İspanya’nın Kanarya Adaları’nda hayata geçirilmesi planlanan ve dünyada bir birinci olacak ahtapot çiftliği projesinde beklenmedik bir gelişme yaşandı.
Nueva Pescanova, Las Palmas Limanı’nda kurmayı planladığı ticari ahtapot çiftliği için yaptığı başvuruyu resmen geri çekti. Böylelikle 2021 yılında başlayan süreç beş yıl sonra sona ererken, tesis şimdilik tarihe karıştı. Fakat karar, İspanya’da ahtapot yetiştiriciliğinin yasaklandığı manasına gelmiyor.
Şirket, kararın ticari ve düzenleyici sebeplerden kaynaklandığını açıkladı. Kanarya Adaları Çevresel Değerlendirme Komisyonu'nun getirdiği yeni idari koşulların projenin kapsamını, takvimini ve düzenleyici yükümlülüklerini değerli ölçüde değiştirdiği söz edildi.

Çevresel riskler gündeme geldi
Proje başlangıçta daha kolay bir çevresel incelemeye tabi tutulmuştu. Lakin süreç ilerledikçe daha kapsamlı bir çevresel kıymetlendirme yapılmasına karar verildi.
İncelenen etraf dokümanlarında, tesisin yakınındaki yolcu terminalinde koku sorunu yaşanabileceği ve organik atıkların limandaki su kalitesini olumsuz etkileyebileceği üzere risklere dikkat çekildi.
Kanarya Adaları'nda kurulması planlanan tesisin yılda yaklaşık 3 bin ton ahtapot üretmesi hedefleniyordu. Eserlerin hem İspanya pazarına hem de milletlerarası pazarlara sunulması planlanmıştı.
Şirket daha evvel ahtapotların esaret altında saldırganlık göstermeden bir arada yaşayabileceği şartlar geliştirdiğini savunmuştu. Nueva Pescanova araştırmacılarının Galiçya'daki araştırma merkezinde beş kuşak ahtapot yetiştirdiği de belirtilmişti.
Ancak projenin devasa üretim kapasitesi, ahtapotların zekâsı ve hayvan refahı konusundaki tartışmaları daha da büyüttü.

300'den fazla bilimsel çalışma incelendi
London School of Economics tarafından yapılan kapsamlı bir değerlendirmede 300'den fazla bilimsel çalışma mercek altına alındı. Araştırmacılar, ahtapotların şuurlu duyumsama yeteneğine sahip olduğuna ait çok güçlü ispatlar bulunduğu sonucuna vardı.
Araştırmacılara nazaran, planlanan yoğun üretim şartlarında yüksek hayvan refahı standartlarına sahip ticari ahtapot yetiştiriciliği mümkün olmayabilir.
Su eserleri yetiştiriciliğini savunanlar ne diyor?
Tartışmanın başka tarafında ise artan tüketim ve doğal ahtapot stokları bulunuyor.
İspanya Oşinografi Enstitüsü'nden Eduardo Almansa, Reuters'a daha evvel yaptığı açıklamada doğal balıkçılığın hududuna ulaştığını, mevcut ahtapot tüketim düzeylerinin devam etmesi halinde su eserleri yetiştiriciliğinin alternatif olarak kıymetlendirilmesi gerektiğini savunmuştu.

Oscar ödüllü belgesel ahtapotlara bakışı değiştirdi
Ahtapotların zekâsı ve davranışları konusundaki toplumsal farkındalığın artmasında 2020 üretimi Netflix belgeseli My Octopus Teacher da değerli rol oynadı.
Vahşi bir ahtapot ile insan arasındaki sıra dışı alakayı husus alan imal, 2021 yılında En İyi Belgesel dalında Oscar kazandı. Belgeseli izledikten sonra ahtapot yemeyi bıraktığını açıklayanlar arasında milyarder iş insanı Richard Branson da yer aldı.
Proje iptal edildi fakat...
Çevre ve hayvan hakları savunucuları projenin geri çekilmesini memnuniyetle karşılasa da karar, İspanya genelinde getirilen bir yasaktan kaynaklanmıyor.
Ahtapot yetiştiriciliğini yasaklamayı öngören bir yasa tasarısı Haziran 2025'te parlamentoda sürece alınmış olsa da şimdi yasalaşmadı.
Avrupa Birliği'nde de ticari hedefle yetiştirilen yumuşakçalara özel bir hayvan refahı mevzuatı bulunmuyor. Buna karşılık bilimsel araştırmalarda kullanılan canlı kafadanbacaklılar AB mevzuatı kapsamında korunuyor.
Vargı Ekonomi Haberleri