Japonya’da üretici fiyatları haziranda yıllık yüzde 7,1 artarak üç yılı aşkın müddetin en yüksek düzeyine çıktı. Güç maliyetleri ve zayıf yen şirketlerin girdi fiyatlarını artırırken, bilgi Japonya Merkez Bankası’nın faiz görünümünü yine gündeme taşıdı.
Japonya’da üretici fiyat endeksi haziran ayında yıllık bazda yüzde 7,1 yükseldi. Piyasa beklentisi artışın yüzde 6,8 seviyesinde kalması yönündeydi.
Mayıs ayındaki yıllık artış yüzde 6,6 olarak revize edildi. Haziran verisi, üretici fiyatlarında art arda dördüncü ayda güçlü yükselişe işaret etti.
Üretici fiyat endeksi aylık bazda yüzde 0,4 arttı. Piyasa varsayımı aylık artışın yüzde 0,3 olması yönündeydi. Japonya Merkez Bankası’nın açıkladığı resmi datalar, şirketlerin güç ve ham madde maliyetlerindeki yükselişi fiyatlara yansıtmaya devam ettiğini gösterdi.
Enerji maliyetleri fiyatları yükseltti
Ortadoğu’daki çatışmanın güç fiyatlarını yükseltmesi, Japon şirketlerinin üretim maliyetlerine direkt yansıdı. Japonya’nın güç ithalatına bağımlı yapısı, petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki hareketlerin üretici fiyatlarına süratli biçimde geçmesine sebep oluyor.
Petrol ve kömür eserleri fiyatları haziranda yıllık yüzde 22,8 arttı. Kelam konusu kümedeki aylık yükseliş yüzde 3 oldu. Ağır fuel oil, motorin ve akaryakıt fiyatları aylık artışa en yüksek katkıyı sağladı.
Elektrik, gaz ve su fiyatları da üretici fiyatlarındaki aylık değişime 0,09 puan katkıda bulundu. Petrol ve kömür eserlerinin katkısı ise 0,21 puan olarak hesaplandı.
Enerji maliyetlerindeki yükseliş, plastik, kimya, kağıt, çelik ve üretim makineleri üzere farklı kesimlerde de fiyat baskısı oluşturdu. Plastik eserleri aylık yüzde 1,4, kağıt ve ilişkili eserler yüzde 0,7 arttı.
Metal fiyatlarında yüksek artış
Demir dışı metal fiyatları haziranda yıllık yüzde 39,2 yükseldi. Bakır, alüminyum ve yapay zekâ altyapısında kullanılan birtakım sanayi metallerine yönelik güçlü talep, fiyatların yüksek kalmasında tesirli oldu.
Kimyasal eserlerde yıllık artış yüzde 14,4, bilgi ve irtibat ekipmanlarında yüzde 14,5 olarak gerçekleşti. Kereste ve ahşap eserlerinde fiyatlar yıllık yüzde 8, plastik eserlerinde yüzde 7,3 yükseldi.
Demir ve çelik fiyatları ise yıllık yüzde 0,4 geriledi. Ulaşım araçlarındaki yıllık fiyat artışı yüzde 2,1, elektronik modül ve aygıtlardaki artış yüzde 2,7 oldu.
Tarım, ormancılık ve balıkçılık eserleri aylık değişimi 0,11 puan aşağı çekti. Pirinç ve domuz eti fiyatları kümedeki gerilemede tesirli oldu.
Zayıf yen ithalatı pahalılaştırdı
Yenin yaklaşık 40 yılın en düşük düzeylerine gerilemesi, Japon şirketlerinin ithal ham madde ve güç maliyetlerini artırdı. Döviz kuru tesiri bilhassa yen cinsinden ithalat fiyatlarında barizleşti.
Yen bazlı ithalat fiyat endeksi haziranda yıllık yüzde 29,7 yükseldi. Endeks aylık bazda yüzde 1,3 arttı. Kontrat para ünitesi bazında ithalat fiyatları ise aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 17,8 yükseldi.
Japonya Merkez Bankası’nın datalarına nazaran yenin dolar karşısındaki değişimi haziranda aylık yüzde 1,5 olarak gerçekleşti. Zayıf para ünitesi, döviz cinsinden satın alınan eserlerin yerel para maliyetini büyüttü.
İthalat fiyatlarında elektrikli ve elektronik eserler aylık değişime 0,18 puan, metaller 0,12 puan katkı sağladı. Petrol, kömür ve doğal gaz grubu ise aylık değişimi 0,32 puan aşağı çekti.
İhracat fiyatları geriledi
Japonya’nın ihracat fiyat endeksi mukavele para ünitesi bazında haziranda aylık yüzde 0,4 geriledi. Endeks yıllık bazda yüzde 11,1 yükseldi.
Yen bazında ihracat fiyatları aylık yüzde 0,4 arttı. Yıllık artış yüzde 20,7 oldu. Yenin paha kaybetmesi, ihracat gelirlerinin yerel para karşılığını artırırken mukavele para ünitesi bazındaki fiyat hareketi daha hudutlu kaldı.
Motorin, jet yakıtı, gaz yağı ve akaryakıt ihracat fiyatlarındaki aylık düşüşe katkı sağladı. Altın, değerli metaller ve demir hurdası da ihracat fiyat endeksini aşağı çeken kümeler arasında yer aldı.
Elektrikli ve elektronik eserler ise ihracat fiyatlarındaki aylık değişime 0,44 puanlık olumlu katkı verdi. Bellek çipleri, sensörler ve süreç denetim aygıtları kümedeki artışta tesirli oldu.
Tüketici fiyatlarına geçiş izlenecek
Üretici fiyatlarındaki yükseliş, şirketlerin artan maliyetleri tüketici fiyatlarına ne ölçüde yansıtacağı sorusunu gündeme taşıdı. Tokyo idaresinin güç sübvansiyonları, petrol ve doğal gaz maliyetlerinin hane halkı enflasyonuna geçişini şimdiye kadar sınırladı.
Sübvansiyonların tesirinin azalması yahut şirketlerin maliyet artışlarını perakende fiyatlarına daha süratli yansıtması, tüketici enflasyonunda yeni bir yükselişe yol açabilir.
Üretici enflasyonunun yüksek seyretmesi küçük ve orta ölçekli işletmeler açısından da ehemmiyet taşıyor. Fiyat artırma gücü hudutlu şirketler, yükselen girdi maliyetlerini kâr marjlarından karşılamak zorunda kalabilir.
Japonya Merkez Bankası, şirketlerin maliyetleri fiyatlara daha süratli yansıtmasının tüketici enflasyonunu artırabileceği uyarısında bulunuyor. Merkez bankası, bölgesel iktisat raporunda güç ve ham madde maliyetlerindeki yükselişin yılın ilerleyen periyotlarında yeni fiyat artışlarına yol açabileceğini belirtti.
Faiz beklentileri güçlenebilir
Yüksek üretici enflasyonu ve zayıf yen, Japonya Merkez Bankası’nın faizleri tekrar artırabileceği beklentilerini destekleyebilir. Banka haziran ayında siyaset faizini 25 baz puan yükselterek yüzde 1’e çıkarmıştı.
Üretici fiyatlarının beklentileri aşması, maliyet baskılarının merkez bankasının öngördüğünden daha kalıcı olabileceğine işaret ediyor. Bununla birlikte, tüketici enflasyonunun seyri ve güç sübvansiyonlarının tesiri faiz kararında belirleyici olacak.
Japonya Merkez Bankası’nın bir sonraki para siyaseti toplantısında ekonomik büyüme, tüketici fiyatları, yenin seyri ve Ortadoğu kaynaklı güç riskleri birlikte pahalandırılacak.
Piyasalar önümüzdeki devirde tüketici enflasyonu, fiyat artışları, ithalat fiyatları ve şirketlerin fiyatlama davranışlarını takip edecek. Üretici maliyetlerindeki yükselişin tüketiciye daha güçlü yansıması, yeni faiz artırımı beklentilerini güçlendirebilir.
Vargı Ekonomi Haberleri
