Bitcoin, borsa çökmeleri, hükümet baskıları ve topluluk tartışmalarıyla karşılaştı; bunlar, ağın nasıl ölçeklendirilmesi gerektiği konusunda devam eden tartışmalardır. Ancak, blockchain üzerinde saklanan belli başlı doğrulama türlerini kısıtlamayı amaçlayan bir öneri, son birkaç yılın en tartışmalı yönetişim tartışmalarından biri haline geldi.
Bitcoin Geliştirme Teklif Önerisi (BIP) -110, ağın anlaşma kurallarını geçici olarak sıkılaştırmayı amaçlayan, birçok türde finansal olmayan işlemi çok daha zor hale getirecek şekilde tasarlandı.
Destekçileri, bu teklifi Bitcoin'in ilk amacını—eşler arası dijital nakit olarak—yeniden kazanmaya yönelik bir girişim olarak görüyorlar. Ancak eleştirmenler, bu teklifin Bitcoin'in bazı kullanım biçimlerini sınırlamaya ya da sansürlemeye yönelik bir çaba temsil ettiğini söylüyorlar.
Teklif, endüstriyel destek bulamaması ve birçok yüksek profilli Bitcoin geliştiricisi ve yatırımcısının karşı çıkmasıyla, etkinleştirilme şansının az olduğuna işaret ediyor. Bununla birlikte, etrafındaki tartışma devam edecek gibi görünüyor ve Bitcoin yönetişiminin nasıl çalıştığına dair büyüleyici bir içgörü sunuyor.
Bitcoin'in amacı
BIP-110 tartışması, yıllardır Bitcoinleri bölen bir soruyla başlar: Bitcoin'in blok alanı—veya her blokta doğrulama yapma kapasitesi—gerçekten ne için?
2021'de Taproot yükseltisinin etkinleştirilmesi, geliştiricilerin Bitcoin işlemlerine resim, metin ve diğer doğrulama bilgilerini doğrudan gömmesine izin verdi. Bu "enkripsiyonlar", Bitcoin'in kendi halinde NFT'ler (benzersiz olmayan tokenler) ve ardından Memenoları maddeleyen bir protokol olan Runes'ın ortaya çıkmasına neden oldu.
Destekçileri, bu uygulamaların Bitcoin'i tasarlandığı gibi kullandığını, blok alanı için bir ücret ödediklerini ve bu alanı istedikleri gibi kullandıklarını savunuyorlar. Onlara göre, Bitcoin'in, ağında ne saklayabileceğine ya da saklayamayacağına karar verme görevi yoktu.
Diğerleri ise buna karşı çıktı. Uzun süredir Bitcoin kullanıcılarından bazıları, örneğin kıdemli geliştirici Luke Dashjr, bu uygulamaların teknik boşlukları kullanmak yerine amaçlanan fonksiyonları kullanmadığını savundu. Tartışma, büyük miktarda finansal olmayan doğrulama verisinin gereksiz yere blockchain'i genişletmesi, tam düğüm çalıştırmak için gereken bant genişliği taleplerini artırması ve büyük madencilik şirketlerine avantaj sağlayarak merkezsizliği zorlaştırması üzerineydi.
BIP-110, finansal olmayan doğrulama verisini tamamen yasaklamayı amaçlamıyordu, ancak doğrulama işlemleri üzerinde geçici olarak anlaşma kurallarını sıkılaştırmayı amaçlıyordu ve böylece enkripsiyon yöntemlerini imkânsız hale getirmeyi hedefliyordu.
Planlanan zaman çizelgesi yaklaşık bir yıl olup, geliştiricilere daha uzun vadeli çözümleri düşünmek için zaman tanırken, ara zamanda blok alanını koruma imkânı sunuyordu.
Ancak bu hedefler, tarafların blok alanının nasıl kullanılacağına dair öznel değerlendirmeleri eleştirisiyle biraz bulanık hale geldi.
Bitcoin'in anlaşma kuralları tarihsel olarak, geçerli işlemleri amaca bakmadan eşit şekilde ele almıştır. BIP-110, bir işlem kategorisini caydırmaya yönelik kuralların, diğerlerine yönelik gelecekteki kısıtlamalara kapı açma riskini artırdığı endişelerini gündeme getirdi.
BIP-110 reddedildi
Teklifin onayını arama biçimi de aynı şekilde tartışmalıydı. Bitcoin yükseltmeleri genellikle madenciler, işletmeler, cüzdan sağlayıcılar ve geniş ekosistem genelinde baskın destek aldıktan sonra ilerler. Ancak, BIP-110 yerine, kullanıcı liderliğindeki etkinleştirme yaklaşımını yeniden gündeme getiren bir tartışmayı canlandırdı ve yükseltilmiş düğümler, önceden belirlenmiş şartlar karşılandığında yeni kuralları uygulayacaktı.
Destekçiler, bu durumu, madencilerin blok alanı ihlali olarak gördükleri durumlara karşı hareket etmeyi reddetmesi durumunda, gerekli bir güvencă olarak görüyordu. Karşıtları ise, geniş çapta uzlaşma olmadan yeni anlaşma kurallarını getirmeye çalışmanın, Bitcoin'in uyumsuz sürümlerini yaratma riskini taşıdığını ve bunun, birçok deneyimli kişiye göre, 2017'nin bölücü blok boyutu savaşlarını hatırlattığını söyledi.
BIP-110, destek kazanmakta zorluk yaşadı. Madencilik şirketleri, rekabetçi ücretler ödeyen işlemleri reddetmekte pek de yaratıcı değillerdi ve kurumsal yatırımcıların ise yönetişim savaşlarına katılma arzusu yoktu.
Strategy'nin kurucu üyesi, en büyük kurumsal Bitcoin tutucusu Michael Saylor, BIP-110'un "sorunu, şu anda geçerli olan ve ücret ödeyen bazı işlemleri geçersiz kılacak bir uzlaşma değişikliğine dönüştürmek" olduğunu söyledi.
11 Temmuz'da X platformunda yazdığı şu sözlerle: "Öncü bu emsal tehlikeli," dedi. "Gerçekten önemli tehditler için enerjimizi saklamalıyız."
Veteran geliştirici ve Blockstream Kurucu Ortağı Adam Back de, sürekli BIP-110 eleştiricisidir.
Sonuç olarak, teklif, madencilerin havuzlarından anlamlı destek alamadı ve Bitcoin topluluğundan geniş çapta destek kazanmakta bir çıkmaza girdi; Pazartesi günü destek veren madencilerin oranı sadece %0,7'nin biraz üzerindeydi.
Ancak, bu olay, Bitcoin'in amacı nedir sorusuna dair geniş ve devam eden tartışmada bir dönüm noktası olarak görülebilir.
Bu sorunun cevabı ne olursa olsun, BIP-110, kalıcı değişikliklerin, yazılımı yazan kişiler, ağı güvence altına alanlar, onun üzerine işletmeler kuranlar ve sonunda Bitcoin'in hangi sürümünün değer taşıdığına karar verenler arasında geniş uyum gerektirdiğini gösteriyor.
Vargı Ekonomi Haberleri
