Afrika Kalkınma Bankası, Çinli Gotion High-Tech öncülüğünde Fas’ta kurulacak Afrika’nın birinci batarya gigafabrikasına 100 milyon euro finansman sağlama kararı aldı. Kredinin dolar karşılığı yaklaşık 114 milyon dolar olarak açıklandı.
İlk kademede yaklaşık 1,3 milyar dolarlık yatırım gerektirecek tesis, lityum demir fosfat bataryaların üretim sürecini katottan hücreye kadar birebir yapı altında toplayacak. Fabrikada batarya hücrelerinin yanı sıra katot ve anot üretimi de yapılacak.
Finansman 241 milyon euroya çıkabilir
Afrika Kalkınma Bankası, 100 milyon euroluk direkt kredinin yanında finans kuruluşlarından 141 milyon euroya kadar ek kaynak sağlamayı planlıyor. Banka, kelam konusu kısımda yetkilendirilmiş önder düzenleyici vazifesini üstlenecek.
Doğrudan kredi ve sağlanması planlanan ek finansman birlikte değerlendirildiğinde proje için oluşturulacak paket 241 milyon euroya ulaşabilecek. Kalan yatırım maliyetinin şirket kaynakları ve öbür finansman kanallarıyla karşılanması bekleniyor.
Finansman kararı, gigafabrikanın sırf bir montaj yatırımı olmadığını da gösteriyor. Katot, anot ve batarya hücrelerinin tıpkı tesiste üretilmesi, ham maddeden kesin esere uzanan daha geniş bir kıymet zinciri oluşturacak.
Üretim 20 GWh ile başlayacak
Gotion High-Tech ile Fas hükümeti arasında daha evvel imzalanan mutabakata nazaran tesisin başlangıçtaki yıllık üretim kapasitesi 20 gigavatsaat olacak. Şirket, sonraki evrelerde kapasiteyi 100 gigavatsaate kadar çıkarmayı planlıyor.
Kapasitenin tamamlanması halinde toplam yatırımın 6,5 milyar dolara kadar yükselme ihtimali bulunuyor. Birinci etap ile uzun vadeli amaç arasındaki fark, projenin kademeli biçimde büyütüleceğini gösteriyor.
Daha evvel açıklanan takvimde üretimin 2026’nın üçüncü çeyreğinde başlaması öngörülmüştü. Son finansman duyurusunda açılış tarihine ait yeni bir takvim paylaşılmadı.
Avrupa’ya entegre tedarik hattı
Gigafabrikada üretilecek bataryaların, katotların ve anotların büyük kısmı Avrupa pazarına gönderilecek. Fas’ın Avrupa’ya yakınlığı, sevkiyat müddetlerini ve lojistik maliyetlerini Asya’dan yapılan teslimatlara nazaran azaltabilecek.
Lityum demir fosfat bataryalar, elektrikli araçlarda ve güç depolama sistemlerinde yaygın biçimde kullanılıyor. Görece düşük maliyet, uzun kullanım ömrü ve termal dayanıklılık, teknolojinin global üreticiler arasındaki hissesini artırıyor.
Gotion yatırımı, Çinli batarya şirketlerinin Avrupa pazarına direkt yatırım yapmak yerine yakın üretim merkezleri üzerinden ulaşma stratejisinin yeni halkasını oluşturuyor. Fas’ın Avrupa Birliği ve ABD ile ticaret mutabakatları da ülkenin ihracat avantajını güçlendiriyor.
Fas otomotiv altyapısını kullanacak
Fas, Renault ve Stellantis’in üretim tesislerinin yanı sıra genişleyen otomotiv yan endüstrisiyle bölgenin değerli üretim merkezlerinden biri haline geldi. İki otomotiv kümesinin ülkedeki toplam yıllık üretim kapasitesi daha evvel 700 bin araç olarak açıklanmıştı.
Ülkenin otomotiv ihracatı 2023 yılında yüzde 27 artarak 14 milyar dolara ulaşmıştı. Batarya hücresi ve temel bileşenlerin lokal olarak üretilmesi, mevcut otomotiv altyapısının elektrikli araçlara uyarlanmasını kolaylaştıracak.
Fas hükümeti, elektrikli araçlara geçiş sırasında otomotiv dalındaki 220 bin istihdamı müdafaayı hedefliyor. Gotion projesi, içten yanmalı motorlardan elektrikli araçlara geçişte üretim zincirinin ülkede tutulması açısından ehemmiyet taşıyor.
Türkiye için rekabet sinyali
Fas’ın batarya hücresinden katot ve anot üretimine uzanan entegre bir tesis kurması, Avrupa’ya yakın otomotiv üretim merkezleri arasındaki rekabeti artıracak. Türkiye de Avrupa otomotiv endüstrisinin değerli tedarikçilerinden biri olarak kelam konusu yatırımı yakından izleyecek.
Batarya üretiminde belirleyici öge sırf fabrika kapasitesi olmayacak. Güç maliyetleri, ham madde tedariki, ticaret mutabakatları, liman kontakları ve otomotiv üreticileriyle yapılacak uzun vadeli kontratlar yatırımın rekabet gücünü belirleyecek.
Piyasalarda bundan sonraki basamakta 141 milyon euroluk ek finansmanın sağlanması, üretimin başlayacağı tarih, Avrupa’daki otomotiv üreticileriyle yapılacak tedarik muahedeleri ve kapasitenin 100 gigavatsaate çıkarılmasına ait takvim izlenecek.
Vargı Ekonomi Haberleri
