Küresel piyasalarda sanayi metallerinin görünümü; Çin ekonomisindeki yavaşlama, Orta Doğu kaynaklı arz riskleri, ABD’nin tarife siyaseti ve maden şirketlerinden gelen üretim bilgileri arasında şekilleniyor.
London Metal Exchange’in son kapanışında altı ana metalden sadece nikel yükseldi. Kalay ve çinko en sert kıymet kaybeden metaller olurken bakır yüksek düzeylerini büyük ölçüde korudu.
Metal fiyatları hangi düzeylerde?
London Metal Exchange’de üç ay vadeli bakırın ton fiyatı yüzde 0,45 düşüşle 13 bin 581,50 dolara geriledi.
Alüminyum yüzde 0,85 kayıpla 3 bin 150 dolardan, çinko yüzde 1,46 düşüşle 3 bin 546 dolardan ve kurşun yüzde 0,75 azalışla 1.852 dolardan kapandı.
Kalay yüzde 1,92 düşerek 52 bin 780 dolara indi. Nikel ise genel satış eğiliminin tersine yüzde 0,23 yükseldi ve 16 bin 803 dolara çıktı.
Demir cevherinin ton fiyatı ise 98,88 dolar düzeyinde kaldı. Böylelikle cevher fiyatı 100 dolar eşiğinin çabucak altında hareketini sürdürdü.
Bakır 13 bin 500 doların üzerinde
Metal fiyatları içinde en fazla izlenen gösterge olmaya devam eden bakır, günlük kayba karşın 13 bin 500 doların üzerinde kaldı.
Bakır fiyatı yıl boyunca ABD’nin ithalat tarifelerine ait beklentiler, düşük borsa stokları ve güç dönüşümünden kaynaklanan uzun vadeli talep varsayımlarıyla desteklendi.
Buna karşılık Çin iktisadının ikinci çeyrekte yüzde 4,3’e kadar yavaşlaması ve iç talepteki zayıflığın sürmesi, kısa vadeli talep görünümünü baskılıyor.
Bakırın inşaat, elektrik altyapısı, otomotiv, yenilenebilir güç ve data merkezlerinde yoğun kullanılması sebebiyle fiyat hareketi global ekonomik büyümenin öncü göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor.
ABD’de süreç gören bakır vadeli kontratları günün ilerleyen kısmında sonlu yükseliş gösterse de Londra ile ABD piyasası arasındaki fiyat farkı devam ediyor.
Alüminyumda Hürmüz hesabı bitmedi
Alüminyumun ton fiyatı 3 bin 150 dolara gerilmesine karşın son yılların yüksek bölgelerinden uzaklaşmış değil.
Metal fiyatları üzerinde Orta Doğu’daki savaşın en besbelli tesirlerinden biri alüminyumda görülüyor. Körfez ülkeleri global alüminyum üretimi ve ihracatında kıymetli bir pozisyona sahip.
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin yavaşlaması, ham madde ve nihai ürün sevkiyatına ait risk primini canlı tutuyor. London Metal Exchange depolarındaki düşük stoklar da arz kaygılarını destekliyor.
Emirates Global Aluminium’ın Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Al Taweelah alümina rafinerisini yine çalıştırmaya başlaması ise fiyatların daha süratli yükselmesini sınırladı.
Rafinerinin üretimini kademeli olarak artırması bekleniyor. Fakat Hürmüz üzerinden yapılan sevkiyatların güvenliği, alüminyum piyasasının ana risklerinden biri olmayı sürdürüyor.
Nikel satış dalgasından ayrıştı
Nikel yüzde 0,23 yükselerek metal piyasasındaki genel düşüşten ayrıştı. Buna karşın 16 bin 803 dolarlık fiyat, yıl içinde görülen 19 bin doların üzerindeki düzeylerin epeyce altında bulunuyor.
Endonezya dünyanın en büyük nikel üreticisi pozisyonunda. Ülkede son yıllarda süratle artan üretim, paslanmaz çelik ve batarya bölümlerinden gelen talebi aşarak piyasada arz fazlası oluşturdu.
Üretim kesintileri yahut maden izinlerindeki sınırlamalar kısa vadeli yükselişler yaratabiliyor. Fakat Endonezya kaynaklı yüksek üretim, metal fiyatları içinde nikelin kalıcı bir ralli oluşturmasını zorlaştırıyor.
İran savaşı sebebiyle kükürt ve sülfürik asit tedarikinde yaşanan meseleler da Endonezya’daki kimi nikel sürece tesislerinin maliyetlerini artırıyor.
Bu sebeple nikelde fiyatı aşağı çeken arz fazlası ile üretim maliyetini yukarı taşıyan ham madde sorunu birebir anda izleniyor.
Kalay ve çinkoda satış hızlandı
Günün en sert düşüşü yüzde 1,92 ile kalayda görüldü. Kalayın ton fiyatı 52 bin 780 dolara gerilse de tarihî olarak yüksek düzeylerde bulunuyor.
Kalay piyasasının öteki metallere nazaran daha küçük olması, fon giriş ve çıkışlarının fiyat üzerinde daha güçlü hareketler yaratmasına sebep oluyor.
Elektronik lehim, yarı iletken ve güç teknolojilerinde kullanılan kalay, yılın başında 59 bin doların üzerine çıkarak rekor kırmıştı.
Çinko ise yüzde 1,46 kayıpla 3 bin 546 dolara indi. Galvanizli çelik üretiminde kullanılan metal, Çin’deki inşaat ve altyapı talebine karşı hayli hassas.
Çin gayrimenkul dalındaki zayıflık, metal fiyatları arasında çinkonun talep görünümünü sınırlayan ana faktörlerden biri olmaya devam ediyor.
Demir cevheri 100 doların altında kaldı
Demir cevheri vadeli süreçleri 98,88 dolarla 100 dolar eşiğinin altında kaldı.
Dünyadaki deniz yoluyla taşınan demir cevherinin yaklaşık dörtte üçü Çin’deki çelik fabrikaları tarafından satın alınıyor. Bu sebeple Çin’deki inşaat, konut ve altyapı görünümü fiyatın ana belirleyicisi pozisyonunda.
Rio Tinto’nun ikinci çeyrekte Pilbara bölgesinden yaptığı demir cevheri satışları yıllık yüzde 7 artarak 85,3 milyon tona ulaştı. Satışların piyasa iddialarını aşması, kısa vadeli arz görünümünü güçlendirdi.
Şirketin ortalama gerçekleştirdiği demir cevheri satış fiyatı ton başına 85,2 dolara yükseldi. Fakat yüksek sevkiyat ve Çin’deki zayıf gayrimenkul talebi, metal fiyatları açısından demir cevherinin 100 doların üzerine yerleşmesini zorlaştırıyor.
Metal fiyatları için sırada ne var?
Piyasalar önümüzdeki devirde Çin’in sanayi üretimi ve inşaat talebine ait bilgileri, ABD’nin bakıra uygulayabileceği yeni tarifeleri ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatları izleyecek.
Çin’de iç talebi destekleyecek yeni teşvikler bakır, demir cevheri ve çinko fiyatlarını yukarı taşıyabilir. Gayrimenkul yatırımlarındaki gerilemenin devam etmesi ise yükselişleri sınırlayabilir.
Alüminyumda Körfez üretiminin olağanlaşma suratı, nikelde Endonezya’nın üretim siyaseti ve kalayda düşük piyasa likiditesi belirleyici olacak.
Metal fiyatları şu etapta tek yönlü bir emtia rallisinden çok, her metalin kendi arz ve talep şartlarına nazaran ayrıştığı bir piyasaya işaret ediyor.
Vargı Ekonomi Haberleri
