Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 3 Temmuz 2026 tarihinden itibaren sigaralarda uygulanan asgari maktu vergi seviyesi paket başına 39,50 TL’den 45,91 TL’ye yükseltildi. Nispi vergi oranı ise %45’ten %42’ye çekildi. Bu düzenleme ile fiyata bağlı nispi vergi düşerken paket başına sabit olarak uygulanan maktu vergi ve asgari maktu vergi tutarları, vergi kaybı oluşturmayacak şekilde artırıldı.
Geçmişte 28 Aralık 2023’te alınan ve 1 Ocak 2024’te yürürlüğe giren karar ile nispi vergi oranı %63’ten %57’ye indirilmişti. 2023 yılından bugüne yapılan kademeli indirimlerin toplam etkisi 21 puan olarak kayda geçti. 2023 sonunda asgari maktu vergi tutarı 1,4249 TL iken yeni kararla 2,2953 TL’ye, maktu vergi tutarı da 4,8058 TL’den 23,7404 TL’ye yükseldi. Artışlar sırasıyla yaklaşık %61,1 ve %393,9 olarak gerçekleşti.
Beş aylık kıyaslamada yüzde 296’lık gelir artışı Tütün ürünleri vergilendirme sistemi, son düzenlemeyle daha dengeli ve öngörülebilir bir hal alırken, Cumhurbaşkanı Kararı ile sigaralarda fiyata bağlı nispi vergi oranı düşürülürken paket başına sabit maktu vergi seviyesi artırılarak vergi kaybı engellendi. Sağlığa zararlı bu ürünlere yönelik vergilemede son 3 yılda elde edilen vergi etkileri incelendiğinde, Ocak-Mayıs 2026 döneminde tütün ürünlerinden elde edilen ÖTV gelirinin önceki yıla göre yaklaşık %37,9 artışla 204 milyar TL olduğu ve yıl sonunda 562,6 milyar TL olarak öngörüldüğü görülüyor. 2023 yılı sonunda bu tutar 176,6 milyar TL idi. Ayrıca Ocak-Mayıs 2026 döneminde 51,5 milyar TL’lik bir bütçe gerçekleşmesi kaydedildi. Bu süreçte Mayıs 2023-Mayıs 2026 arasındaki gelir artışı yüzde 296’yı aştı ve 2023 sonu ile 2026 sonu arasındaki karşılaştırmada artış oranı %218’den fazlasına ulaştı.
Enflasyon baskısının azaltılması ve gelir artışı Türkiye’de sigara vergilendirmesi, nispi vergi ve KDV ile paket başına sabit maktu vergi ve asgari maktu vergi unsurlarını kapsayan hibrit bir yapı ile yürütülüyor. Nispi verginin ağırlığının düşürülmesi, maliyet artışlarının perakende fiyatlarına daha sınırlı yansımasını sağlayarak enflasyon üzerindeki baskıyı azaltıyor. Yakın dönemde nispi verginin düşürülmesi ve sabit maktu verginin artırılmasıyla maliyet artışlarının fiyatlara yansıması 2,9 birimlik bir çarpanla hesaplanabilir hale geldi. Yeni düzenleme ile maliyet artışları artık fiyatlara 2,9 kat olarak yansıyacak şekilde düzenlendi.
Eşel mobil uygulamasında kademeli geçiş ve bütçe etkisi Akaryakıt ürünlerinde ÖTV’nin belirlenmesi için kullanılan eşel mobil sisteminin üç ay içerisinde kademeli olarak sonlandırılmasına ilişkin karar alındı. Karar, iç rafineri fiyatlarındaki değişimlerin ÖTV ve piyasa fiyatlarına nasıl yansıyacağını belirleyen mevcut oranları yeniden tanımlıyor: fiyat artışı durumunda indirimler için ÖTV tutarlarında yüzde 50’si 31 Temmuz’a kadar, yüzde 25’i ise 1 Ağustos’tan 30 Eylül’e kadar uygulanacak. Fiyat düşüşü halinde ise ÖTV tutarlarında artış yapılacak şekilde yeniden düzenlenecek. Sistemin 1 Ekim itibarıyla yürürlükten kaldırılması öngörülüyor. Bu yıl bütçede petrol ve doğal gaz ürünlerinden beklenen ÖTV geliri 656,5 milyar TL olarak öngörülüyor; martta başlayan uygulama ile vergi gelirlerinde belirgin düşüşler görüldü: Nisan’da 6,8 milyar TL, Mayıs’ta 4,4 milyar TL. Geçen yıl mayıs ayında ise ÖTV geliri 41,4 milyar TL idi. Bu gelişmelerle bütçedeki gelirler yaklaşık olarak onuda bir orana doğru geriledi. Ekonomi Haberleri
