Mehmet Hanifi GÜLEL
Türkiye genelinde bu yıl yağışların son 66 yılın en yüksek düzeyine ulaşması ile bir arada hububat rekoltelerinde rekor bekleniyor. Buğday ve arpada yüksek rekolte beklentisinin birinci yansıması yem fiyatlarına oldu. Yem fiyatlarında son bir ayda 3 defa indirime gidildi ve toplam indirim oranı yüzde 8’i buldu. Önümüzdeki devirde yüzde 5'lik bir indirim daha bekleniyor. Son 3 yıldır artış gösteren mısır silajı, yonca, saman ve süt yemi maliyetleri, hasat dönemi ile bir arada düşüş göstermeye başladı.
Diğer yandan Ulusal Süt Konseyi, mayıs ayında 1 litre çiğ süt maliyetini 22 lira 18 kuruş olarak açıklarken, haziran ayında ise üretim maliyeti 1 lira 40 kuruş düşüş ile (%6,3) 20 lira 78 kuruşa geriledi. Yem fiyatlarındaki bu düşüşün üreticilerin masraflarına olumlu tesir oluşturması bekleniyor. Böylelikle üretim maliyetlerindeki artışın bir nebze de olsa durması ile kamuoyunda sık sık gündeme gelen et ve sütteki fiyat artışları bir müddetliğine dizginlenecek.
Arpa fiyatları 4 bin lira geriledi
DÜNYA’ya özel açıklamalarda bulunan Türkiye Yem Sanayicileri Birliği (TÜRKİYEM-BİR) Yönetim Kurulu Başkanı M. Ülkü Karakuş, yem fiyatlarına son bir ayda üç kere indirim yaptıklarını belirterek, yüzde 2, yüzde 3 ve yüzde 3 formunda olmak üzere toplamda yüzde 8’e varan bir indirimin geldiğini söyledi. Bu indirimlerin nedenlerinden birincisinin yağışların uygun geçmesiyle dönemde randımanın çok düzgün olmasından kaynaklandığını kaydeden Karakuş, ikincisinin ise buğdayda 25 milyon tona yakın ve arpada ise 10 milyon ton civarında rekor bir üretim öngörülmesi olduğunu iletti.
Geçen yılki kuraklık göz önüne alındığında bu yıl üretimin çok çok yüksek olduğunu bildiren Karakuş, “Ankara’da arpa biçim başladı ve geçen yılın neredeyse iki katına yakın randıman var. Yüzde 50 ile yüzde 100 arasında randıman artışları var. Yeterli bir rekolte geliyor ve 15 bin ile 16 bin lira olan arpanın tonu şu anda 12 bin lira düzeyine indi. Münasebetiyle biz ucuz aldığımız vakit çabucak özgür piyasa ekonomisi çalıştı ve yem fiyatları düştü. Yem fiyatları yüzde 5 üzere bir ölçü daha düşebilir ve bir ay sonra da sabitlenir” dedi.
Öte yandan Karakuş, geçmiş dönemlerde ‘yem fiyatları arttı, süt fiyatları da artmalı’ üzere telaffuzların yaşandığını, fakat bu yıl bu cins telaffuzların asgarî konuşulacağını tabir etti.
“Maliyetler 3 ay daha stabil gider”
Hürmüz Boğazı’ndaki kapanmadan dolayı nakliye maliyetinin üzerlerinde çok fazla yük oluşturduğunu aktaran Karakuş, öteki maliyetlerin ise hepsinin aşağı yönlü indiğini bildirdi. Nakliye dışındaki maliyetlerin temmuz, ağustos ve eylülün ortasına kadar bu türlü devam etmesini beklediklerini lisana getiren Karakuş, “Bu yıl arpada yem için ithalatın yapılmasını beklemiyoruz. Tam aksisi, ihracatın açılması için de talepte bulunduk. Karma yem ihracatının önündeki mahzurların kaldırılması gerekiyor. İhracat hangi eserde olursa olsun yasaklanması hakikat değil. İhracatın yasaklanmasıyla pazarları kaybediyoruz. Ondan sonra tekrar ithalatçı firmaya gidince ‘Ben senin yarın bir gün yasak yiyeceğini yemeyeceğini nereden bileyim’ diyor” diye konuştu.
Finansman maliyeti eser almayı engelliyor
Bu yıl Toprak Mahsulleri Ofisi’nin buğday, arpa ve mısır olarak 15 milyon tona yakın eser almasını ön gördüğünü söz eden M. Ülkü Karakuş, endüstricinin eser almasının önündeki en büyük pürüzün ise finansman maliyeti olduğunu belirterek, “Faizlerin çok yüksek olmasından ötürü endüstriciler alımda çok iştahlı davranamıyor. Ama bir biçimde eser alacak. Türkiye yem dalının toplam kapasitesi 40 milyon ton, üretimimiz ise 30 milyon ton. 10 milyon kapasite boşluğumuz var. Son devirde Türkiye geneli yem satışlarımızda bir düşüş yaşanıyor. Hayvan sayısının arttığı söyleniyor lakin neye nazaran arttığını bilmiyoruz. Devletin 2028’in sonuna kadar uyguladığı bir siyaset var. Yurtdışından gelen hayvan, et ve besilik dananın, ithalatının sonlandırılacağı tarih 2028’in sonu olarak belirtiliyor. Bunun için iç piyasada damızlık üretiminin artırılması üzere birçok proje devreye alınıyor. Yani bu projelere verilen her türlü takviye çok değerli” dedi.
Vargı Ekonomi Haberleri
