Avrupa Birliği ülkelerinin büyükelçileri, Rusya’ya yönelik 21’inci yaptırım paketinde uzlaşma sağlamak için tekrar masaya oturdu. Paketin merkezinde Rus bankaları, kripto para ağları, güç gelirleri ve askerî üretim zinciri bulunuyor.
Yunanistan, Rus LNG yüklerinin üçüncü ülkelere taşınmasını sınırlayacak maddeye karşı çıkıyor. Atina’nın itirazı, yaklaşık 215 kişi ve kuruluşu kapsayan paketin kabulünü geciktiriyor.
Yunanistan LNG maddesine direniyor
Atina idaresi, Rus sıvılaştırılmış doğal gazının üçüncü ülkelere taşınmasına yönelik yasağın Moskova’nın gelirlerini azaltmayacağını savunuyor. Yunanistan’a nazaran yükler Avrupa merkezli şirketlerden alınarak Çin, Japonya yahut ABD kontaklı taşıyıcılara kaydırılabilir.
Yunan armatörleri Avrupa’nın LNG taşıyıcı pazarında belirleyici tartıya sahip. Ülke, global pazarda Japonya, Çin ve ABD ile rekabet ediyor. Atina bu sebeple yaptırımların Rusya’yı maksat alırken Avrupa denizcilik bölümünün hissesini rakiplerine bırakmamasını istiyor.
94 finans kuruluşu listede
Yeni yaptırım paketinde 94 finans kuruluşu bulunuyor. Bunların 90’a yakını banka olarak faaliyet gösteriyor.
Paket kabul edilirse yaptırım kapsamındaki Rus bankalarının toplam sayısı 100’ü aşacak. Rusya’nın milletlerarası ilişkisi bulunan 213 kredi kuruluşunun yarısından fazlası böylece Avrupa Birliği kısıtlamalarıyla karşılaşacak.
Avrupa Birliği, listelenen bankaların Avrupa ile direkt kontaklarının zati sonlu olduğunu kıymetlendiriyor. Yeni yaptırımların asıl maksadı, üçüncü ülkelerdeki şirketleri ve bankaları bu kuruluşlarla çalışmaktan caydırmak olacak.
Kripto ve drone ağı hedefte
Rusya’nın büyük bankaları 2022 yılında SWIFT sisteminden çıkarılmıştı. Rus şirketleri daha sonra küçük ve bölgesel bankalar ile kripto para ağlarını kullanarak ticaret ve ödeme akışlarını sürdürdü.
21’inci paket, yaptırımların etrafından dolaşmak için kullanılan bu kanalları daraltmayı hedefliyor. Kripto platformları, ödeme ağları ve Rus finans sistemiyle kontaklı üçüncü ülke kuruluşları yeni süreç yasaklarıyla karşılaşabilir.
Taslakta yaklaşık 40 drone üreticisi ve irtibatlı kuruluş da yer alıyor. Petrol tüccarları, rafineriler ve Rus askerî üretim zincirine modül sağlayan şirketler de paketin maksatları arasında bulunuyor.
Bankacılık krizi uyarısı
Bir Avrupa ülkesinin istihbarat servisi tarafından hazırlanan raporda, Rus bankacılık sisteminin sert bir kriz riski taşıdığı belirtildi. Rapora nazaran bankalara yönelik yeni kısıtlamalar Rus iktisadında ani bir finansal şok yaratabilir.
Rus yetkililer ise bankacılık krizinin yaklaştığı yönündeki değerlendirmeleri reddediyor. Moskova, finans sisteminin yaptırımlara ahenk sağladığını ve alternatif ödeme kanallarının çalışmayı sürdürdüğünü savunuyor.
Avrupa Birliği, banka listesini genişleterek Rus şirketlerinin dış ticareti finanse etmesini zorlaştırmayı amaçlıyor. Kısıtlamaların üçüncü ülkelerde daha güçlü uygulanması, paketin tesirini belirleyecek ana öge olacak.
Petrol tavanında 23 Temmuz eşiği
Avrupa Komisyonu, Rus petrolü için uygulanan varil başına 44,10 dolarlık fiyat tavanının altı ay boyunca sabit tutulmasını önerdi. Mevcut tavan geçen yıl 60 dolardan düşürülmüş ve piyasa fiyatlarına bağlı hareket eden dinamik bir sisteme dönüştürülmüştü.
Avrupa Birliği temsilcileri fiyat tavanını süreksiz olarak 23 Temmuz’a kadar değiştirmeme kararı aldı. Yeni uzlaşma sağlanamazsa tavanın nasıl uygulanacağı yine tartışmaya açılacak.
Normal takvimde yapılacak fiyat güncellemesi, Orta Doğu savaşı sebebiyle yükselen global petrol fiyatlarını dikkate alacaktı. Tavanın yükselmesi Rusya’nın petrol satışlarından daha fazla gelir elde etmesine yol açabilecekti.
Enerji gelirleri merkezde
Avrupa Birliği, Rusya’nın savaş iktisadını finanse eden petrol ve doğal gaz gelirlerini sınırlamaya çalışıyor. Gölge filo, üçüncü ülke tüccarları, deniz sigortası ve tanker hizmetleri son yaptırım paketlerinin ana gayeleri arasında yer aldı.
Nisan ayında kabul edilen 20’nci paket, 46 gemiyi daha liman ve hizmet yasağı kapsamına aldı. Yaptırım uygulanan gölge filo gemilerinin toplam sayısı 632’ye yükseldi.
Aynı paket, Rus LNG tankerlerine bakım ve hizmet verilmesini de sınırladı. Ocak 2027’den itibaren Rus şirketlerine Avrupa Birliği LNG terminallerinde hizmet sunulması yasaklanacak.
Uzlaşma için mühlet daralıyor
21’inci yaptırım paketinin kabul edilmesi için 27 üye ülkenin tamamının onayı gerekiyor. Yunanistan’ın yanı sıra Avusturya da evvelki görüşmelerde paketin birtakım kısımlarına farklı münasebetlerle itiraz etti.
Avrupa Birliği önderleri haziran ayında paketin süratle kabul edilmesi daveti yapmıştı. Başkanlar, Rusya’nın güç gelirlerinin azaltılmasını, gölge filonun iş modelinin zayıflatılmasını ve bankacılık sistemindeki açıkların kapatılmasını istemişti.
Büyükelçilerin yapacağı görüşmelerde LNG nakliyeciliğine ait istisnalar ile petrol fiyat tavanının mühleti belirleyici olacak. Uzlaşma sağlanamazsa paketin kararı yaz tatili sonrasına kalabilir ve mevcut petrol tavanı için yeni bir süreksiz düzenleme gerekebilir.
Vargı Ekonomi Haberleri
