Hindistan’ın güneş gücünde Çin’e bağımlılığı azaltmak için yürürlüğe koyduğu yerli hücre kaidesi, üretim zincirinde önemli bir darboğaz oluşturdu. Ülkedeki 140 küçük ve orta ölçekli güneş paneli üreticisinin yaklaşık üçte biri üretimi büsbütün durdurdu.
Kalan fabrikaların büyük kısmı ise üretim takvimini haftada üç yahut dört güne indirdi. Küçük ve orta ölçekli şirketler, Hindistan’ın toplam güneş paneli üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturuyor.
Üretimin üçte biri durdu
Yerli güneş hücresine erişemeyen şirketler, üretim sınırlarını çalıştırmakta zorlanıyor. Kimi üreticiler faaliyetlerini süreksiz olarak durdururken kimileri kapasitelerinin sadece üçte birini kullanabiliyor.
Icon Solar, hücre tedarikindeki meşakkat sebebiyle yıllık üretiminin 3,2 gigavattan yaklaşık 1 gigavata gerileyebileceğini hesaplıyor. Şirket, son üç aydır yerli hücre bulunamamasının üretimi direkt etkilediğini bildirdi.
Hindistan Yenilenebilir Enerji Bakanlığı ise bağımsız modül üreticilerinden üretim duruşlarına ait resmî bildirim almadığını açıkladı. Bakanlık, hücre üretim kapasitesinin altı ay içinde kâfi düzeye ulaşmasını bekliyor.
Sekiz aylık hücre kuyruğu oluştu
Kendi güneş hücresi tesisine sahip olmayan panel üreticileri, yerli eserler için altı ile sekiz ay arasında değişen bekleme müddetleriyle karşılaşıyor.
Yeni hücre mecburiliği, Çin’den ithal edilen daha ucuz modüllerin belli projelerde kullanılmasını engelliyor. Yerli hücreyle üretilen panellerin maliyeti, Çin hücresi kullanan panellerin neredeyse iki katına çıkıyor.
Üreticiler kısa müddette yeni kapasite kurulamayacağını belirtiyor. Hücre fabrikaları; arazi, yüksek sermaye, özel ekipman, ham madde ve teknoloji paydaşlığı gerektiriyor.
Solex Energy Yönetim Kurulu Başkanı Chetan Shah, Aralık 2024’te açıklanan takvimin üreticilere sadece 18 aylık hazırlık müddeti bıraktığını belirtti. Dal temsilcilerine nazaran bu müddet, sıfırdan hücre tesisi kurmak için kâfi değil.
200 gigavatlık üretim tek halkada takıldı
Hindistan yaklaşık 200 gigavatlık güneş paneli üretim kapasitesi kurdu. Hükümet dataları ülkedeki güneş hücresi kapasitesini 27 gigavat olarak gösteriyor.
EUPD Research ve kesim temsilcileri, fiilen çalışan hücre kapasitesinin sadece 16 ile 18 gigavat arasında bulunduğunu hesaplıyor. Kurulu kapasitenin bir kısmı şimdi üretime başlamadı yahut tasarım kapasitesinin altında çalışıyor.
Modül ile hücre üretimi arasındaki fark, bölümün en kıymetli darboğazına dönüştü. Panel fabrikalarının büyümesi, yerli hücre kapasitesindeki artışın çok önüne geçti.
EUPD Research, açığın kapatılmasının üç ile beş yıl sürebileceğini öngörüyor. Yeni tesislerin finansmanı, suramı ve devreye alınması hükümetin altı aylık beklentisinden daha uzun bir takvime işaret ediyor.
Çin bağımlılığı yüzde 95’te kaldı
Hindistan, güneş hücresi ithalatının yaklaşık yüzde 95’ini Çin’den gerçekleştiriyor. İthalat geçen mali yılda yüzde 37 artarak yaklaşık 1,86 milyar dolara ulaştı.
Yerli üretimi artırma siyaseti, ithalat bağımlılığını kısa müddette ortadan kaldıramadı. Hindistan’da kullanılan üretim makinelerinin, teknik bilginin ve birtakım temel modüllerin değerli kısmı de Çin irtibatlı tedarik zincirinden geliyor.
Çin’in güneş gücü teknolojisi, üretim ekipmanı ve teknik takviye ihracatına yönelik denetimleri yeni yatırımları geciktiriyor. Hint üreticiler, gerekli makineleri ve uzmanlığı temin etmekte zorlandıklarını bildiriyor.
Çin’in global güneş gücü üretim zincirindeki güçlü pozisyonunu muhafaza isteği, Hindistan’ın yerelleştirme planının maliyetini yükseltiyor.
4 milyar dolar ve 75 bin iş riskte
Üretim darboğazı, yaklaşık 4 milyar dolarlık yatırımın geleceğini belirsizleştirdi. Kendi hücre tesisine sahip olmayan bağımsız panel üreticileri yaklaşık 75 bin şahsa istihdam sağlıyor.
İstihdamın 45 bini, Başbakan Narendra Modi’nin memleketi Gujarat eyaletinde bulunuyor. Fabrikaların düşük kapasiteyle çalışması, işten çıkarmaların üretimin yoğunlaştığı bölgelerde artabileceği kaygısı yaratıyor.
Yüksek maliyetler küçük ve orta ölçekli üreticileri daha fazla etkiliyor. Hücre üretimini de kendi bünyesinde yapan büyük ve entegre şirketler, tedarik derdine karşı daha korunaklı durumda bulunuyor.
Sektördeki ayrışma, bağımsız modül üreticilerinin pazar hissesini kaybetmesine ve üretimin az sayıda büyük şirketin elinde yoğunlaşmasına yol açabilir.
Proje maliyetleri yüzde 35 artabilir
Yerli hücre sorunu sadece panel fabrikalarını etkilemiyor. Elektrik üreticileri de yeni güneş gücü santrallerinde daha yüksek yatırım maliyetleriyle karşılaşıyor.
AMPIN Energy Transition, yerli hücre kapasitesi kâfi düzeye ulaşana kadar projelerin sermaye harcamalarında yaklaşık yüzde 35 artış görülebileceğini hesaplıyor.
Panel fiyatlarındaki yükseliş, daha evvel verilen elektrik satış tekliflerinin finansal yapısını bozabilir. Düşük fiyat üzerinden ihale kazanan geliştiriciler, artan ekipman maliyetlerini kontratlara yansıtmakta zorlanabilir.
Projelerin ertelenmesi yahut iptal edilmesi halinde yeni güneş kapasitesinin şebekeye eklenme suratı da düşecek. Yatırımcılar, yerli hücre arzı ile panel fiyatlarının önümüzdeki aylardaki seyrini izleyecek.
2030 gayesinde kömür riski büyüyor
Hindistan, fosil dışı elektrik üretim kapasitesini 2030’a kadar 500 gigavata çıkarmayı hedefliyor. Ülkenin mevcut kapasitesi yaklaşık 288 gigavat düzeyinde bulunuyor.
Güneş gücü, Hindistan’ın fosil dışı kurulu gücünün yaklaşık yüzde 29’unu oluşturuyor. Mevcut 162 gigavatlık güneş kapasitesinin 2030’da 292 gigavatı aşması planlanıyor.
Panel üretimindeki yavaşlama, yeni güneş santrallerinin devreye girişini geciktirebilir. Elektrik talebindeki süratli artışın yenilenebilir kaynaklarla karşılanamaması halinde Hindistan daha fazla kömür santraline gereksinim duyabilir.
Kömür üretimindeki artış, ülkenin güç güvenliğini kısa vadede destekleyebilir. Buna karşılık emisyonların azaltılması ve pak güce geçiş takvimi daha da uzayabilir.
Aralık uzatması hudutlu rahatlama sağladı
Hindistan hükümeti, yerli güneş hücresi kullanma kaidesini 1 Haziran 2026’da yürürlüğe koydu. Kararın temelini Onaylı Model ve Üreticiler Listesi’nin hücreleri kapsayan ikinci kısmı oluşturuyor.
Hükümet, dalın tedarik derdi ve mevcut yatırımların korunması yönündeki talepleri üzerine kimi projelere süreksiz muafiyet sağladı. Belli projelerde uygulama tarihi Aralık 2026’ya kadar uzatıldı.
Üretici birlikleri, hudutlu muafiyetin kesim genelindeki sorunu çözmeyeceğini savunuyor. Şirketler, geçiş mühletinin bütün üreticileri kapsayacak biçimde genişletilmesini istiyor.
Hükümet ise yerelleştirme siyasetinden büsbütün geri adım atmak istemiyor. Önümüzdeki altı ayda yerli hücre kapasitesinin ne kadar artacağı, fabrikaların yine tam üretime geçip geçemeyeceğini belirleyecek.
Vargı Ekonomi Haberleri
