ABD'de çelik endüstrisinin efsane ismi Andrew Carnegie'nin 1889'da lisana getirdiği "Zengin ölen adam rezil bir biçimde ölür" kelamı bugün milyarderler arasında yine büyüyen servet tartışmasının merkezine oturdu.
Carnegie, yayımladığı "Servet İncili" isimli makalesinde, büyük servetlerin miras bırakılmasını ya da vefattan sonraya ertelenmesini yanlışsız bulmadığını savunmuş, zenginlerin sahip oldukları servetin gerçek sahibi değil, sadece emanetçisiy olduğunu ve bu serveti yaşarken toplum faydasına kullanmaları gerektiği ikazında bulunmuştu.
Servet eşitsizliği tekrar zirvede
ABD'de servet eşitsizliği tarihi düzeylere ulaşırken Carnegie'nin uyarısı yine gündeme geldi.
Federal Rezerv bilgilerine nazaran ülkenin en güçlü yüzde 0,1'lik kısmı bugün ulusal servetin yüzde 14'ünden fazlasını elinde tutuyor. Ekonomistler ise bu görünümün 20. yüzyılın başındaki "Yaldızlı Çağ" ile benzerlik taşıdığına dikkat çekiyor.
Carnegie ile bugünkü milyarderler arasındaki fark
Carnegie, servetinin yaklaşık yüzde 90'ını hayattayken bağışlamış, kütüphaneler, üniversiteler ve kültür kurumları inşa ederek bağışlarının sonuçlarını şahsen takip etmişti.
Bugün ise Bill Gates ve Warren Buffett'ın öncülük ettiği Giving Pledge (Bağış Sözü) teşebbüsü, milyarderlerden servetlerinin en az yarısını hayatları boyunca yahut öldükten sonra bağışlamalarını istiyor.
Ancak Carnegie tüm servetin yaşarken dağıtılması gerektiğini savunurken, Giving Pledge vefat sonrası bağışlara ve vakıflara da müsaade veriyor.
Buffett ve Gates bile zorlanıyor
Öte yandan Warren Buffett bugüne kadar 60 milyar doların üzerinde bağış yapmasına karşın Berkshire Hathaway paylarındaki paha artışı sebebiyle serveti beklenenden daha süratli büyümeye devam ediyor.
Benzer biçimde MacKenzie Scott da milyarlarca dolarlık bağış yapmasına karşın Amazon paylarının yükselişi sebebiyle net servetinde büyük bir düşüş yaşamadı.
Peter Thiel'den sert itiraz
Bağış fikrine en sert muhalefeti ise teknoloji yatırımcısı Peter Thiel yapıyor. Thiel, milyarderleri Giving Pledge'e katılmamaları konusunda teşvik ederken, bu teşebbüsü "eski jenerasyonun göstermelik kulübü" olarak nitelendiriyor. Bu telaffuzun Elon Musk'ın da bu taahhütten uzak durmasında tesirli olduğu öne sürülüyor.
Tartışmanın odağında tek soru var
Carnegie'nin 137 yıl evvel ortaya koyduğu fikir hala yeniliğini korusa da artık tartışmalar "Servet miras mı kalmalı, dağıtılmalı mı?" sorusuna odaklanıyor ve şimdi dünyanın en güçlü isimleri bu soruya ortak bir cevap verebilmiş değil.
Vargı Ekonomi Haberleri
