Meta, kod ismi Iris olan yapay zekâ çipi için üretimi eylülde başlatmayı planlıyor. Şirket, kendi işlemcisini 2027’de 14 gigavata ulaşması hedeflenen bilgi süreç altyapısının merkezine yerleştirecek. Meta, yapay zekâ çipi sayesinde maliyetleri azaltmayı ve dış tedarikçilere bağımlılığı sınırlamayı amaçlıyor.
Şirket içi yazışmaya nazaran Meta, Iris testlerini altı haftada tamamladı ve büyük bir teknik meseleyle karşılaşmadı. Sonuçlar, yarım on yılı aşan özel işlemci programında üretim evresine geçişi hızlandırdı. Meta, habere ait yorum yapmadı.
Yapay zekâ çipi, Meta Training and Inference Accelerators ismi verilen MTIA programının dört kuşaklık eser planında yer alıyor. Şirket, Facebook ve Instagram sistemlerini çalıştıran teklif modellerinde kendi silikon dizaynını kullanacak. Meta daha sonra üretken yapay zekâ uygulamalarını da tıpkı altyapıya taşımayı hedefliyor.
Üretim eylülde başlayacak
Meta, yapay zekâ çipi dizaynında Broadcom ile çalışıyor. Taiwan Semiconductor Manufacturing Co, bilinen kısa ismiyle TSMC, Iris’in üretimini üstlenecek. İş kısmı, Meta’nın tasarımı kendi iş yüklerine nazaran uyarlamasına imkan sağlıyor.
Iris, Nvidia ve AMD’den alınan grafik işlemcilerin yerini büsbütün almayacak. Meta, yapay zekâ çipi ile mevcut GPU kapasitesini tamamlamayı planlıyor. Şirket içi kıymetlendirme, en yeni GPU’ların büyük ölçekli sistemlere eklenmesinin vakit kaybı yarattığını ortaya koydu.
Meta ile Broadcom, özel silikon iştirakinin birinci etabında bir gigavatı aşan suram planladı. Taraflar çip tasarımı, gelişmiş paketleme ve ağ teknolojilerinde birlikte çalışacak. Ortaklık, yapay zekâ çipi üretimini çok kuşaklı bir altyapı programına dönüştürüyor.
Altı haftalık test mühleti, programın evvelki denemelerine kıyasla daha süratli ilerlediğini gösteriyor. Meta daha evvel küçük ölçekli testte başarısız olan bir özel işlemci projesini durdurmuştu. Şirket 2022’de rotasını değiştirerek Nvidia’dan milyarlarca dolarlık GPU siparişi vermişti.
MTIA yol haritası hızlanıyor
Meta, mart ayında dört yeni işlemci jenerasyonunu MTIA 300, 400, 450 ve 500 olarak açıkladı. Şirket, 2027 sonuna kadar yaklaşık altı ayda bir yeni yapay zekâ çipi çıkarmayı planlıyor. Dalda birçok üretici yeni kuşaklar arasında bir yıl yahut daha uzun müddet bırakıyor.
MTIA 300, sıralama ve teklif modellerinin eğitimi için üretimde bulunuyor. Meta, MTIA 400’ün laboratuvar testlerini tamamladı ve data merkezlerinde kullanım hazırlıklarını sürdürüyor. Şirket, MTIA 450 için 2027’nin başını, MTIA 500 için ise 2027 yılını hedefliyor.
Meta, yeni kuşaklarda yüksek bant genişlikli bellek kapasitesini ve süreç gücünü artırıyor. Şirketin resmi yol haritasına nazaran MTIA 300’den MTIA 500’e geçişte bellek bant genişliği 4,5 kat, süreç performansı ise 25 kat artacak. Yapay zekâ çipi ailesi, teklif sistemlerinden üretken yapay zekâ çıkarımına kadar daha geniş iş yüklerini kapsayacak.
Bilgi süreç kapasitesi 14 gigavata çıkacak
Meta, 2026 boyunca yedi gigavatlık bilgi süreç altyapısı kurmayı planlıyor. Şirket birinci yarıda kapasiteye bir gigavat ekledi. Yıl sonuna kadar 5,5 gigavatlık ek heyetim öngören plan, toplam kapasiteyi yedi gigavata taşıyacak.
Bir gigavatlık güç, yaklaşık 800 bin konutun elektrik muhtaçlığına karşılık geliyor. Ölçek karşılaştırması, data merkezlerinin güç talebinin ulaştığı boyutu gösteriyor. Meta, 2027’de kapasiteyi iki katına çıkararak 14 gigavata ulaşmayı hedefliyor.
Yapay zekâ çipi, kapasite artışının maliyet ve verimlilik tarafında belirleyici rol oynayacak. Özel işlemciler muhakkak modeller için daha düşük güç tüketimi sağlayabilir. Meta ayrıyeten donanım ile yazılım arasındaki ahengi direkt yönetebilecek.
Şirketin 2026 sermaye harcaması varsayımı 125 milyar ile 145 milyar dolar arasında bulunuyor. Meta, evvelki 115 milyar ile 135 milyar dolarlık aralığı nisan ayında yükseltti. İdare, daha yüksek kesim fiyatlarını ve gelecek kapasiteyi destekleyecek data merkezi masraflarını artışın münasebetleri arasında gösterdi.
Meta’nın birinci çeyrek sermaye harcaması, finansal kiralama ödemeleri dahil 19,84 milyar dolara ulaştı. Şirket tıpkı devirde gelirini yüzde 33 artırarak 56,31 milyar dolara çıkardı. Faaliyetlerden sağlanan 32,23 milyar dolarlık nakit akışı, yapay zekâ çipi ve bilgi merkezi yatırımlarının finansmanını destekledi.
Tedarik muahedeleri donanım riskini azaltacak
Meta, genişleme programı için çok yıllı tedarik muahedeleri yaptı. Samsung Electronics şirkete bellek çipleri sağlayacak. Sandisk flaş depolama, Sumitomo Electric ise fiber optik ekipman tedarik edecek.
Yapay zekâ çipi tek başına bir bilgi merkezinin muhtaçlıklarını karşılamıyor. Bellek, depolama, ağ ekipmanı ve güç altyapısı tıpkı yatırım planının modüllerini oluşturuyor. Meta, uzun vadeli mukavelelerle modül bulunabilirliğini teminat altına almaya çalışıyor.
Bellek çipi sıkışıklığı teknoloji şirketlerinin maliyetlerini artırdı. Apple dahil kimi üreticiler yükselen modül maliyetlerini fiyatlarına yansıttı. Morgan Stanley analistleri, bellek ve öbür çiplerdeki süratli fiyat artışını makroekonomik risk oluşturan çip enflasyonu kapsamında kıymetlendiriyor.
Sandisk bahis hakkında yorum yapmadı. Samsung Electronics ile Sumitomo Electric, yorum taleplerine cevap vermedi. Meta da üretim takvimi ve test sonuçları hakkında açıklama yapmadı.
Nvidia bağımlılığı büsbütün sona ermeyecek
Meta, Nvidia ve AMD’nin en büyük bilgi merkezi müşterileri arasında bulunuyor. Şirket, teklif sistemleri, reklam modelleri ve Llama ailesini eğitmek için büyük GPU kümeleri kullanıyor. Yapay zekâ çipi kısa vadede kelam konusu siparişleri ortadan kaldırmayacak.
Özel silikonun temel katkısı, belli iş yüklerinde daha yüksek maliyet denetimi sağlayacak. Meta, yapay zekâ çipi ile tedarik müddetlerini ve entegrasyon zorluklarını azaltabilir. Fakat eğitim modellerinin büyümesi, genel emelli GPU talebini desteklemeyi sürdürecek.
Forrester Başkan Yardımcısı ve Baş Analisti Mike Gualtieri, büyük yapay zekâ şirketlerinin çip bağımsızlığını fiyat rekabeti açısından kritik görüyor. Amazon, Alphabet ve Microsoft da kendi data merkezi işlemcilerini geliştiriyor. Büyük teknoloji şirketleri, donanım yatırımlarını yazılım stratejisinin ayrılmaz kesimi haline getiriyor.
Meta’nın programı Nvidia için kısa vadeli gelir kaybından çok uzun vadeli rekabet riski yaratıyor. Yapay zekâ çipi projeleri muvaffakiyete ulaşırsa büyük müşteriler siparişlerinin bir kısmını kendi dizaynlarına kaydırabilir. Nvidia ise yazılım ekosistemi ve yüksek performanslı GPU kapasitesiyle güçlü pozisyonunu koruyor.
Meta payları yüzde 4,6 yükseldi
Meta payları haberin akabinde evvel geriledi. Şirketin geliştiricilere yapay zekâ kodlama modeline erişim açması kayıpları bilakis çevirdi. Model, Meta’yı OpenAI ve Anthropic ile direkt rekabete taşıdı.
Meta payları perşembe günü öğlenden sonraki süreçlerde yüzde 4,6 yükseldi. Yatırımcılar, yapay zekâ çipi üretim takvimini altyapı stratejisinin somutlaşması olarak kıymetlendirdi. Pay hareketi, çip haberleri ile geliştirici eserlerinin tıpkı seansta fiyatlandığını gösterdi.
Wall Street’te çip payları de tıpkı gün yükseldi. PHLX Yarı İletken Endeksi yüzde 3,06 artarken Meta’daki yükseliş teknoloji kesimini destekledi. Yapay zekâ yatırımları, Orta Doğu tansiyonu ve enflasyon telaşlarına karşın piyasanın ana temalarından biri olmayı sürdürdü.
Maliyet baskısı yatırımın getirisini belirleyecek
Meta, 2026’da yapay zekâ altyapısına 145 milyar dolara kadar harcama yapmayı planlıyor. Büyük teknoloji şirketlerinin toplam teknoloji harcamasının 700 milyar doları aşması bekleniyor. Yatırım ölçeği, yapay zekâ çipi projelerinde maliyet disiplinini daha kıymetli hale getiriyor.
Yapay zekâ çipi üretiminin başarılı olması, Meta’nın süreç başına maliyetini düşürebilir. Daha düşük maliyet, reklam sıralama sistemlerinden üretken yapay zekâ hizmetlerine kadar geniş bir alanda marjları destekleyebilir. Üretim gecikmeleri yahut tasarım problemleri ise dış tedarik muhtaçlığını artırabilir.
Enerji erişimi de yatırım planının temel riskleri arasında bulunuyor. On dört gigavatlık kapasite, bilgi merkezi lokasyonlarında elektrik üretimi ve şebeke irtibatı gerektiriyor. Fiber optik ağlar, soğutma sistemleri ve bellek arzı da büyüme takvimini etkileyebilir.
Meta’nın eylül üretim amacı, Iris’in seri kullanım kapasitesini gösterecek birinci değerli eşik olacak. Şirketin 2027’ye kadar altı ayda bir yeni yapay zekâ çipi çıkarma planı, test ve üretim döngüsünde kusur hissesini daraltıyor. Yatırımcılar üretim hacmini, performans sonuçlarını ve Nvidia siparişlerindeki muhtemel değişimi izleyecek.
Vargı Ekonomi Haberleri
