Türkiye’nin su ve enerji sektöründe kritik bir dönemeçten geçtiğini belirten ARC Su ve Enerji Başkanı Alkan Canbay, organize sanayi bölgelerinde (OSB) su geri kazanımının %75-80 oranlarına kadar yükseltilebileceğini vurguladı. Güneş enerjisiyle çalışan arıtma sistemlerinden deniz suyu arıtımına, yapay zekâ destekli izleme teknolojilerinden uluslararası iş birliklerine değinen Canbay, su ve enerji güvenliğinin sürdürülebilir kalkınmanın temel taşları olduğuna dikkat çekti.
Su ve enerji yönetiminde sektöre sundukları ileri mühendislik çözümlerinin sadece çevresel değil, ekonomik ve stratejik bir gereklilik oluşturduğunu ifade eden Canbay, OSB’lerde yürütülen dönüşüm projelerinin Türkiye’nin gelecek vadeden adımları arasında olduğuna vurgu yaptı. “Sanayici için su önemli bir problem” ifadesiyle yeşil mutabakat kapsamında OSB’lerin üstlendiği sorumluluklara işaret eden Canbay, su geri kazanımı hedeflerinin artık yasal zorunlulukları aşarak belirli bir üst sınır olan %75-80 seviyelerine yükseldiğini söyledi.
Bir OSB’nin günlük 100 bin metreküp su tüketimini düşünelim; bu miktarın 75 bin metreküpünün yeniden kazanılması büyük bir tasarruf anlamı taşıyor ve su kaynakları üzerindeki baskıyı önemli ölçüde azaltıyor. Kuraklık günlerinin sanayi için yarattığı riskleri hatırlatan Canbay, su temini konusunda ileri mühendislik, doğru planlama ve verimli tesislerin ortak bir öneme sahip olduğunun altını çizdi. Ayrıca şartnameden projelendirmeye, uygulamadan imalata kadar süreci uçtan uca yöneten ARC’nin yaklaşımı da bu kapsamda öne çıkıyor.
Adana Hacı Sabancı OSB’de hayata geçirdikleri, 40 bin metreküp kapasiteli ileri teknoloji atık su arıtma tesisinin inşaatı tamamlanma aşamasında olduğunu belirten Canbay, projenin tasarımı, mühendisliği ve işletmeye alınmasını üstlendiklerini belirtti. 24 ay içinde tamamlanması öngörülen tesisler, yalnızca yatırım maliyetine odaklanılmayan, 20-30 yıllık işletme ömrünü de kapsayan bir bakışla ele alınıyor. Yeni kurulan Tarsus OSB için içme ve kullanma suyu tesisinin teslimatı sırasında atık su arıtma projesinin de “terzi usulü” biçimde süregittiğini aktaran Canbay, Tarım OSB’de ise Ceyhan Nehri’nden elde edilen suyu hassas filtrasyonla arıtarak günde 20 bin metreküp tarım suyu elde edilecek tesisin 1 Eylül’de devreye alınacağını söyledi.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’in Türkiye’de düzenlenecek olması, iklim konusunun su gündemindeki yerini güçlendiriyor. Canbay bu zirvenin, Türkiye’nin deneyimlerini uluslararası alanda paylaşma ve yeni finansman kaynaklarına erişim imkânı sunduğunu belirtti.
Deniz suyu arıtımı konusunda ise Canbay, Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde bu teknolojinin daha çok gündeme geleceğini ve deniz suyu arıtımının Türkiye’nin bu kurak bölgelerindeki hayati rolünü vurguladı. Yatırımların bölgesel riskleri azaltan ve mikro ölçekte çözümler sunan, 5 bin ile 20 bin metreküp arasında değişen ölçeklerdeki mobil tesislere yönelmesinin daha akıllıca olduğunu ifade etti. Deniz suyu, nehir suyu, geri kazanım ve atık su alanlarında Türkiye’nin su güvenliğini merkeze alan bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini belirtti.
Su ve karbon ayak izi konusunda sunulan entegre çözümlerle, enerji ihtiyacıyla su yönetimini tek çatı altında toplayan Canbay, güneş enerjisiyle çalışan arıtma teknolojileri üzerinde yoğunlaştıklarını söyledi. Yapay zekâ destekli izleme sistemleri ile tesislerin su ve enerji performansını anlık olarak izleyip raporlayabildiklerini ifade eden Canbay, karbon ve su ayak izlerini azaltan sürdürülebilir bir operasyon altyapısı kurduklarını belirtti.
Sıfır atık ve mobil çözümler olarak öne çıkan projelerden biri, güneş enerjisiyle kendi kendine yeten, atık suyu arıtabilen ve sıfır atık prensibini benimseyen mobil konteyner tipi arıtma tesisleri. COP31 çerçevesinde bu mobil ünitelerin sergileneceğini ve kıyı bölgelerde suya erişimde sıkıntı yaşayan ülkeler için potansiyel ihracat fırsatlarının bulunduğunu kaydeden Canbay, Libya’da 100 köye hizmet veren, Kazakistan’da fabrika kurulumlarını sürdüren ve Almanya’da ARC Water & Energy Germany markası ile yerleşim çalışmalarını tamamlamak üzere olduklarını sözlerine ekledi. Gürcistan’da Dünya Bankası standartlarında uygunluk sağlayan birkaç Türk firmadan biri olarak projelerini genişletmeyi hedeflediklerini de vurguladı.
