Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, yılın birinci altı ayında 209 teşebbüs hakkında toplam yaklaşık 17 milyar lira idari para cezası uygulanmasına karar verildiğini açıkladı. Lakin asıl gayelerinin ceza kesmekten çok, piyasalarda kalıcı ve sürdürülebilir rekabet ortamı oluşturmak olduğunu vurguladı.
Küle, rekabet otoritelerinin asli vazifesinin, piyasaların rekabetçi yapısını güçlendirmek, pazara giriş mahzurlarını azaltmak ve ekonomik aktifliği artıracak sistemlerin sağlıklı formda işlemesine katkı sunmak olduğunu anlatarak, uyguladıkları yaptırımların, bu hedefe ulaşmak için araçlardan sırf biri olduğunu bildirdi.
Soruşturmalar kapsamında aldıkları kararlara ait bilgi veren Küle, "Bu yılın birinci yarısında 209 teşebbüs hakkında yaklaşık 17 milyar lira fiyatında idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı. Lakin bizim açımızdan bu devrin en kıymetli çıktısı, rekabeti bozucu davranışlara müdahale ederken piyasalarda kalıcı ve sürdürülebilir rekabet şartlarını güçlendirecek sistemleri hayata geçirmiş olmamızdır." dedi.
Küle, klâsik dallardaki soruşturmaların yanı sıra dijital platformlar, ödeme sistemleri, iş gücü piyasaları ve teknoloji odaklı pazarlarda değerli kararlar aldıklarını belirterek, dijitalleşme, bilgi iktisadı ve yapay zeka üzere alanlarda yaşanan gelişmeleri yakından takip ederek tahlil metotlarını ve uygulama kapasitesini daima geliştirmeye devam ettiklerini söyledi.
Kurumun sırf ihlallere müdahale eden bir otorite olmadığına işaret eden Küle, rekabetçi piyasaların gelişimini destekleyen, yatırım ortamının güçlenmesine katkı sağlayan ve tüketici refahını merkeze alan önemli bir politika kurumu olduklarını kaydetti.
"Tarla bitkileri tohumları soruşturmasını kararlılıkla sürdürüyoruz"
Küle, yılın birinci yarısında farklı bölümlerdeki soruşturmalarla rekabet hukukunun aktüel gereksinimlerine karşılık veren değerli adımlar attıklarına işaret ederek, "Tarımdan dijital piyasalara, tüketim mallarından ödeme sistemlerine kadar birçok alanda aldığımız kararlarla, hem rekabetçi piyasa yapısının güçlendirilmesini hem de tüketicilerin daha faal işleyen piyasalardan faydalanmasını hedefledik." sözünü kullandı.
Tarım bölümünün, direkt besin arzını, üretim maliyetlerini ve tüketici refahını etkileyen stratejik bir alan olduğuna dikkati çeken Küle, "Tarımsal üretimin temel girdisi olan tohum kesiminde rekabetçi yapının korunması sırf ilgili pazar bakımından değil, besin arzının sürdürülebilirliği ve üretimde verimliliğin artırılması açısından da büyük değer taşıyor. Bu kapsamda hibrit zerzevat ve meyve tohumları pazarında, rekabete hassas bilgileri rakipleriyle paylaşan teşebbüsleri tespit etmek suretiyle toplamda 189 milyon lira idari yaptırımları uyguladık. Rekabetçi nizamın tesisi için tedbirlerimizi aldık. Tarla bitkileri tohumları pazarında yürüttüğümüz soruşturmayı da kararlılıkla sürdürüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
"Tüketicilere rekabetçi hizmetler sunulmasına katkı sağlayacak"
Küle, teknoloji ve dijital platformlar üzere bahislere ait belgelerin ocak-haziran devrinde öncelikli çalışma alanları arasında yer aldığını tabir ederek, bu kapsamda Google Play Store, Mastercard ve Visa soruşturmalarındaki kararların, hem yenilikçiliği teşvik edeceğini hem de tüketicilere daha rekabetçi hizmetler sunulmasına katkı sağlayacağını söyledi.
Kast ajansları ile menajerlik alanında sonuçlandırdıkları soruşturmayla, dalda rekabetçi yapıyı güçlendirecek kıymetli yapısal yükümlülükler tesis ettiklerini belirten Küle, bu çerçevede yürüttükleri soruşturmalara ait bilgi verdi.
Küle, devam eden soruşturmaların, rekabet hukukunun şimdiki ve gelişen gündemini yansıttığını aktararak, "Halihazırda yürüttüğümüz 47 soruşturma kapsamında dijital platformlardan eğitim hizmetlerine, iş gücü piyasalarından tarım ve besin dalına kadar iktisadın birçok farklı alanındaki rekabetçi kaygıları kapsamlı formda kıymetlendiriyoruz." tabirini kullandı.
"Süt soruşturmalarında son basamağa yaklaştık"
Bazı soruşturmalar kapsamında rekabetçi tasaların soruşturma süreci devam ederken telafisi güç sonuçlar doğurmasını önlemek hedefiyle süreksiz önlem kararları aldıklarını bildiren Küle, endüstriyel dondurma ve yumuşak şeker kesimlerindeki soruşturmalarda satış noktalarında rakip eserlere alan tahsis edilmesine yönelik süreksiz önlemler uyguladıklarını anımsattı.
Küle, tarım ve besin kesiminde yürüttükleri süt soruşturmalarında sürecin son evresine gelindiğine işaret ederek, kelamlarını şöyle sürdürdü:
"Çiğ süt piyasasına ait rekabetçi tasalar ile kamuoyunda 'süt karşılığı yem' olarak bilinen uygulamaya yönelik incelemelerimizi büyük ölçüde tamamladık. Bu evrakların da önümüzdeki devirde sonuçlandırılmasını öngörüyoruz. Bu çalışmaların ortak noktası, rekabeti sırf ihlaller ortaya çıktıktan sonra müdahale edilen bir alan olarak değil, üretimi, yatırımı, yenilikçiliği ve tüketici refahını destekleyen temel bir iktisat siyaseti aracı olarak görmemizdir. Önümüzdeki devirde de hem klâsik bölümlerde hem de dijital iktisatta aktif ve öngörülebilir bir rekabet sisteminin güçlendirilmesine yönelik çalışmalarımızı tıpkı kararlılıkla sürdüreceğiz."
"Öncelik tüketici refahı"
İzin verdikleri her birleşme ve devralma sürecinin, yatırım ortamının desteklenmesi ile rekabetçi piyasa yapısının korunması arasında hassas bir istikrar gözetilerek değerlendirildiğine dikkati çeken Küle, bu anlayış doğrultusunda yılın birinci yarısında Getir'in makul faaliyetlerinin Uber tarafından devralınması sürecine, Uber'in Türkiye'ye 500 milyon dolar yatırım taahhüdünü içeren kapsamlı paket çerçevesinde müsaade verdiklerini anımsattı.
Küle, yılın ikinci yarısında hem klâsik kesimlerde hem de dijital iktisatta rekabetin faal halde korunmasına yönelik çalışmaları birebir kararlılıkla sürdüreceklerini belirterek, hakim durumun berbata kullanılmasına ait belgelerin, gelecek devirde uygulama gündemlerinde daha fazla yer tutacağını öngördüklerini söyledi.
Veri, ağ tesirleri, algoritmalar ve yapay zeka dayanaklı iş modellerinin, pazar gücünün oluşumunu ve kullanılma biçimini kıymetli ölçüde değiştirdiğine işaret eden Küle, şunları kaydetti:
"Bu sebeple rekabet hukukunun da değişen piyasa şartlarına ahenk sağlayacak halde daima gelişmesi gerekiyor. Bunun yanında yapay zeka temelli ekonomik tahlil modellerini uygulama süreçlerimize daha aktif formda entegre ederek, başta ihale piyasaları olmak üzere rekabet riski taşıyan bölümlerde proaktif kontrol anlayışımızı daha da güçlendireceğiz. Gayemiz, rekabet ihlallerine sırf sonradan müdahale eden değil, riskleri evvelce tespit ederek önleyici siyaset ve uygulamaları hayata geçiren bir rekabet otoritesi olmaktır. Amacımız, rekabetçi piyasa yapısının güçlenmesine katkı sağlayan, yatırım ve yenilikçiliği destekleyen, tüketici refahını önceleyen bir rekabet sisteminin geliştirilmesine öncülük etmek. Önümüzdeki periyotta hukukun bize tanıdığı yetkileri aktif, öngörülebilir ve kararlı formda kullanarak değişen ekonomik şartlara ahenk sağlayan, güçlü kurumsal kapasitesiyle siyaset üreten ve piyasalarda aktif rekabetin korunmasına katkı sunan bir otorite olmaya devam edeceğiz."
Vargı Ekonomi Haberleri
