Jeopolitik gelişmeler ile enerji ithalatındaki belirgin artışa rağmen dış ticaret dengesinin yenilenmesi, ihracatın güçlenmesiyle mümkün oldu. Merkez Bankası blogunda yer alan analizde, ikinci çeyrekte enerji fiyatlarındaki yükselişin baskısı bir ölçüde hafifledi ve ihracatın hız kazanması sayesinde cari işlem dengesinde olumlu görünüm ortaya çıktı. İç talepteki zayıf seyir de sıkı para politikalarının etkisiyle ithalat yapısını değiştirdi ve dış dengeye destek verdi.
Enerji fiyatlarındaki hızlı yükselişin ilk yansıması enerji piyasalarında görüldü. Brent ve doğal gaz başta olmak üzere enerji fiyatları yıllık bazda önemli artışlar kaydetti. Buna bağlı olarak enerji ithalatı da yıllık olarak belirgin bir artış gösterdi; fakat bu artışa rağmen ihracat tarafı kuvvetli kaldı ve ticaret dengesi toparlandı. Özellikle bölgesel talep yönelimleri ve tedarik zincirlerindeki yeniden yönlenmeler ihracatı destekledi. Hürmüz Boğazı ile birlikte lojistikten kaynaklanan belirsizlikler, teslim sürelerini uzatırken navlun ve sigorta maliyetlerini artırdı; ancak buna karşılık Türkiye’nin ihracat talepleri ana bölgelerde güç kazandı.
İhracatta öne çıkan etkenler arasında savunma sanayinin artan entegrasyonu ve yüksek katma değerli üretimin payını yükseltmesi yer alıyor. Bu dönemde savunma sanayi yatırımlarının ihracata katkısı, toplam dış ticaretin iyileşmesine anlamlı biçimde yansıdı. İthalatta ise enerji hariç kalemlerdeki artış sınırlı kaldı ve enerji ağırlıklı yükseliş, toplam ithalatın ana itici gücü oldu. Özellikle ara malları ithalatında verimlilik ve talep dinamikleri değişse de enerji yoğun kalemler ve yatırım- tüketim malları tarafında düşüşler görüldü. İç talepteki zayıflık, kredi kartı harcamaları gibi göstergelerle de teyit edildi.
PMI verileri ikinci çeyrekte üretimin yavaşladığını işaret ederken, ihracat talebine yönelik iyimserlik sürdü. Enerji fiyatlarındaki artışın dış denge üzerindeki baskısı geçmiş aylara göre zayıflamış görünüyor; bunun kilit nedeni, ihracat ve enerji maliyetlerindeki hareketlerin birbirini dengeleyecek yönde değişmesidir. Bu denge, jeopolitik risklerdeki azalmanın enerji fiyatlarındaki normalleşme süreciyle birleşmesiyle destek buldu. Analiz edilen dönemde dış ticaret dengesinin iyileşmesi için enerji fiyatlarındaki belirsizlikteki azaltıcı etki ve iç talepteki nispeten zayıf görünüm birlikte rol oynadı. Bu çerçevede, savaşın cari açık üzerindeki yukarı yönlü baskısının önceki aylara kıyasla azaldığı değerlendiriliyor.
