ECB üyesi Yannis Stournaras, ABD ile İran arasındaki çatışmaların yine başlaması sebebiyle enflasyonla gayrette başa dönüldüğünü söyledi. Piyasa, 22-23 Temmuz toplantısı öncesinde faiz artışı ihtimalini tekrar fiyatlıyor.
Avrupa Merkez Bankasının faiz patikası, Orta Doğu’da yine artan tansiyonla belirsizleşti. Yunanistan Merkez Bankası Başkanı Yannis Stournaras, yükselen güç fiyatlarının enflasyon varsayımlarını tekrar zorlaştırdığını belirtti.
Stournaras, ABD ile İran arasındaki çatışmaların yine başlamasının ECB’yi enflasyonla gayrette başlangıç noktasına döndürdüğünü söyledi. ECB üyesi, Orta Doğu’daki oynaklığın para siyaseti üzerindeki baskıyı artırdığını tabir etti.
Piyasa, ateşkes periyodunda azalan faiz artışı beklentisini yine güçlendirdi. Yatırımcılar, ECB’nin gelecek bir yıl içinde iki sefer daha faiz artırabileceğini fiyatlıyor.
Enerji fiyatları dengeyi bozdu
ABD ile İran arasındaki ateşkes, güç fiyatlarında beklenenden süratli bir gerileme sağlamıştı. Düşüş, ECB’nin temmuz toplantısında yeni bir faiz artışına gitme ihtimalini azaltmıştı.
Çatışmaların tekrar başlaması petrol ve doğal gaz piyasalarındaki risk primini yükseltti. Güç maliyetlerindeki artış, Euro Bölgesi’nde tüketici fiyatları ve şirket masrafları üzerinden yeni baskı yaratabilir.
Avrupa iktisadı güç ithalatına yüksek ölçüde bağımlı bulunuyor. Petrol ve doğal gazdaki yükseliş, üretim maliyetlerini artırırken hane halklarının kullanılabilir gelirini sınırlayabilir.
Stournaras, belirsizliğin enflasyon kestirimlerinin güvenilirliğini azalttığını vurguladı. Para siyaseti kararları, jeopolitik gelişmeler ve güç fiyatlarındaki günlük hareketlere daha hassas hale geldi.
ECB haziranda faizi artırdı
ECB Yönetim Konseyi, 10-11 Haziran toplantısında üç temel siyaset faizini 25 baz puan artırdı. Banka, kararın Orta Doğu’daki savaşın yarattığı enflasyon baskısına karşı alındığını açıkladı.
Mevduat faizi yüzde 2,25’e yükseldi. Ana refinansman faizi yüzde 2,40’a, marjinal borç verme faizi ise yüzde 2,65’e çıktı.
Yeni oranlar 17 Haziran’dan itibaren yürürlüğe girdi. ECB, kararlarını bilgi akışına ve her toplantıdaki yeni görünüme nazaran alacağını bildirdi.
Haziran artışı, büyük merkez bankaları arasında güç şokuna karşı atılan birinci sıkılaştırma adımlarından biri oldu. Yönetim Konseyi, enflasyonun orta vadede yüzde 2 maksadına dönmesini amaçlıyor.
Enflasyon amacın üzerinde kalabilir
ECB’nin haziran toplantısı kayıtları, enflasyonun 2027’nin birinci yarısına kadar amacın üzerinde kalabileceğini gösterdi. Varsayımlar, faiz patikasına yaklaşık üç adet 25 baz puanlık artış yansıtılmasına karşın yüksek enflasyon riskine işaret etti.
Banka, manşet enflasyonun yaz aylarında yine hızlanmasını bekliyor. Güç fiyatlarındaki kalıcılık, iddiaların yukarı yönlü güncellenmesine yol açabilir.
ECB üyeleri haziran toplantısında gelecekteki adımlara ait açık taahhüt vermedi. Yönetim Konseyi, faiz artışının bir serinin başlangıcı yahut tek seferlik karar olduğu izlenimini oluşturmak istemedi.
Tarafsız bağlantı, ECB’nin farklı Orta Doğu senaryolarına karşı hareket alanını müdafaasını sağlıyor. Lakin çatışmaların uzaması faiz artışlarının daha uzun müddet gündemde kalmasına sebep olabilir.
Çekirdek baskılar sürüyor
ECB Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, güç fiyatlarındaki evvelki gerilemeye karşın Euro Bölgesi iktisadının savaş öncesi şartlara dönmediğini söylemişti. Schnabel, çekirdek enflasyon ve tedarik baskılarının sürdüğünü belirtmişti.
Doğal gaz fiyatları savaş öncesi düzeylerin yaklaşık yüzde 40 üzerinde kalıyor. Rafineri kâr marjları ise tıpkı periyodun yaklaşık iki katına ulaştı.
Boru sınırları ve tedarik zincirlerindeki baskılar da fiyat görünümünü etkiliyor. Avrupa’daki sıcak hava dalgası ve Super El Niño ihtimali, besin fiyatlarında ek artış riski yaratıyor.
Enerji ve besin dışındaki fiyat artışlarının kalıcılaşması ECB açısından daha değerli bir risk oluşturuyor. Banka, fiyat artışlarının ve şirket fiyatlama davranışlarının ikinci tıp tesirler üretip üretmediğini izleyecek.
Faiz artışı büyümeyi zorlayabilir
ECB, arz kaynaklı enflasyona faiz artırarak karşılık verirken ekonomik büyümeyi de gözetmek zorunda kalıyor. Daha yüksek faizler kredi talebini, şirket yatırımlarını ve tüketimi sınırlayabilir.
Enerji fiyatlarındaki yükseliş de büyümeyi aşağı çekebilir. Şirketler artan maliyetleri fiyatlara yansıtırsa enflasyon yükselirken talep zayıflayabilir.
Söz konusu görünüm, stagflasyon riskini para siyasetinin merkezine taşıyor. ECB, fiyat istikrarını müdafaaya çalışırken iktisatta daha sert bir yavaşlama yaratmak istemiyor.
Faiz artışlarının tesiri ülkeler arasında farklılaşabilir. Borçluluğu yüksek ekonomiler ve değişken faizli kredi kullanımının yaygın olduğu piyasalar sıkılaşmadan daha süratli etkilenebilir.
Temmuz toplantısı yakından izlenecek
ECB Yönetim Konseyi, bir sonraki para siyaseti toplantısını 22-23 Temmuz’da Frankfurt’ta yapacak. Banka, kararını 23 Temmuz’daki toplantının akabinde açıklayacak.
Ateşkes devrinde temmuz artışı ihtimali zayıflamıştı. Yeni çatışmalar, güç fiyatlarının yine yükselmesi halinde kısa vadeli faiz beklentisini güçlendirebilir.
Piyasa, sırf faiz kararına değil ECB’nin açıklama metnine de odaklanacak. Güç fiyatları, çekirdek enflasyon, fiyatlar ve büyüme değerlendirmeleri sonraki adımlara ait sinyal verecek.
Eylülde yayımlanacak yeni ekonomik kestirimler de para siyaseti açısından belirleyici olacak. İddialardaki enflasyon ve büyüme değişiklikleri, yılın kalan kısmındaki faiz patikasını şekillendirebilir.
Türkiye için finansman kanalı izlenecek
ECB’nin faizleri daha uzun müddet yüksek tutması, Türkiye’nin Euro cinsi dış finansman şartlarını etkileyebilir. Bankalar ve şirketler daha yüksek borçlanma maliyetleriyle karşılaşabilir.
Avrupa’daki sıkı para siyaseti, Türkiye’nin ana ihracat pazarlarındaki talebi de sınırlayabilir. Zayıflayan tüketim ve yatırım harcamaları, ihracatçı dalların sipariş görünümüne yansıyabilir.
Öte yandan daha yüksek Avrupa faizleri Euro’yu destekleyebilir. Euro’daki pahalanma, Euro cinsi geliri bulunan Türk ihracatçıları için kur tesiri yaratabilir.
Küresel risk iştahının zayıflaması ise gelişen ülkelere yönelik portföy akımlarını baskılayabilir. Türkiye piyasaları açısından ECB kararı, güç fiyatları ve Orta Doğu’daki gelişmeler birlikte izlenecek.
Piyasa yeni dataları bekleyecek
ECB’nin faiz hesabında güç fiyatları belirleyici olmaya devam edecek. Petrol ve doğal gazdaki kalıcı yükseliş, bankanın enflasyon iddialarını yine yukarı çekebilir.
Çatışmaların sınırlanması ve güç fiyatlarının gerilemesi ise temmuz toplantısında bekleme seçeneğini güçlendirebilir. Yönetim Konseyi, tek bir data yahut gelişmeye bağlı karar vermeyecek.
Piyasa 22-23 Temmuz toplantısına kadar enflasyon, fiyat, büyüme ve güç datalarını takip edecek. Orta Doğu’daki çatışmaların seyri, faiz patikasının yönünü belirleyen temel dış risk olacak.
Vargı Ekonomi Haberleri
