bu süreçte emlakçılar aracı konumunda rol alacak. Referans numarası temini ve sistem kullanımı konusunda tarafları yönlendirecek, tapu ve ödeme adımlarına hazırlayacaklar.
Bu kapsamda taraflar arasındaki güven duygusunu güçlendirmek amacıyla adımlar atılırken, süreçte paydaşların koordinasyonu büyük önem taşıyor.
