Küresel piyasalar, ABD ve İran arasında tırmanan tansiyonun petrol fiyatlarını yükseltmesi ve tahvil piyasasında satış baskısını artırmasından kaynaklanan telaşlarla negatif seyrederken, gözler bugün ABD'de açıklanacak enflasyon datalarına çevrildi.
Orta Doğu'da taraflar arasında karşılıklı akınların şiddetlenmesi hisse piyasalarında düşüş eğiliminin devam etmesine neden oluyor. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda ABD ablukasının yine yürürlüğe girdiğini ve boğazdan geçen tüm gemilerden yüzde 20 geçiş fiyatı alınacağını açıkladı.
"ABD'nin Hürmüz'e müdahalesine müsaade vermeyeceğiz"
İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten ünitesi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı da "ABD'nin Hürmüz Boğazı'na müdahale etmesine müsaade vermeyeceğiz" açıklamasında bulundu. İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi ise mutabakatın kriz sürecine girdiğini söyledi.
Diğer taraftan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı'nın güney koridorunda ülkeye ilişkin 2 tankerin İran'a ilişkin seyir füzeleriyle amaç alındığını, 1 mürettebatın hayatını kaybettiğini, 8 işçinin yaralandığını duyurdu.
Hürmüz Boğazı'na ait çelişkili açıklamalar yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına sebep oluyor. Hafta sonu Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Umman'ı da kapsayan atakların akabinde iki ülkenin Hürmüz Boğazı'nın denetiminin kendilerinde olduğunu argüman etmesi taraflar arasındaki diplomatik süreci tehlikeye attı.
Yeniden başlayan ataklar, uzun vadeli bir ateşkesin mümkün olup olmadığı konusunda artan tasalara yol açıyor.
ABD ve İran arasındaki tansiyon petrol fiyatlarını yükseltirken, Hürmüz Boğazı üzerindeki çatışmaların güç arzında aksamalara ve enflasyonist baskıları artırabileceği telaşları de piyasalarda risk algısının artmasına yol açıyor.
Yapay zeka paylarındaki yükselişin aşırıya kaçtığına dair telaşlar piyasalara yön vermeye devam ediyor. Yarı iletken piyasasındaki devam eden dalgalanmalar, teknoloji dalının yukarı yönlü istikrarlı bir ivme yakalamasını zorlaştırıyor.
Gözler ABD enflasyon verisinde
Öte yandan ABD'de bugün açıklanacak enflasyon verisi piyasaların odağında bulunuyor.
Son bir aylık periyotta petrol fiyatlarındaki geri çekilme sonrası aylık bazda ABD'de TÜFE’nin değişim göstermesi beklenmiyor. Söz konusu data ABD Merkez Bankasına (Fed) ait faiz beklentilerinin şekillenmesi açısından yakından takip edilecek.
Diğer taraftan Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, New York İşletme Ekonomisi Derneği'nde yaptığı konuşmada, bu hafta çekirdek enflasyon verisinin yeniden yüksek gelmesi durumunda para siyasetinde sıkılaştırmanın gerekebileceğini söyledi.
Fed Başkanı'nın bugün Kongre'de para siyaseti raporuna ait yapacağı birinci sunumda piyasaların odağında bulunuyor.
Ayrıca bilanço devrinin başlamasıyla birlikte piyasalardaki oynaklığın yüksek kalabileceğini ve açıklanacak şirket sonuçlarına bağlı olarak pay bazlı ayrışmaların öne çıkabileceği iddia ediliyor. Bank of America, Wells Fargo, Citigroup, Goldman Sachs ve JPMorgan üzere ABD'li büyük bankaların bu hafta açıklamaya başlayacağı bilançoları da yatırımcıların gündeminde olacak.
Öte yandan ABD Hazine Bakanlığı, haziran ayına ilişkin bütçe istikrarı raporunu yayımladı. Buna nazaran, ABD federal hükümeti, haziranda 120 milyar dolarla beklentilerden az bütçe açığı kaydetti.
ABD'nin İran'a yönelik hücumlarını şiddetlendirmesi Hürmüz Boğazı kaynaklı tedarik badirelerinin artırdığı arz telaşlarıyla 12 Haziran'dan bu yana birinci sefer 85 doların üzerini gören Brent petrolün varil fiyatı dünkü kapanışa nazaran yüzde 1,6 artarak 84,2 dolara çıktı.
Brent petrolün varil fiyatının 85 doları aşmasıyla Fed’in faiz artırımına gideceğine yönelik fiyatlamaların güçlenmesi hisse piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor.
Analistler, ABD'nin İran'a yönelik yenilenen askeri hücumların global ham petrol arzında aksamalara ait telaşları artırdığını belirterek, bu durumun enflasyon kaygılarını tekrar canlandırdığını ve global faiz oranlarına ait görünüm üzerindeki meçhullüğü artırdığını söyledi.
Petrol fiyatlarından kaynaklı artan enflasyonist tasalarla dün 7 baz puan artarak yüzde 4,63'e çıkan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi bugün yatay seyirle yüzde 4,63'te seyrediyor.
Dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 101,2 düzeyine indi. Dün yüzde 2,6 bedel kaybederek 24 Haziran'dan bu yana en süratli günlük düşüşünü kaydeden altının onsu kelam konusu düşüşün yatırımcılara alım fırsatı sunmasıyla yeni günde yüzde 0,5 artışla 4 bin 21 dolardan süreç görüyor.
New York borsası negatif seyretti
New York borsasında ABD ile İran arasında tekrar tırmanan tansiyon ve teknoloji paylarındaki satış baskısını artmasıyla dün negatif bir seyir izlendi. Yarı iletken paylarındaki satışlar da piyasalar üzerinde baskı oluşturdu. Çip üreticilerinden Micron Technology'nin payları yüzde 4,3, Sandisk payları yüzde 12,6, Advanced Micro Devices (AMD) payları yüzde 4,2 ve Intel payları yüzde 6,1 kıymet kaybetti.
Söz konusu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,79 azalışla ve Nasdaq endeksi yüzde 1,55 kıymet kaybetti.
ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Avrupa borsaları alış yüklü seyretti
Avrupa borsalarında, artan jeopolitik tansiyonlara rağmen alış yüklü bir seyir izlendi.
Telekomünikasyon paylarındaki güçlü seyir Avrupa borsalarındaki kayıpların telafi edilmesinde katkıda bulundu. Petrol fiyatlarındaki artışın tesiriyle güç şirketlerinin paylarında de yükselişler görüldü. Fakat teknoloji paylarındaki düşüşler Avrupa borsalarındaki iyimserliği sınırladı.
Avrupa'da tahvil piyasalarında satış baskısı öne çıkıyor. İngiltere'nin 2 yıllık tahvil faizi dün 13 baz puan artarak yüzde 4,34'e çıktı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda İngiltere Merkez Bankasının (BoE) yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceği iddia ediliyor.
Öte yandan Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, Rusya'nın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretim tesisi olan Yamal LNG'den bu yılın birinci yarısında 9,9 milyon tonla rekor düzeyde LNG ithal ettiği bildirildi.
AB, Avrupa ülkelerine yönelik siber casusluk ve sabotaj faaliyetleri yürüten Rus istihbarat vazifelileri, bilgisayar korsanları ve temaslı şirketlere yaptırım kararı aldı.
AB ülkeleri, hava yolu yolcularının gecikme ve iptallerde tazminat hakkını koruyan ve yeni garantiler getiren düzenlemeyi onayladı.
İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,01, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,31, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,19 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,37 bedel kazandı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Asya borsaları negatif seyrediyor
Söz konusu gelişmeler Asya piyasalarında da satış baskısını artırdı. Makroekonomik bilgi tarafında Çin'in haziran ayına ait ihracatı yüzde 27 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, bir evvelki aya nazaran kaydadeğer bir hızlanma gerçekleştirdi. Ülkede, ihracat mayıs ayında yüzde 19,4 artmıştı.
Öte yandan Güney Kore Merkez Bankası'nın perşembe günkü faiz kararı toplantısında artan enflasyonist baskılardan ötürü siyaset faizini artırması bekleniyor. Ülkede haziran ayına ait enflasyon yüzde 3,2 ile son 2,5 yılın en yüksek düzeyine çıktı. Ülkede enflasyon 4 aydır Güney Kore Merkez Bankası'nın yüzde 2'lik enflasyon gayesinin üzerinde seyrediyor.
Japonya'da mayıs ayına ait sanayi üretimi aylık bazda yüzde 0,1 ile beklentilerin altında artarken, yıllık bazda yüzde 2,1 ile beklentilerin üzerinde azaldı.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 geriledi.
Güney Kore'de Kospi endeksi 6.448 puanla 24 Nisandan bu yana en düşük seviyeyi gördü.
Borsa günü düşüşle tamamladı
Dün satış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,60 kıymet kaybederek 14.092,02 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında olağan seans kapanışına nazaran yüzde 0,5 geriledi. Dolar/TL dün günü yüzde 0,1 artışla 47,0160'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında evvelki kapanışın çabucak üzerinde 47,0320'den süreç görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde data gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD'de enflasyon verisi başta olmak üzere Orta Doğu'daki gelişmelere ait haber akışının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.250 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puan düzeylerinin takviye pozisyonunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek bilgiler şöyle:
15.30 ABD, haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
Vargı Ekonomi Haberleri
