Orta Doğu'daki tansiyon Çin'in petrol tedarik zincirini vurdu. Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların akabinde Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve İran'dan yapılan petrol sevkiyatları azalırken, Çin'in ham petrol ithalatı yılın birinci yarısında geçen yıla nazaran yüzde 11,4 geriledi.
Çin'in ocak-şubat periyodundaki ham petrol ithalatı geçen yılın birebir devrine nazaran yüzde 15,8 artarak yaklaşık 97 milyon tona yükselirken, marttan itibaren düşüş eğilimine girdi.
Çin Gümrük Genel İdaresi (GAC) bilgilerine nazaran ülkenin ham petrol ithalatı, martta yıllık bazda yüzde 2,8, nisanda yüzde 20, mayısta yüzde 29 ve haziranda yüzde 41,3 azaldı. Çin'in 2025'in birinci yarısında 279,5 milyon ton olan ham petrol ithalatı, 32 milyon ton azalarak bu yılın tıpkı periyodunda 247,6 milyon ton olarak gerçekleşti.
Çin, arz açığını üç adımla yönetmeye çalıştı
Çin, ham petrol ithalatındaki düşüşün tesirlerini sonlandırmak emeliyle stratejik ve ticari petrol stoklarını devreye alırken, rafine petrol eserleri ihracatını büyük ölçüde durdurdu ve rafinerilerin kapasite kullanımını kademeli olarak düşürdü.
Savaşın başlamasından 4 gün sonra Pekin idaresi, iç piyasada arz güvenliğini korumak gayesiyle rafine petrol eserleri ihracatına kısıtlama getirdi. Lakin mart ayında gümrük süreçleri tamamlanmış sevkiyatların devam etmesi sebebiyle ihracat yıllık bazda yüzde 25 azalışla 2,58 milyon ton oldu. Kısıtlamanın tesiri ise nisanda barizleşti ve ihracat büyük ölçüde durdu.
İthalattaki açığı kapatmak gayesiyle mayıs ayından itibaren 190 milyon tonluk petrol stoku da devreye alındı. Memleketler arası güç kuruluşlarının iddialarına nazaran stoklardan mayısta 2,1 ila 2,7 milyon ton, haziranda ise yaklaşık 2 milyon ton petrol kullanıldı.
Rafinerilerin kapasite kullanım oranı yüzde 58'e düştü
Çin'in yıllık ham petrol sürece kapasitesi yaklaşık 940 milyon ton düzeyinde bulunuyor. Bunun 740 milyon tonunu devlet rafinerileri oluşturuyor. Şubatta yaklaşık yüzde 73 olan kapasite kullanım oranı, martta yüzde 68,8'e, nisanda yüzde 63,6'ya, mayısta yüzde 66,3'e ve haziranda yüzde 58'e geriledi.
Ham petrol sürece hacmi de tıpkı devirde azaldı. Şubatta yaklaşık 58,2 milyon ton ham petrol işleyen rafineriler, martta 61,67 milyon ton, nisanda 54,65 milyon ton, mayısta 53,72 milyon ton ve haziranda 49,81 milyon ton üretim yaptı. Mart-haziran devrindeki toplam üretim kaybı yaklaşık 33 milyon ton oldu.
Böylece Çin'de rafinerilerin ham petrol sürece hacmi haziranda geçen yılın tıpkı ayına nazaran yüzde 19,1, ocak-haziran devrinde ise yaklaşık yüzde 5 azaldı.
Vargı Ekonomi Haberleri