Brent petrol yeni haftanın birinci süreçlerinde yüzde 2,6 yükselerek 90,40 dolara çıktı. Gün içindeki en yüksek düzey 91,41 dolar olurken ABD tipi ham petrol yüzde 2,3 artışla 84,39 doları gördü.
Fiyat hareketi, talepteki bir güçlenmeden çok Orta Doğu’daki sevkiyat riskinin büyümesinden kaynaklandı. ABD’nin İran’a yönelik akınlarının dokuzuncu güne girmesi ve bölgeden gelen karşılıklı atak haberleri, petrolün inançlı biçimde taşınmasına ait kaygıları artırdı.
Hürmüz’de geçişler yarıya indi
Hürmüz Boğazı’ndan pazar günü sırf dört gemi geçti. Cumartesi günü sekiz olan geçiş sayısının bir günde yarıya inmesi, petrol piyasasındaki arz tasasını güçlendirdi.
Boğaz, olağan şartlarda global petrol ticaretinin yaklaşık beşte birini taşıyor. Bu sebeple gemi trafiğindeki düşüş, üretim devam etse bile petrolün dünya pazarlarına ulaştırılmasını zorlaştırabilecek bir risk olarak bedellendiriliyor.
Cuma gününden bu yana üç petrol eseri tankeri ile bir çok büyük ham petrol tankerinin yükleme yapmak üzere boğaza girdiği belirlendi. Geçişlerin hudutlu kalması, limanlarda ve Körfez içindeki bekleme müddetlerini uzatabilir.
Tankerler Körfez’de birikiyor
Petrol taşımacılığındaki yavaşlama sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatlarında daha bariz hale geldi. Perşembe gününden bu yana Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir LNG tankeri görülmedi.
Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki üretim ile tanker yüklemeleri devam etmesine karşın gemilerin Körfez’den çıkamaması, deniz üzerindeki stokları artırdı. Temmuz ortası prestijiyle yedi yüklü Katar tankerinde yaklaşık 570 bin ton LNG bekliyordu.
Körfez içinde konumlanan LNG tanker kapasitesi ise 1,9 milyon tona yaklaştı. Bu büyüklük, savaş öncesindeki yoğun ihracat temposunun yaklaşık sekiz günlük kısmına karşılık geliyor.
Boğazdaki geçişlerin tekrar hızlanması halinde yüklenmiş tankerlerin kısa müddette ihracata yönelmesi mümkün olacak. Aksi durumda bekleyen gemi sayısı ve navlun maliyetleri artabilir.
Petrol fiyatı faiz riskine dönüştü
Brent petrolün 90 doların üzerine çıkması sırf güç piyasasını etkilemedi. Artan yakıt ve nakliyat maliyetleri, global enflasyonun yine yükselmesi ihtimalini gündeme taşıdı.
Vadeli piyasalar yıl sonuna kadar Fed’den toplam 29 baz puanlık faiz artışı fiyatlamaya başladı. Eylül ayında faiz artışı yapılması ihtimali yüzde 60 düzeyine yaklaştı.
ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5 sonunu yine aştı. Petrol fiyatındaki yükselişin kalıcı olması halinde merkez bankalarının faiz indiriminden uzaklaşması yahut yeni artışları değerlendirmesi gündeme gelebilir.
Enerji maliyetlerinin uzun mühlet yüksek kalması, tüketici harcamaları ve şirket kârlılıkları üzerinden petrol talebini daha sonraki etapta sınırlayabilir. Birinci evrede ise piyasada arz korkusu ağır basıyor.
Vadeli piyasa arz açığını fiyatlıyor
Petrolün vadeli fiyat yapısındaki değişim, yatırımcıların yakın vadeli arzı ileriki aylardan daha riskli gördüğünü gösteriyor. Ön ay Brent kontratının daha ileri vadeli kontratlara nazaran primli süreç görmesi, kısa vadeli petrol muhtaçlığının arttığına işaret ediyor.
Geçen hafta birinci ay ile altıncı ay Brent kontratı arasındaki fark 8,92 dolara kadar çıkmıştı. Bu yapı, piyasada yakın vadeli teslimata verilen kıymetin yükseldiğini gösterdi.
Tanker trafiğinin düşmesi halinde rafineriler teslimat takvimlerini korumak için daha yüksek fiyat ödemek zorunda kalabilir. Boğazdaki geçişlerin olağanlaşması ise vadeli fiyatlar arasındaki farkı azaltabilir.
Piyasanın yönü sırf atak haberlerine değil, yükleme terminallerindeki faaliyetlere ve gemilerin boğazdan çıkış suratına da bağlı olacak.
Bu hafta hangi datalar izlenecek
Petrol piyasasının birinci gündem maddesi Hürmüz Boğazı’ndaki günlük gemi geçişleri olacak. Geçiş sayısının dört geminin üzerine çıkıp çıkmaması, fiyatlardaki risk priminin korunup korunmayacağını gösterecek.
Umman kıyısı yakınlarında yandığı bildirilen gemiye ait incelemenin sonucu da izlenecek. Yangının sebebi şimdi doğrulanmadığı için piyasa, resmî denizcilik kurumlarından gelecek açıklamalara odaklanacak.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi haftalık petrol stoklarını 22 Temmuz Çarşamba günü Türkiye saatiyle 17.30’da açıklayacak. Ham petrol ve akaryakıt stoklarındaki değişim, jeopolitik riskin yanında ABD’deki arz-talep istikrarını gösterecek.
Brent petrol açısından 91,41 dolarlık gün içi tepe birinci kısa vadeli eşik olacak. Hürmüz’deki trafik düşük kalırsa 90 doların üzerindeki fiyatlama güç kazanabilir; geçişlerin toparlanması halinde risk primi geri çekilebilir.
Vargı Ekonomi Haberleri
