Tarım grubu emtia piyasalarında yılın ilk yarısında bölgesel ve küresel etkenler birleşerek ürün bazında ayrışmalara yol açtı. Özellikle buğday, pirinç ve pamuk fiyatlarında belirgin yükselişler dikkat çekerken, mısır, kahve, şeker ve kakaoda ise değer kayıpları öne çıktı. Jeopolitik gelişmeler ve enerji-gübre maliyetlerindeki dalgalanmalar, hava olaylarıyla birleşerek arza dair beklentileri şekillendirdi.
Pirinç fiyatları belirgin bir yükseliş kaydetti ve dönem başından bu yana %20’nin üzerinde bir artış gösterdi. Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına, buğday %16,2 artışla, pirinç %24, soya fasulyesi %9,2 artışla ve mısır ise yaklaşık %1 azalışla fiyatlandı. Buğday fiyatları, 6,8825 dolar ile Haziran 2024’ten beri görülen en yüksek seviyeyi test etti. Enerji maliyetleri ve gübre fiyatlarındaki yükseliş, tahıl fiyatlarını yukarı yönlü itti; kuraklık endişeleri ve gübre maliyetlerindeki artışla buğday ekim alanları tarihsel olarak düşük seviyelere geriledi.
Hürmüz Boğazı’ndaki lojistik sorunlar da buğday fiyatlarındaki yükselişi hızlandırdı. Öte yandan hava olayları ve savaşın tetiklediği enerji-gübre maliyetleri pirinç üretimini baskılayarak pirinç fiyatlarını yükselişe zorlarken, Hindistan’ın ihracat kısıtlamaları küresel pirinç arzını daralttı ve fiyatları yukarı itti. Soya fasulyesi ise gübre maliyetlerindeki artışla birlikte yükselen bir baskı altında kaldı ve Çin’den gelen talep bu hareketi destekledi.
ABD-İran geriliminin zaman içinde hafiflediği ve Arjantin’de mısır hasadının hızlandığı yönündeki gelişmeler, mısır fiyatlarında bir miktar geri çekilmeyi tetikledi. Pamuk ise yılın ilk yarısında yaklaşık %20’ye yakın bir artış kaydetti ve Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar pamukta yaklaşık %19,5 artış gösterdi. Şeker ve kahvedeki hareketler ise düşüş eğilimini sürdürdü: Şeker yaklaşık %1,3 geriledi, kahve %15 değer kaybetti. Kakaonun ton başına fiyatı ise yılın ilk yarısında yaklaşık %16,3 azaldı.
Bir yandan Brezilya’daki kahve hasadının rekor seviyelerinin beklentileri fiyatlarda baskı oluşturdu. Brezilya realinin dolar karşısında güçsüzleşmesi ve El Niño’nun gelecek dönemde üretime etkisini düşünen görüşler, kahve fiyatlarını destekledi. Ancak üretimdeki yüksek rakamlar ve talepteki zayıflama, kahve ve şeker fiyatlarında aşağı yönlü baskı yarattı. ABD Tarım Bakanlığı, Brezilya’da 2026-2027 kahve hasadının yıllık yaklaşık %14 artışla 71,9 milyon torbaya çıkacağını öngörüyor. Vietnam’daki kahve ihracatındaki keskin artış ise arz fazlasını tetikleyerek fiyatlarda baskı oluşturdu. Ayrıca El Niño’nun gelecek dönemde Brezilya kahvesine zarar verebileceğine dair endişeler piyasaları etkiledi.
Batı Afrika’da olumlu hasat görünümü ve zayıf talep, kakao fiyatlarını baskılamaya devam ederken, Braziļa’daki yağış beklentileri şeker piyasasında da aşağı yönlü hareketleri destekledi. Enerji ve lojistik giderlerindeki değişimler, küresel tarım emtialarında hareketlinin devam edeceğini gösteriyor.
