Avrupa Birliği’nin Google’a verdiği 890 milyon euroluk ceza, dijital rekabet belgesini ticaret savaşının merkezine taşıdı. ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın Avrupa Birliği’ne karşı 1974 Ticaret Yasası’nın 301’inci kısmı kapsamında soruşturma başlatacağını açıkladı.
Trump, Avrupa Birliği’nin Amerikan şirketlerini haksız biçimde gaye aldığını savundu. Avrupa’nın Google, Apple ve Meta üzere teknoloji şirketlerine yönelik cezalarının karşılıksız kalmayacağını belirtti.
Soruşturmanın tamamlanması halinde ABD idaresi Avrupa eserlerine ek tarife, hizmet kısıtlaması yahut öbür ticari tedbirler uygulayabilir. Böylelikle teknoloji düzenlemeleri direkt mal ticaretini etkileyen yeni bir tansiyon alanına dönüşebilir.
Ceza iki evraktan çıktı
Avrupa Komisyonu, Google’a Dijital Piyasalar Yasası kapsamındaki iki farklı ihlal sebebiyle toplam 890 milyon euro ceza verdi.
Cezanın 460 milyon euroluk kısmı Google’ın arama sonuçlarında kendi alışveriş, otel, ulaşım ve spor hizmetlerini rakiplerin önünde göstermesine ait oldu.
Kalan 430 milyon euro ise Google Play’de uygulama geliştiricilerin kullanıcıları daha ucuz tekliflere yönlendirmesini engelleyen kurallardan kaynaklandı.
Google’a 60 gün süre
Google’ın Avrupa Komisyonu kararlarına ahenk sağlamak için 60 günü bulunuyor. Şirketin arama sonuçlarında rakip hizmetlere daha eşit davranması ve uygulama geliştiricilerin alternatif ödeme kanallarını tanıtmasına müsaade vermesi gerekiyor.
Google, Komisyon’un kararına karşı mahkemeye gidebileceğini bildirdi. Şirket, yeni kuralların arama sonuçlarındaki anlık fiyat ve müsaitlik bilgilerini azaltabileceğini savundu.
Google ayrıyeten Google Play’deki yönlendirme kurallarının gevşetilmesinin güvenlik riskleri yaratabileceğini belirtti. Avrupa Komisyonu ise tüketicilerin daha fazla seçenek görmesini ve rekabetin güçlenmesini hedeflediğini açıkladı.
Trump 301 soruşturmasını açıyor
Trump, Avrupa Birliği’nin Amerikan şirketlerini “soyduğunu” öne sürerek 301 soruşturmasının çabucak başlatılacağını söyledi.
1974 Ticaret Yasası’nın 301’inci kısmı, ABD idaresine yabancı ülkelerin haksız yahut ayrımcı ticaret uygulamalarını soruşturma yetkisi veriyor. Soruşturma sonunda tarife, hizmet kısıtlaması yahut karşı tedbir kararı alınabiliyor.
Süreç direkt tarife uygulanacağı manasına gelmiyor. Fakat soruşturmanın başlaması, teknoloji cezalarının mal ticaretine uzanabilecek yeni bir yaptırım sürecine girdiğini gösteriyor.
AB’ye büyük bedel tehdidi
Trump, Avrupa Birliği’nin “çok büyük bir bedel” ödeyebileceğini belirtti. Açıklama, Google cezasının sadece şirket ile Komisyon arasındaki hukuk belgesi olmaktan çıktığını gösterdi.
ABD idaresi Avrupa’nın dijital düzenlemelerinin Amerikan şirketlerini orantısız biçimde gaye aldığını savunuyor. Washington, misal kuralların Çinli teknoloji platformlarına tıpkı ölçüde uygulanmadığını da öne sürüyor.
Avrupa Birliği ise Dijital Piyasalar Yasası’nın şirketlerin ülkesine değil, pazar gücüne nazaran uygulandığını belirtiyor. Komisyon, büyük platformları “geçit bekçisi” olarak sınıflandırarak rekabet kurallarına tabi tutuyor.
Apple ve Meta evrakı da masada
Google kararı, Dijital Piyasalar Yasası kapsamında verilen birinci teknoloji cezaları değil. Avrupa Komisyonu daha evvel Apple ve Meta’ya da ihlal cezaları uyguladı.
Google’ın son cezasıyla birlikte ABD’li teknoloji şirketlerinin Avrupa’daki düzenleme maliyeti daha da arttı. Trump idaresinin yeni soruşturması sadece Google evrakıyla hudutlu kalmayabilir.
Apple, Meta, Amazon ve öbür büyük Amerikan platformlarına yönelik kararlar da soruşturmanın kapsamına girebilir. Bu türlü bir genişleme ABD-AB teknoloji bağlarını daha sert bir ticaret çatışmasına taşıyabilir.
Toplam ceza 10 milyar euroyu aştı
Google’ın Avrupa Birliği’nden yaklaşık 20 yılda aldığı rekabet cezalarının toplamı 10,38 milyar euroya ulaştı.
Son iki ceza, Google’ın Dijital Piyasalar Yasası kapsamında aldığı birinci yaptırımlar oldu. Buna karşılık şirket, geçmiş yıllarda klasik rekabet hukuku kapsamında da büyük cezalarla karşılaştı.
Avrupa Komisyonu’nun son kararı, Brüksel’in teknoloji düzenlemelerinde geri adım atmayacağını gösterdi. Washington ise cezaları ticaret siyaseti aracıyla karşılamaya hazırlanıyor.
Ticaret anlaşması baskı altında
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Avrupa Birliği’nin son kararlarının transatlantik ticaret münasebetinde büyük belirsizlik yarattığını belirtti.
Greer, Avrupa’nın en rekabetçi Amerikan şirketlerini maksat aldığını savundu. Açıklama, mevcut ABD-AB ticaret çerçevesinin teknoloji cezaları sebebiyle baskı altına girdiğini gösterdi.
Yeni tarifelerin devreye girmesi halinde otomotiv, makine, ilaç, besin ve lüks tüketim eserleri üzere çok sayıda Avrupa kesimi etkilenebilir. Avrupa Birliği’nin karşı tedbir hazırlaması ise tansiyonu karşılıklı tarifelere dönüştürebilir.
Tarife kararı aylar sürebilir
301 soruşturmaları evrak toplama, taraflardan görüş alma ve kamuya açık dinleme süreçlerini içeriyor. Bu sebeple mümkün tarife kararı çabucak yürürlüğe girmeyebilir.
Soruşturmanın kapsamı, hangi Avrupa düzenlemelerinin ayrımcı kabul edileceği ve hangi eserlerin amaç alınacağı sonraki etapta belirlenecek.
Piyasalar USTR’nin resmî soruşturma bildirimini, Avrupa Komisyonu’nun karşılığını ve Google’ın hukuksal itirazını izleyecek. Teknoloji düzenlemelerinin tarifeye dönüşmesi, dünyanın en büyük iki ticaret ortağı arasındaki tansiyonu yeni bir düzeye taşıyabilir.
Vargı Ekonomi Haberleri
