İSO Meclisinin temmuz ayı olağan toplantısı "Türkiye'yi Bekleyen Tehlike: Erken Sanayisizleşme" ana gündemi ile Odakule Fazıl Zobu Meclis Salonu’nda gerçekleştirildi.
Toplantının açılışında konuşan İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, sanayicinin güçlenmesinin Türkiye'nin güçlenmesi olduğunu, sürdürülebilir, nitelikli kalkınma ve refaha lakin endüstrileşme yoluyla ulaşılabileceğini kaydetti.
Türkiye'de imalat endüstrinin toplam Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki hissesine değinen Bahçıvan, "Bunun yanı sıra mevcut üretim tabanının düşük teknoloji, yetersiz öz sermaye, zayıf verimlilik ve yüksek ithal girdi bağımlılığı içine sıkışması üzere bir tehlike kelam hususudur." diye konuştu.
Bahçıvan, Türkiye'de endüstrinin zayıflaması ile gelişmiş ülkelerde endüstrinin iktisat içindeki tartısının azalmasının tıpkı olmadığına işaret ederek, gelişmiş ülkelerin yüksek teknoloji odaklı sanayi sonrası bilgi toplumuna geçerken, Türkiye'de klâsik kesimlerin her geçen gün gerilediğini söyledi.
Türkiye'nin klasik endüstrileşmesini tamamlamadan hizmet kesimi yüklü bir iktisada sahip olma yolunda ilerlediğini tabir eden Bahçıvan, "Bu durumu ülkemizin ve toplumumuzun geleceği açısından gerçek bulmuyoruz. Çünkü bilinmelidir ki toplumlar lakin üreterek ayakta kalabilir." açıklamasında bulundu.
Bahçıvan, erken sanayisizleşmenin, gelişmekte olan bir ülkenin endüstrileşme ve teknolojik gelişim sürecinde gereğince ilerlemeden, endüstrinin iktisatta lokomotif olma rolünü yitirdiği, imalat endüstrinin yapısal dönüşümünü tamamlamadan üretim, istihdam ve yatırım içindeki tartısını kaybetmeye başlaması olduğunu anlattı.
"SDM, global standartlarda bütüncül bir sanayi dönüşüm yaklaşımını benimseyecek prensiplerle kurgulandı"
İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, sanayisizleşme riskini yaratan bir dizi global ve yurt içi dinamiklerin olduğunu belirterek, gerçekleştirmek durumunda oldukları kalkınma sıçraması için "Yeni Nesil Sanayi Politikası"nın en üst düzeyde muhtaçlık duydukları kılavuz olduğunu kaydetti.
Oda olarak Stratejik Dönüşüm Merkezini (SDM) kurduklarını anımsatan Bahçıvan, "SDM, global standartlarda bütüncül bir sanayi dönüşüm yaklaşımını benimseyecek prensiplerle ve bununla irtibatlı saha uygulamalarıyla kurgulandı." diye konuştu.
Bahçıvan, SDM’nin ürettiği ve Türkiye’de birinci kez uygulanacak "Değer Odaklı Dijitalleşme ve Büyüme Programı"nın erken sanayisizleşmeyle çabada firma seviyesinde yapacaklarının en yüksek standardı olduğunu lisana getirdi.
Türkiye’nin bugünkü en temel gereksiniminin sanayi dalının ana yapısal sorun ve gereksinimlerine bütünlüklü halde ve uzun vadeli bakış açısıyla cevap verecek kapsamlı bir sanayi siyaseti çerçevesi olduğunu aktaran Bahçıvan, "Bu süreçte kamu ile sanayi dalımız arasındaki bağlantı ve işbirliğinin, global dönüşümün getirdiği yeni kurallara nazaran yine kurgulanmasının da bir o kadar değerli olduğu niyetindeyiz." değerlendirmesinde bulundu.
"Türk üreticisi ve ihracatçısı olarak rekabet edeceğimize inanıyorum"
Erdal Bahçıvan'ın açılış konuşmasının akabinde Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Ekonomik ve Yapısal Politikalar Merkezi Direktörü Burcu Aydın moderatörlüğünde panel düzenlendi.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, panelde yaptığı konuşmada, endüstrinin konuşulduğu, tartışıldığı bir ortamda olduklarını belirterek, erken sanayisizleşme konusuna dikkati çekti.
Gültepe, 20 sene evvel global üretimde Çin'in almış olduğu hissenin yüzde 5 olduğunu anımsatarak, "Bugün yüzde 35'e yükselmiş. Demek ki bir şeyleri hoş bir halde kısa, orta ve uzun vadede düzgün bir formda planlamışlar. İhracattan aldığı hisse ise 20 sene evvel yüzde 3 düzeylerindeyken, şimdi yüzde 14 düzeyine çıktı." dedi.
Türkiye'nin rekabetçiliği koruyamadığından ötürü üretici ve endüstricinin güç durumda kaldığına işaret eden Gültepe, "Rekabetçilik korunmuş olsaydı Türkiye'nin dünyadan almış olduğu ihracat ya da üretimden almış olduğu hisse yükselmiş olabilirdi." tabirini kullandı.
Gültepe, Çin, Hindistan ve Vietnam'ın global ihracattaki hissesinin arttığını belirterek, "Türk üreticisi ve ihracatçısı olarak rekabet edeceğimize, geçmişte olduğu üzere bugün de yarın da yapabileceğimize inanıyorum lakin gerekli olan rekabet kaidelerinin ortaya konması lazım." formunda konuştu.
"Rusya-Ukrayna Savaşı iktisadımızı çok daha dramatik etkilemiştir"
Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Burhan Özdemir ise Orta Doğu'da önemli tansiyon olduğunu, bunun giderek arttığını tabir ederek, "Küresel güç piyasalarını adeta sarsan ve küresel ölçekte tüm ülkeleri etkileyen, artık insanların ne kadar rezervinin kaldığını konuştuğu, tekrar petrol fiyatlarının 100 doların üstünü görebileceğinin tartışıldığı son derece kritik bir devirden geçiyoruz." dedi.
Rusya-Ukrayna Savaşı çıktığında savaşın birinci 3 ayında Türkiye'nin net güç ithalatının yaklaşık 19 milyar dolar olduğunu, ABD-İsrail, İran savaşı sonrasındaki birinci 3 ayda yapılan net güç ithalatının yaklaşık 14 milyar dolar olduğunu belirtti.
Özdemir, Rusya-Ukrayna Savaşı ile ABD-İran Savaşı arasındaki güçte verilen cari açığın farkının 5 milyar dolar olduğunu tabir ederek, şunları kaydetti:
"Aslında insan baktığında daha aykırısı bir beklenti bekliyor. Zira Amerika, İran ve İsrail jeopolitik manada tüm Orta Doğu'yu ve tüm küresel ölçekte herkesi çok daha fazla etkiliyor. Hürmüz Boğazı geçişine tüm dünyanın önemli manada gerek güç, gerek petrokimya, gerek tohum, ham madde ve gibisi eksende çok önemli muhtaçlığının olduğu bir bölge. Ukrayna, daha çok Avrupa'nın tarım ve civar ülkelerin yalnızca güç noktasında etkilendiğini düşündüğümüz yer diyebiliriz. Rusya-Ukrayna Savaşı iktisadımızı çok daha dramatik etkilemiştir."
Özdemir, ABD, İran, İsrail savaşının Türkiye'nin diplomatik yükünün bir ekonomik varlığa dönüşebilme potansiyeli taşıdığını söyledi.
2008-2010 yıllarında iktisatta yaşanan gelişmelere ait hatırlatmalarda bulunan Özdemir, "O gün elde ettiğimiz ucuz finansmanla fabrika sayılarımızı 1'den 2'ye, 2'den 4'e mi çıkardık? Yoksa kelam konusu ucuz kaynakları apayrı şeyler için mi kullandık? Ben ülkemizin temel sorunlarından bir adedinin plansız endüstrileşme olduğunu düşünüyorum." değerlendirmelerinde bulundu.
Özdemir, MÜSİAD'ın yaklaşık 6 aydır Türkiye'nin işlevsiz kapasitesi üzerine çalıştığını, Türkiye'deki fabrikaların kimilerinin hissiyatla fazla büyük, kimilerinin ise planlı olarak güzel büyüklükte kurulduğunu gözlemlediklerini lisana getirdi.
Atıl kapasitelere ait kıymetlendirme yapan Özdemir, "5 tane çizgisi olup o çizginin en fazla 2'sini doldurabilen değerli tesislerimizin farklı alanlarda devlet eliyle büyük sanayi tesislerinin alt tedarikçisi haline getirilmesi gerektiğini düşünüyorum." biçiminde konuştu.
Erken sanayisizleşme kavramının kıymetine değinen Özdemir, "Son 2 yıldır iş gücü manasında sanayi dalından hizmetler dalına 160 bin geçiş var. Yani iş gücü sayımız azalmıyor fakat maalesef üretimden ve endüstriden beşerler hizmetler bölümüne hakikat kayıyor. Aslında bu da erken sanayisizleşmenin bir göstergesi temelinde. Bizim mutlak surette endüstricinin ya da sanayi, üretim, imalat alanında çalışanlarla hizmet bölümünde çalışanlar arasındaki konfor farkını bir biçimde kapatıyor olmamız lazım." değerlendirmelerini yaptı.
"Çok genç yaşta da iktisada yön verilebiliyor"
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Avustralya İş Konseyi Başkanı ve Çalık Holding Yönetim Kurulu Üyesi Steven Young ise tüm dünyada değişim rüzgarlarının estiğini belirterek, teknoloji, objelerin interneti, yapay zeka üzere mevzularda muazzam bir değişimin olduğuna işaret etti.
İçinde bulunulan değişimin süratli ve yıkıcı olduğuna dikkati çeken Young, "Fırsatlar barındırdığı kadar tehditler de barındırıyor. Demografik değişim de var. Bu demografik değişimle birlikte bizim şunu kabul etmemiz gerekiyor; çok genç yaşta da iktisada yön verilebiliyor." açıklamasında bulundu.
Vargı Ekonomi Haberleri
