Ferit PARLAK/ANKARA
[email protected]
NATO’nun Ankara zirvesi, savunma harcamalarının artışını teşvik eden dönüm noktalarından biri olarak öne çıkıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğini gözeterek zirveye katılacağını açıklaması Türkiye’nin elini güçlendiren bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Genel Sekreter Mark Rutte’nin ise zirve için üç temel hedef açıkladığı belirtiliyor: savunma yatırımlarını sürdürmek, transatlantik savunma sanayi üretimini güçlendirmek ve Ukrayna’ya destek vermek. Rutte, Avrupa’daki ve Kanada’daki savunma bütçelerinin artış kaydettiğini, 2025 itibarıyla toplam GSYİH’nin %2’sine ulaşmanın veya aşmanın hedef olduğunu söyledi.
Rutte, Ankara’da ittifakın 2035’e kadar savunma ve güvenlik alanında GSYİH’nin %5’ini içeren yeni bir harcama hedefini benimsemesi için somut planlar sunulmasını beklediklerini ifade etti. 12,8 milyar dolarlık yeni sözleşmeABD Kongresi’nin resmi web sitesinde yer alan bilgilere göre, NATO ülkeleri arasında savunma sanayi kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla yeni girişimler ve çok sayıda yeni savunma sözleşmesi duyurularının da yapılması öngörülüyor. Euronews’ta yayımlanan habere göre, NATO savunma ve askeri forumu kapsamında birçok müttefik, ABD’nin Avrupa güvenliğinin yükünün Avrupa’ya kaydırılması taleplerine yanıt olarak silah şirketleriyle anlaşmalar imzalamayı planlıyorlar. Rutte’nin, Rusya, Çin ve İran gibi rakiplere karşı savunma sanayisini güçlendirmek için yeni fabrikalar, daha sağlam tedarik zincirleri ve inovasyon odakları kurulmasını vurgulayacağı belirtiliyor.
Polonya için 200 Patriot füzesi ve hassas güdümlü cephenin büyüklüğü çalışmaları kapsamında, diğer sözleşmeler arasında 1 milyar doların üzerinde değere sahip yeni anlaşmaların bulunacağı, ayrıca hassas güdümlü top mermileri için yaklaşık 1,15 milyar dolarlık bir başka mutabakatın gündemde olduğu ifade ediliyor. 12,8 milyar dolar değerindeki diğer sözleşmeler GlobalEye, Airbus ve Triton sistemleri ile Arctic uydu iletişimini kapsıyor ve bu konuların da duyurulacağı aktarılıyor. Atlantik Konseyi’nde yer alan analizde, Ankara zirvesinin savunma sanayi taahhütleri etrafında şekilleneceği ve bu zirvenin savunma sanayii için dünyanın en büyük platformlarından birine dönüşeceği belirtiliyor.
Kısa vadede 50 milyar dolarlık ek ihracat hedefi Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Gürsel Baran, NATO ülkelerinin Türkiye’nin dış ticaretinde önemli aktörler olduğuna vurgu yapıyor. Baran, üretim kapasitesinin savunma, makine, gıda ve tekstil gibi alanlarda güçlendirilmesi halinde ihracatın 150 milyar dolardan 200 milyar dolara hızla çıkabileceğini ifade ediyor. Zirveyle birlikte iş dünyasının, diplomasiyle desteklenen fırsatları değerlendirerek ekonomide hareketliliği artırması gerektiğini belirtiyor. Savunma sanayinin Ankara’da yüksek teknoloji ve ihracat kapasitesiyle ön planda olduğunu hatırlatan Baran, yeni iş birlikleri ve pazar olanaklarının kentte hissedileceğini vurguluyor.
Üretim ve yatırım için olumlu sinyaller Baran’a göre NATO’nun zirvesi, Ankara’daki savunma sanayi ekosisteminin küresel iş birliklerinde merkez konumuna geçmesini hedefliyor. Otellerde doluluk oranlarının zirve nedeniyle yüzde 100’e yaklaştığı, konaklama ve yiyecek-içecek sektörlerinde canlanmanın görüldüğü belirtilirken, Ankara Havalimanı’nın kapasite genişletilmesiyle şehrin ulaşım altyapısının güçlenmesi bekleniyor. Baran ayrıca zirvenin başkentte kongre turizmi, lojistik ve üretim kapasitesi üzerinde uzun vadeli olumlu etkiler yaratacağını ifade ediyor.
Etkinliklerin ekonomik potansiyeli İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, zirvenin 70 trilyon dolar büyüklüğünde katılımcıya ev sahipliği yapacağını ve Savunma Sanayii Forumu’nun küresel iş birliklerini tetikleyeceğini belirtiyor. Zirve öncesinde ve sırasında, savunma sanayinde yapılan yatırımların dolaysız ticari akışları güçlendireceği ifade ediliyor. NATO ile iklim güvenliği arasındaki ilişkiler de tartışılan konular arasında yer alıyor; savunma harcamalarındaki artışın emisyon hedefleriyle çelişebileceği ve bu konunun gelecek kararlar üzerinde etkili olabileceği görüşü aktarılıyor.
KAAN motorları ve ikili ticaret gündemi Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, zirvenin hem NATO’nun geleceği hem de küresel mimarinin nasıl şekilleneceği açısından önemli olduğunu belirtiyor. Türkiye’nin savunma ve güvenlik iş birlikleri çerçevesinde ABD ile yürüttüğü konuların da zirvede ele alınması bekleniyor. KAAN motorları ile ilgili konular, Halkbank meselesi ve diğer savunma alanlarındaki iş birlikleri de temas edilecek başlıklar arasında sayılıyor. Duran ayrıca ABD ile ticaretin zirve kapsamındaki konular arasında olacağını vurguluyor.
Emine Erdoğan ve zirve eşleri konferansı Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, zirve kapsamında ülkedeki devlet ve hükümet başkanlarının eşleriyle “Çocuklar, Teknoloji ve Güvenlik: Gelecek Nesli Korumak” temalı yuvarlak masa toplantısında bir araya gelecek ve 8 Temmuz’da Çankaya Köşkü’nde ağırlanacak.
Zirve anısına basılan özel 5 lira Darphane ve Damga Matbaası, zirve anısına özel tasarımlı 5 lira tedavüle sunulması için çalışmalarını sürdürdü. İlk etapta 100 bin, zirve süresince ise 400 bin adet daha basılarak toplam 500 bine ulaşması planlanıyor. Bu özel para, zirvenin görsel unsurlarını taşıyacak şekilde tasarlandı.
