Günümüzde iklim krizinin de tesiriyle sıkça şahit olduğumuz aşırı yağışlar, toprağa sunduğu rahmeti tıpkı süratle elinden alan bir felaket tablosu çizebiliyor. Tarım bölümünün en temel girdisi olan yağmur, kontrolsüz yağışlar ve iklim krizinin tetiklediği doğal afetlerle birlikte üretim maliyetlerini artırıp arz güvenliğini tehdit eden bir risk ögesine dönüşüyor. Rekolte tahminlerini olumlu etkilemesi beklenen, toprağa can veren hayati damlalar, şiddetli sel ve fırtınalarla buluştuğunda binlerce hektarlık ekili alanı çamur deryasına gömerek milyarlarca liralık ekonomik kayba yol açıyor.
Bir yanda kuraklıktan kavrulan tarlalara nefes olan yağmur rahmeti, öteki yanda denetimsizce bastırıp emeği, eseri ve toprağın kendisini söküp alan bir felakete dönüşüyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar da aşırı yağışların ziraî alana verdiği ziyana dikkat çekerek, yılın birinci 6 ayında sel, aşırı yağışlar, dolu, fırtına ve don üzere doğal afetler sebebiyle yaklaşık 900 bin dekar tarım alanının ziyan gördüğünü bildirdi.
Zarar yıllık 144 milyar dolara ulaştı
Son yıllarda hem dünyada hem de Türkiye’de doğal afetlerin sayısı ve şiddetinin arttığını lisana getiren Bayraktar, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) raporuna nazaran, dünyada doğal afetlerin tarım bölümüne verdiği yıllık ortalama zararın 1990’lı yıllarda 64 milyar dolar iken son yıllarda 144 milyar dolara yükseldiğini belirtti. Bayraktar, 1991-2023 yıllarında doğal afetlerin tarıma verdiği toplam zararın 3,26 trilyon dolar olduğunu lisana getirerek, son 30 yılda 4,6 milyar ton tahıl, 2,8 milyar ton meyve ve zerzevat, 900 milyon ton et ve süt eserinin doğal afetler sebebiyle ziyan gördüğünü ifade etti.
Sel, su baskını ve don üretime ziyan veriyor
Afetlerin ziraî üretime verdiği zararın tüm toplumu ilgilendiren bir bahis olduğunu vurgulayan Bayraktar, tarımsal açıdan “afet yılı” olarak anılacak 2025’in akabinde 2026’da da afetlerin devam ettiğini lisana getirdi. Bayraktar, afetlerin yaşandığı 70’ten fazla ilde mağdur olan üreticilerle yan yana gelerek ziyanı bizzat gördüğünü tabir ederek, şöyle devam etti: “2026 yılının birinci 6 ayında sel ve su baskınları, aşırı yağışlar, dolu, fırtına, don, aşırı kar yağışı, hortum ve heyelan afetleri ziraî üretime ziyanlar verdi. Türkiye genelinde yaklaşık 900 bin dekar alan bu afetlerden ziyan gördü. Bu yıl bilhassa sel ve su baskınları, çiftçilerimizin üretim faaliyetlerini olumsuz yönde etkiledi. Ziyan gören toplam alanın yaklaşık yarısı sel ve su baskınlarına maruz kaldı. 2026 yılının birinci 6 ayında, 28 ilde sel ve su baskını, 22 ilde don, 14 ilde aşırı yağış, 14
ilde dolu, 9 ilde fırtına, 9 ilde aşırı kar, 6 ilde heyelan ve yeniden 6 ilde hortum afetleri görüldü. Afetlerin şiddetinin ve tarımsal üretim üzerindeki baskısının her geçen yıl arttığı açıkça görülüyor. Afetler sırf eser kaybına sebep olmuyor, üreticilerimizin dönem boyunca yaptığı tohum, gübre, ilaç, mazot ve personellik üzere tüm harcamaların da boşa gitmesine yol açıyor.” Bayraktar, sigortalı olsun olmasın tüm üreticilerin ziyanlarının karşılanması daveti yaptı.
Özellikle son vakitlerde çabucak hemen her hafta aşırı yağmur, sel ve dolu felaketinin tarım yerlerine verdiği hasarın haberleri çıkıyor. Son olarak Tekirdağ’da yaklaşık 35 bin dekarlık ekili alanda mahsuller doluya kurban giderken, geçtiğimi hafta Erzurum’un Tekman ilçesinde aşırı yağışlar sel felaketine sebep oldu. Yiğitler Mahallesi’nde taşkın muhafaza duvarları çatlayınca çok sayıda tarım toprağı sular altında kaldı. Bölgede hasar tespit çalışmalMayıs ayında ise Hatay’ın Defne ilçesinde tesirli olan sağanak yağış, Aknehir Mahallesi’nde sele sebep oldu.
Dünyanın bir tarafı yanıyor bir tarafı sele kapılıyor
Aşırı yağışların getirdiği felaket yalnızca Türkiye’de değil tüm dünyada tesirini gösteriyor. Bilhassa Avrupa başta olmak üzere birçok ülkede aşırı sıcaklar, can kayıplarına sebep olurken, bir yanda da taşkın sular hem tarımı hem de ömrü vuruyor. Suriye’nin Rakka ilinde aşırı yağışlar sebebiyle ırmağın taşması sonucu, ırmak yatağının yakınlarında bulunan binlerce dönüm tarım toprağı su altında kaldı.
Ülkede son günlerde tesirli olan yağışlar sebebiyle başta zorla yerinden edilen sivillerin sığındığı kamplar olmak üzere kimi yerleşim alanları ve binlerce dönümlük tarım yerleri ziyan gördü. Son günlerde yağışlarla en fazla başı kederde olan ülke ise Çin oldu. Çin’in güneyinde tesirli olan tropikal fırtına Maysak’ın sebep olduğu sellerde can kayıpları yaşandı. Almanya’nın kuzeyinde tesirli olan aşırı yağışlar da hasarlara sebep oldu.
Bölgelere nazaran ‘su yılı’ yağış artışları
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) datalarına nazaran, 1 Ekim 2025-31 Mayıs 2026 periyodunu kapsayan 8 aylık 2026 su yılı yağışları normalinin ve geçen yıl yağışının üzerinde gerçekleşti. 2026 su yılında ülkede ortalama 650.9 mm yağış kaydedildi. Su yılı normali 484.5 mm (1991-2020). Yağışlar normalinin yüzde 34, geçen yıl yağışlarının yüzde 75 üzerinde gerçekleşti ve su yılı yağışları 8 aylık devirde son 66 yılın en yüksek düzeyine ulaştı.
-MARMARA: Bölgenin su yılı yağışları 642.5 mm, normali 545.3 mm ve 2025 su yılı periyot yağışları 413.5 mm. Yağışlarda normaline göre yüzde 18, 2025 su yılı devir yağışlarına nazaran yüzde 55 artma gerçekleşti.
-EGE: Bölgenin su yılı yağışları 712.3 mm, normali 536.7 mm ve 2025 su yılı periyot yağışları 401.1 mm. Yağışlarda normaline göre yüzde 33, 2025 su yılı periyot yağışlarına nazaran yüzde 78 artma gerçekleşti.
-AKDENIZ: Bölgenin su yılı yağışları 884.0 mm, normali 609.8 mm ve 2025 su yılı periyot yağışları 428.2 mm. Yağışlarda normaline göre yüzde 45, 2025 su yılı devir yağışlarına nazaran yüzde 100’den fazla artma gerçekleşti.
-İÇ ANADOLU: Bölgenin su yılı yağışları 435.7 mm, normali 328.6 mm ve 2025 su yılı devir yağışları 219.5 mm. Yağışlarda normaline göre yüzde 33, 2025 su yılı periyot yağışlarına nazaran yüzde 99 artma gerçekleşti.
-KARADENIZ: Bölgenin su yılı yağışları 632.5 mm, normali 509.6 mm ve 2025 su yılı devir yağışları 532.4 mm. Yağışlarda normaline göre yüzde 24, 2025 su yılı periyot yağışlarına nazaran yüzde 19 artma gerçekleşti.
-DOĞU ANADOLU: Bölgenin su yılı yağışları 638.6 mm, normali 465.2 mm ve 2025 su yılı devir yağışları 364.2 mm. Yağışlarda normaline göre yüzde 37, 2025 su yılı devir yağışlarına nazaran yüzde 75 artma gerçekleşti.
-GÜNEYDOĞU ANADOLU: Bölgenin su yılı yağışları 767.3 mm, normali 515.1 mm ve 2025 su yılı periyot yağışları 245.4 mm. Yağışlarda normaline göre yüzde 49, 2025 su yılı periyot yağışlarına nazaran yüzde 100’den fazla artma gerçekleşti.
Vargı Ekonomi Haberleri
