ABD Merkez Bankası içinde faizlerin yine artırılmasını savunan yetkililerin sayısı çoğalıyor. Enflasyonun yüzde 2 gayesine yaklaşmaması, petrol fiyatlarındaki yükseliş ve ekonomik faaliyetin dirençli kalması, temmuz toplantısı öncesinde siyaset tartışmasını sertleştirdi.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, Dallas Fed Başkanı Lorie Logan ve Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson, son açıklamalarında yüksek enflasyonun devam etmesi hâlinde daha sıkı para siyasetinin gerekebileceğine işaret etti.
Piyasalar temmuz toplantısında faiz artışını ana senaryo olarak görmüyor. Lakin yetkililerden gelen bildiriler, yılın geri kalanında faizlerin daha uzun mühlet yüksek kalması ihtimalini güçlendiriyor.
Üç yetkiliden şahin mesaj
Dallas Fed Başkanı Lorie Logan, mevcut ekonomik görünüm ve riskler karşısında faizlerin “ölçülü biçimde daha yüksek” olmasının daha istikrarlı bir siyaset sağlayacağını söyledi.
Logan, enflasyonun Fed’in yüzde 2 gayesinin üzerinde kaldığını ve talep şartlarının fiyat baskılarını canlı tuttuğunu belirtti. Daha yüksek faizlerin bilhassa enflasyon beklentilerinin bozulmasını önlemek açısından gerekli olabileceğini söz etti.
Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson da fiyat artışlarının kısa müddette yavaşlamaması durumunda faiz artışının gündeme gelebileceğini bildirdi. Jefferson, haziran toplantısında yüzde 3,50 ile yüzde 3,75 aralığında bırakılan siyaset faizinin ekonomik datalara nazaran yine değerlendirileceğini söyledi.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ise haziran ayına ait çekirdek şahsî tüketim harcamaları enflasyonunun yüzde 3,3 düzeyinde gerçekleşmiş olabileceğini kestirim etti. Hammack, enflasyon riskinin işgücü piyasasındaki zayıflama ihtimalinden daha ağır bastığını savundu.
Petrol Fed’in hesabını zorlaştırdı
Orta Doğu’daki çatışmaların petrol fiyatlarını yine yükseltmesi, Fed’in enflasyonla çaba sürecini zorlaştıran esas ögelerden biri hâline geldi.
Enerji maliyetlerindeki artışın akaryakıt, nakliyecilik, üretim ve lojistik masrafları üzerinden tüketici fiyatlarına yansıması bekleniyor. Petrol fiyatlarının uzun müddet yüksek kalması, haziranda görülen sonlu enflasyon yavaşlamasının kalıcı olup olmadığına ait soru işaretlerini artırıyor.
ABD’de yıllık tüketici enflasyonu haziranda yüzde 3,5’e geriledi. Lakin oran Fed’in yüzde 2 maksadının üzerinde kalmayı sürdürdü. Yetkililer, güç fiyatlarının yanında hizmet enflasyonu ve güçlü tüketici talebini de yakından izliyor.
Yapay zekâ yatırımlarının hızlandırdığı bilgi merkezi, elektrik altyapısı ve yüksek teknoloji harcamaları da talebi destekliyor. Büyük ölçekli yatırımlar büyümeye katkı sağlarken güç ve ekipman maliyetleri üzerinden yeni fiyat baskıları yaratabiliyor.
Temmuzda sabit faiz bekleniyor
Faiz vadeli süreçleri, Fed’in 28-29 Temmuz toplantısında siyaset faizini yüzde 3,50 ile yüzde 3,75 aralığında sabit bırakacağına işaret ediyor.
Piyasa fiyatlamasında temmuzda artış mümkünlüğü sonlu kalırken eylül toplantısına kadar faiz artışı ihtimali yüzde 65 düzeyine yükseldi. Petrol fiyatları, enflasyon beklentileri ve güçlü ekonomik datalar bu olasılığın tekrar artmasına yol açabilir.
Fed’in haziran toplantısında yayımladığı faiz iddiaları, yetkililerin indirimden çok artış ihtimalini tartışmaya başladığını göstermişti. Son konuşmalar, Federal Açık Piyasa Komitesi içindeki şahin eğilimin temmuz toplantısı öncesinde daha görünür hâle geldiğini ortaya koydu.
Tahvil piyasasında kısa vadeli faizler de Fed’in sıkı para siyasetini sürdüreceği beklentisine hassas kalıyor. Faiz artışı ihtimalinin güçlenmesi dolar talebini desteklerken altın ve faiz getirisi bulunmayan başka varlıklar üzerinde baskı oluşturabiliyor.
Fed içinde görüş ayrılığı sürüyor
Şahin bildirilere rağmen bütün Fed yetkilileri yakın devirde faiz artışını gerekli görmüyor. New York Fed Başkanı John Williams, ücret artışlarındaki yavaşlamanın ve talepteki dengelenmenin enflasyonu vakitle aşağı çekebileceğini düşünüyor.
Fed Başkanı Kevin Warsh ise temmuz kararı konusunda direkt yönlendirme yapmadı. Warsh’ın ileriye dönük kesin bildirilerden kaçınması, piyasanın her yeni enflasyon ve istihdam verisine daha güçlü reaksiyon vermesine sebep oluyor.
Politika yapıcıların toplantı öncesindeki kamuya açık konuşmalarını sınırlayan sessizlik dönemi 18 Temmuz’da başladı. Fed içindeki son açıklamalar böylelikle 28-29 Temmuz toplantısı öncesindeki son güçlü siyaset iletileri oldu.
Komite içindeki görüş ayrılığının faiz kararına kaç karşı oyla yansıyacağı da izlenecek. Fed son devirde kararlarını oy birliğiyle alırken enflasyon riskindeki artış, temmuz toplantısında daha modüllü bir görünüm yaratabilir.
Kritik saat 29 Temmuz
Fed’in faiz kararı 29 Temmuz Çarşamba günü saat 21.00’de Türkiye saatiyle açıklanacak. Kevin Warsh’ın basın toplantısı saat 21.30’da başlayacak.
Piyasalar karar metninde enflasyon riskine ait sözlerin güçlendirilip güçlendirilmediğine, ekonomik faaliyetin nasıl tanımlandığına ve mümkün faiz artışına kapı açılıp açılmadığına odaklanacak.
Temmuzda faiz sabit bırakılsa bile petrol fiyatları ve çekirdek enflasyondaki seyir eylül toplantısının yönünü belirleyecek. Resmî haziran şahsî tüketim harcamaları verisi ile gelecek istihdam sayıları, yüzde 65’e ulaşan faiz artışı mümkünlüğünün kalıcı olup olmadığını gösterecek.
Vargı Ekonomi Haberleri
