TCMB’nin Döviz Mevduatı İçin İlave Zorunlu Karşılık Stratejisinde Değişim: Yeni Oranlar ve Uygulama Başlangıcı

TCMB, 2023 yılında yürürlüğe giren ve döviz cin­sinden mevduat/katılım fonlarına TL cinsinden ilave zorunlu karşılık uygulamasını yürürlükten kaldırdı. Bunun karşılığında ise yabancı para mevduat/katılım fonlarına uygulanan zorunlu karşılık oranları değiştirildi: vadesiz ve 1 yıla kadar vadeli hesaplar için oran %32’ye yükseldi; daha uzun vadeler için ise oran %28’e çekildi. Bu adım, para politikasında sadeleşme ve sıkılaştırma unsurlarını aynı anda içeren bir denge olarak değerlendirildi ve analizciler tarafından "sadeleşme ile sıkılaştırmanın belirli bir kombinasyonu" olarak yorumlandı. Bankalara soluk verirken döviz mevduatlarının TL’ye dönüştürülmesi hedefiyle alınan bu kararın mevcut durumda piyasadaki dengelerle uyumlu olduğu belirtiliyor. Ekonomistler, TCMB’nin altı ay önce gevşettiği parametreleri şimdi sıkıştırdığına dikkat çekiyor ve bu hareketin tek yönlü bir sadeleşme olmadığını vurguluyor. “Repo ihalesi olmadan faize net bir etki beklenmemeli” ifadesiyle tartışılan konular arasında, politika araçlarının teknik etkileri çoğu zaman piyasa tepkileriyle belirginleşiyor. 17 Temmuz 2026’da yürürlüğe girecek yeni oranlar kapsamında, müstakriz fonlarına uygulanan zorunlu karşılık %25 olarak belirlenirken, diğer yükümlülükler için vadeye göre farklılaşan oranlar uygulanmaya devam edecek. Yurt dışı bankaların mevduat ve katılım fonları için 1 yıla kadar vadeli fonlarda %21, 2 yıla kadar %10, 3 yıla kadar %8, 5 yıla kadar %3 ve 5 yıldan uzun vadelerde %0 oranları geçerli olacak. Ayrıca, yurt içi yerleşiklerle yapılan repo işlemlerinden elde edilen 1 yıla kadar vadeli fonlar için zorunlu karşılık oranı %25 olarak uygulanacak. Ekonomi Haberleri üzerinden dağıtılan bilgiler, Merkez Bankası’nın yeni düzenlemeleriyle ilgili teknik açıklamaları ve piyasa beklentilerini birlikte yansıtıyor.