İran’daki Uzlaşma Şartları ve Petrol Stratejisinin Yansımaları

p İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD’nin İran’ın petrol satışına ilişkin yaptırımları askıya almasına dair açıklamalarda bulundu. Televizyon programında gündeme dair değerlendirmelerde bulunan Kalibaf, yaptırımlar kalktığında petrol satışlarının fiyatlarının yükselmiş olduğuna dikkati çekti. p Petrol yaptırımları kaldırıldı ve petrolü %20 daha pahalı satıyoruz ifadelerini kullanarak, deniz üzerinden yapılan sevkiyatta son dönemde kaydedilen 40 milyon varil üzerinde ihracatın hızla gerçekleştiğini belirtti. Öncesinde yaklaşık elli gün süren bir dönemde hiç petrol ihracatı yapılmadığını da sözlerine ekledi. p Kalibaf, İran’ın farklı ülkelerde yaklaşık 24 milyar dolar değerinde varlığı bulunduğunu ifade etti ve bunun 12 milyar dolarını ihtiyaç duyulan malzemelerin temininde Merkez Bankası’nın kullanımına vermeyi hedeflediklerini söyledi. p Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilime değinen Kalibaf, İran’ın bölgedeki yönetim ve düzenlemelere riayet edilmesini talep ederken, kendi egemenlik haklarından asla taviz vermeyeceklerini vurguladı. Boğazın geçiş düzenlemelerinin İran’ın belirlediği principlere göre yapıldığını ve güvenliğin artırılması gerektiğini belirtti. Ayrıca gemi sigorta primlerinin düşmesi gerektiğini sözlerine ekledi. p ABD ile müzakere yürütmediklerini belirten Kalibaf, mutabakat zaptındaki beş maddenin uygulanmaması durumunda diyaloga girilmeyeceğini ifade etti. Hem diyalog kapısını açık tutacaklarını hem de şartlar yerine getirilmediği takdirde savaşa hazırlıklı olduklarını söyledi: “Mutabakatın 5 maddesi uygulanırsa İsviçre üzerinden süreci başlatırız.” Kalibaf, İsviçre’deki görüşmenin ardından bu şartlar yerine gelmezse müzakerelere başlanmayacağını belirtti. Ayrıca İslamabad Mutabakatı ABD’nin yenilgisinin belgesidir şeklinde değerlendirdi ve Lübnan’a yönelik saldırıların azaldığını ifade etti. Mutabakat sonrası taraflar arasında ortak bir komite kurulacağını, büyükelçilerin bu komiteye dahil edileceğini aktardı. p Nükleer program konusuna da değinen Kalibaf, İran’ın NPT’ye taraf olduğunu ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile işbirliğini sürdürdüğünü belirtti. Uranyum zenginleştirme konusunun ise İran’ın hakları arasında olduğuna vurgu yaptı ve yükümlülüklerin yerine getirildiğini kaydetti. Kalibaf, füze kapasitesinin müzakere konusu olmadığını ifade ederek konuşmasını sonlandırdı. p