Güney Kore Merkez Bankası, 16 Temmuz’daki toplantısında siyaset faizini yüzde 2,50’den yüzde 2,75’e yükseltti.
Yedi üyeden oluşan Para Politikası Kurulu, Ocak 2023’ten bu yana yapılan birinci faiz artırımını oy birliğiyle kabul etti.
Kararın arkasında sadece yükselen güç fiyatları bulunmuyor. Yapay zekâ yatırımlarıyla güçlenen yarı iletken ihracatı ekonomiyi beklentilerin üzerinde büyütürken enflasyon, zayıflayan won, konut fiyatları ve hane halkı borçları birebir anda baskıyı artırdı.
Petrol fiyatları enflasyonu tekrar yükseltti
Güney Kore’de tüketici enflasyonu haziran ayında yüzde 3,2’ye çıkarak son iki buçuk yılın en yüksek düzeyine ulaştı.
Enflasyon böylelikle merkez bankasının yüzde 2’lik gayesinin besbelli biçimde üzerinde kaldı. Besin ve güç hariç çekirdek enflasyon ise yüzde 2,5 düzeyinde gerçekleşti.
Petrol eserlerindeki sert fiyat artışı, tarım ve hayvancılık eserlerindeki yükselişle birleşerek tüketici fiyatlarını yukarı çekti.
Merkez bankası, global petrol fiyatları geri çekilse bile geçmiş devirdeki güç artışlarının iktisada gecikmeli yansıyacağını belirtti. Zayıf wonun ithal ham madde maliyetlerini artırması da enflasyon baskısının kısa müddette ortadan kalkmasını zorlaştırıyor.
Banka, tüketici enflasyonunun uzun bir mühlet amacın üzerinde kalmasını bekliyor.
Yapay zekâ büyümeye alan açtı
Faiz artırımını mümkün kılan en kıymetli öge, Güney Kore iktisadının beklenenden daha güçlü performans göstermesi oldu.
Yarı iletken kesimi, global yapay zekâ yatırımlarındaki artışın tesiriyle ihracat ve yatırımları hızlandırdı. Güney Kore’nin ihracatı haziran ayında birinci defa 100 milyar dolar sonunu aşarken bilgi teknolojileri eserlerindeki yıllık artış üç haneli oranlara ulaştı.
Merkez bankası, 2026 yılı büyümesinin mayıs ayında açıklanan yüzde 2,6’lık iddiası besbelli biçimde aşacağını bildirdi.
Güney Kore hükümeti de büyüme kestirimini yüzde 3’e yükseltti. Bu oran gerçekleşirse ülke iktisadı 2021’den bu yana en güçlü yıllık büyümesini kaydedecek.
Ekonomideki hızlanma merkez bankasına faiz artırımı için alan açtı. Fakat güçlü büyüme tıpkı vakitte fiyatlar, tüketim ve iç talep üzerinden yeni enflasyon baskıları yaratabilecek bir risk olarak görülüyor.
Konut fiyatları ve borçlar alarm verdi
Seul ve etrafındaki konut fiyatlarının tekrar hızlanması da faiz kararında tesirli oldu.
Merkez bankasına nazaran finans dalındaki hane halkı kredileri aylık 8 ila 9 trilyon won arasında artmayı sürdürüyor. Konut kredilerinin yanı sıra başka kişisel kredilerde de besbelli yükseliş görüldü.
Yapay zekâ ve teknoloji paylarındaki süratli yükselişin ferdî yatırımcıların borçlanmasını artırması, finansal istikrar korkularını büyüttü.
Merkez bankası, gelir ve varlık kıymetlerindeki artışın konut alım kapasitesini yükselttiğine işaret etti. Seul ile Gyeonggi bölgesinde fiyatların daha da artacağı beklentisi, kredi talebinin güçlü kalmasına yol açıyor.
Faiz artışı bu sebeple sadece enflasyonu değil, konut piyasası ve hane halkı borçlarını da soğutmayı amaçlıyor.
Won üzerindeki baskı devam ediyor
Güney Kore wonu, dolar karşısında yılbaşından bu yana paha kaybederken kurdaki oynaklık ithalat maliyetlerini artırdı.
Dolar/won kuru bir devir 1.500 düzeyinin üzerine çıktıktan sonra 1.400’lü düzeylerin üst kısmına geriledi. Buna rağmen merkez bankası kurdaki hareketlerin enflasyon ve finansal istikrar açısından risk oluşturmaya devam ettiğini bildirdi.
Faiz kararı piyasalarda büyük ölçüde bekleniyordu. Wonun birinci reaksiyonu sonlu kalırken Güney Kore’nin KOSPI endeksi çip üreticilerinde tekrar başlayan satışların tesiriyle yüzde 7’ye varan kayıp yaşadı.
Endeksteki hareketin merkezinde faiz kararından çok, yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilirliğine ait korkular ve yabancı yatırımcı satışları bulunuyor.
Yeni faiz artırımları masada
Güney Kore Merkez Bankası, faiz artırımının tek adımla sonlu kalmayabileceği bildirisini verdi.
Banka, ekonomik büyümenin güçlü kalması, enflasyonun maksadın üzerinde seyretmesi ve finansal istikrar risklerinin devam etmesi sebebiyle yeni faiz artırımlarıyla uyumlu bir siyaset duruşunun gerekli olduğunu açıkladı.
Faiz artışlarının vakti ve suratı; petrol fiyatları, wonun seyri, enflasyonun iktisada yayılma derecesi, iç talepteki toparlanma ve hane halkı borçlarına nazaran belirlenecek.
Ekonomistlerin büyük kısmı Güney Kore Merkez Bankası’nın yıl sonuna kadar bir defa daha faiz artırarak siyaset faizini yüzde 3’e çıkarabileceğini öngörüyor.
Güney Kore’nin kararı, Avustralya, Yeni Zelanda, Endonezya ve Filipinler’in akabinde Asya-Pasifik bölgesindeki para siyaseti sıkılaşmasının genişlediğini gösterdi.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş devam ederse sırf Güney Kore’nin değil, güç ithalatına bağımlı başka Asya ekonomilerinin de faiz hesaplarını tekrar yapması gerekebilir.
Vargı Ekonomi Haberleri
