Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında devam eden karşılıklı askeri operasyonların yarattığı belirsizlik yatırımcıların risk iştahını baskılamayı sürdürüyor. Japonya'da piyasaların Denizcilik Günü sebebiyle kapalı olması ise global süreçlerde hacmin düşük kalmasına sebep oluyor.
Orta Doğu'da yükselen tansiyon, güç fiyatları üzerinden global enflasyonun yine sürat kazanabileceğine yönelik kaygıları artırıyor.
ABD ve İran'dan karşılıklı açıklamalar
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yönelik son operasyonlara ait yaptığı açıklamada, taarruzların sekizinci gecesinde İran'ın askeri kıyı gözetleme sistemleri, hava savunma ögeleri, deniz kuvvetleri ile füze ve insansız hava aracı depolama alanlarının gaye alındığını bildirdi.
İran ise ABD'nin inşası devam eden Darhovin Nükleer Enerji Santrali'ni vurduğunu öne sürerek bu saldırıyı "tehlikeli bir girişim" olarak kıymetlendirdi.
Petrol fiyatlarında Hürmüz etkisi
Küresel petrol sevkiyatının en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı etrafındaki gelişmeler, güç piyasalarındaki tasaları derinleştiriyor. Boğazda petrol tankerlerinin amaç alındığına yönelik haberler, global arz güvenliğine ait telaşları artırırken petrol fiyatlarındaki yükselişi de destekledi.
Çatışmaların daha geniş çaplı bir kara operasyonuna dönüşebileceği ihtimali ise piyasalarda risk algısını canlı tutmaya devam ediyor.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile bu hafta içinde ateşkes sağlanamaması halinde tansiyonun daha da yükselebileceği yönünde arabulucu ülkelere bildiri ilettiği savları da jeopolitik riskleri artıran gelişmeler arasında yer aldı.
Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker sayısındaki azalma dikkat çekerken, Brent petrolün varil fiyatı 88,9 dolara yükselerek 12 Haziran'dan bu yana en yüksek düzeyine ulaştı.
Fed beklentileri yine şekilleniyor
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon baskısını artırabileceği kaygısı, ABD Merkez Bankasının (Fed) para siyasetine yönelik beklentileri de etkiliyor. Para piyasalarında Fed'in eylül ayında siyaset faizini 25 baz puan artıracağı ihtimali yüzde 70 düzeyinde fiyatlanırken, gelecek 12 aylık süreçte iki faiz artışı yapılabileceği öngörülüyor.
Fed yetkililerinin açıklamaları da yatırımcıların gündeminde yer alıyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, cuma günü yaptığı değerlendirmede yüksek enflasyonun en kıymetli risk olmaya devam ettiğini söyledi.
Hammack, "Para siyaseti gayelerimiz arasında bir çatışma yok. Enflasyon çok yüksek. İş gücü piyasası, benim için azamî istihdam düzeyine hayli yakın bir noktada." değerlendirmesinde bulundu.
Analistler, bu hafta açıklanacak ABD PMI bilgilerinin istihdam piyasası ve tüketici talebine ait değerli sinyaller vereceğini tabir ediyor.
Bu gelişmelerin akabinde ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 düzeyinde bulunurken, dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 100,7 düzeyinde süreç görüyor. Orta Doğu kaynaklı gelişmelere karşın altının ons fiyatı haftaya yüzde 0,2 kayıpla 4 bin 10 dolardan başladı.
ABD endeks vadeli kontratları ise güne karışık bir görünümle başladı.
Avrupa'da gözler ECB ve İngiltere'de
Avrupa vadeli endeksleri yeni haftaya karışık seyirle giriş yaptı. Bölgede yatırımcılar, Orta Doğu'daki gelişmelerin yanı sıra açıklanacak makroekonomik datalar ile siyasi gündemi yakından takip ediyor.
İngiltere'de Andy Burnham'ın başbakan olarak birinci konuşmasını bugün gerçekleştirmesi beklenirken, piyasalarda konuşmadan çıkacak ekonomik iletilere odaklanıldı.
Haftanın en değerli gündemlerinden biri ise Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararı olacak. Piyasalarda ECB'nin bu toplantıda faizleri değiştirmeyeceği, eylül ayında ise faiz artırımına gidebileceği beklentisi öne çıkıyor. ECB Başkanı Christine Lagarde'ın toplantı sonrası vereceği iletiler da yakından izlenecek.
Asya piyasalarında teknoloji payları baskı altında
Asya borsalarında Çin ve Hong Kong piyasaları yükseliş kaydederken, Güney Kore borsasında teknoloji paylarındaki satışlar öne çıktı. Bölgede yatırımcılar Orta Doğu'daki gelişmeleri de yakından takip ediyor.
Güney Kore'de SK Hynix payları yüzde 2,3, Samsung Electronics yüzde 4, LG Electronics yüzde 4,9 ve Hanmi Semicon yüzde 8,7 paha kaybetti.
Çin'de geliştirilen düşük maliyetli yapay zeka lisan modellerinin güçlü performans sergilemesi, dalda oluşan yüksek şirket değerlemelerine yönelik soru işaretlerini artırıyor. Analistler, geçen hafta yapay zeka ve çip şirketlerinde görülen değerleme baskısının bu hafta da tesirini sürdürebileceğini belirtiyor.
Öte yandan Japonya'da Denizcilik Günü tatili sebebiyle piyasalar kapalı kalırken, bu durum global piyasalarda süreç hacimlerinin hudutlu seyretmesine yol açtı.
Çin'de ise gösterge kredi faiz oranlarında değişikliğe gidilmedi. Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi, 1 yıllık kredi faizini yüzde 3'te, 5 yıllık kredi faizini ise yüzde 3,5 düzeyinde bıraktı.
Kapanışa yakın süreçlerde Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,8 gerilerken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi ise yüzde 2,2 yükseldi.
Yurt içinde gözler bilgi gündeminde
Borsa İstanbul'da cuma günü satış baskısı tesirli olurken, BIST 100 endeksi günü yüzde 1,90 düşüşle 13.981,05 puandan tamamladı.
VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat da cuma akşam seansında olağan kapanışa nazaran yüzde 0,3 paha kaybetti.
Dolar/TL, cuma gününü 47,1580 düzeyinden tamamlarken, haftanın birinci süreç gününde bankalararası piyasada 47,1750 düzeyinde süreç görüyor.
Bu arada memleketler arası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notunu "BB-" olarak teyit ederken, kredi notu görünümünü "durağan" olarak korudu.
Analistler, bugün yurt içinde TCMB piyasa iştirakçileri anketi, milletlerarası yatırım durumu ve yurt dışı ÜFE datalarının; yurt dışında ise Almanya ÜFE ile ABD öncü endeks verisinin takip edileceğini belirtiyor.
Teknik açıdan değerlendirildiğinde BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puan dayanak, 14.100 ve 14.200 puan düzeyleri ise direnç pozisyonunda bulunuyor.
Vargı Ekonomi Haberleri
