Tarım ve Ticaret Bakanlıkları, yağlık ayçiçeği tohumu ile ham ayçiçeği yağı için yeni bir tarife kontenjanı uygulamasını resmen açıkladı. Amaçlar arasında arz güvenliğini sağlamak, spekülatif fiyat hareketlerini sınırlamak ve yerli üretimi güçlendirmek yer alıyor. Üretici ve sanayici için uygun maliyetli hammaddeye erişimin temin edilmesiyle tüketicinin korunması hedefi de vurgulanıyor.
Farklı bir yolla değerlendirildiğinde, yağlık ayçiçeği tohumu üretiminin tüketimi karşılamadaki yetersizliği nedeniyle önceki sezonda düşük gümrük vergili tarife kontenjanıyla destek sunulduğu belirtiliyor. Bu yeni uygulama da akışı sürdürülebilir kılmayı ve rekolte kayıpları karşısında çiftçinin ürününü değerinde satabilmesini mümkün kılmayı amaçlıyor.
Yeni sezon için planlanan bu adım Tarım ve Orman Bakanlığı ile koordineli olarak yürütülüyor ve 2027 başında oluşacak hammaddede yerli üretimin karşılayamadığı kısmı zamanında temin etmek üzere tasarlandı. Ayrıca ayçiçeği yağı için iç piyasaya uygun fiyatla erişim sağlamak öncelikli hedef olarak öne çıkıyor.
Kontenjanın uygulanacağı dönem ise yağlık ayçiçeği hasat dönemine uygun şekilde 1 Temmuz - 30 Kasım 2026 tarihleri olarak belirlenmiş durumda. Bu dönemde yerli üreticilerin desteklenmesi amacıyla öncelikle yağlık ayçiçeği tohumu alımı yapan sanayi firmalarına kontenjan tahsisi yapılacak.
İthalat izni ise 11 Ocak - 31 Mayıs 2027 tarihleri arasında geçerli olacak ve toplamda 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu için %0 vergi, karşılığı olan 500 bin ton ham ayçiçeği yağı için ise %20 vergi uygulanacak. Bu düzenlemenin amacı, yerli üreticiye zarar vermeden ithalatı dengelemek ve iç piyasayı desteklemek olarak ifade ediliyor. İthalata ilişkin bu dönem, yerli üretimin talebi karşılayamadığı ve piyasada ürünün kalmadığı zamanlarda devreye alınacak; ardından tarife vergileri normale dönecek.
