Mehmet Hanifi GÜLEL
Bugüne kadar Azak Denizi'nde 119, Karadeniz'de ise 64 olmak üzere toplamda 183 ticari gemiye hücum yapıldı. Türkiye’nin yem dalında hammadde bazında dışa bağımlılık oranı yüzde 56. Bu sebeple Karadeniz’de yaşanan her türlü güvenlik riski sırf ithalatçı firmaları etkilemiyor, hammaddede yaşanan artışlar yem üreticilerine, hayvancılık işletmelerine, besin dalına ve kesin tüketiciye de direkt yansıyor. Öte yandan gemilere yapılan ataklar, ayçiçeği yağı fiyatlarını tonda yaklaşık 40 dolar yukarıya çekti.
Navlun maliyetleri artıyor
Saldırılar sonucunda Karadeniz'de ticaret yapan armatörler ve yük sahipleri açısından güvenlik kaygılarının en üst düzeye yükseldiğini söyleyen Türkiye Yem Sanayicileri Birliği (TÜRKİYEM-BİR) Başkanı Ülkü Karakuş, buna ek olarak, Azak Denizi ile Karadeniz arasındaki en kritik geçiş noktası olan Kerç Boğazı üzerinden gemi giriş ve çıkışlarının güvenlik gerekçesiyle durdurulduğunu yahut önemli formda sonlandırıldığını kaydetti.
Karakuş, “Sektör kaynaklarına nazaran ticari gemilerin Kerç Boğazı ve Azak-Don Kanalı üzerinden geçişine müsaade verilmiyor. Ukrayna limanlarına misilleme taarruzlar yapılıyor, bu durum Rusya'nın ve Ukrayna'nın tahıl ve yem ihracatını direkt etkiliyor. Kelam konusu gelişmeler sadece lojistik operasyonları değil, navlun piyasasını da direkt etkiledi.
Bölgeye gemi göndermek isteyen armatör sayısının azalması, savaş riski sigorta primlerinin yükselmesi ve gemilerin bekleme müddetlerinin uzaması sebebiyle navlun maliyetlerinde değerli artışlar yaşanıyor. Bu maliyet artışları, ithalatçı firmaların hammadde maliyetlerine direkt yansıyor” diye konuştu.
Kepek fiyatı yüzde 35 arttı
Karadeniz kaynaklı arz ve lojistik problemleri sebebiyle buğday kepeği ton fiyatının yüzde 35 artışla 163 dolar düzeyinden yaklaşık 210 dolara (iç piyasa 170 $/tondan 230 $/tona) yükseldiğini belirten Karakuş, ayçiçeği küspesi ton fiyatının ise 275 dolardan yaklaşık 305 dolara çıktığını aktardı.
Karakuş, bu kısa müddette yaşanan fiyat artışlarının, yem üreticilerinin hammadde maliyetlerini önemli formda artırdığını, navlun ve savaş riski sigorta maliyetlerindeki yükselişle birlikte yem ve besin dalı üzerindeki mali baskıyı daha da ağırlaştırdığını kaydetti.
Türkiye yem endüstrisinin hayvancılık kesiminin sürdürülebilirliği açısından stratejik değere sahip olup olduğunu vurgulayan Karakuş, “Sektör, kullandığı hammaddelerin değerli kısmını Karadeniz bölgesinden temin ediliyor. Bu sebeple bölgede yaşanan her türlü güvenlik riski sırf ithalatçı firmaları değil, yem üreticilerini, hayvancılık işletmelerini, besin bölümünü ve sonuncu tüketiciyi de direkt etkiliyor” halinde konuştu.
Diplomatik teşebbüsler talep ediliyor
Mevcut koşullarda ticari gemi arzının azaldığını ve navlun fiyatlarının süratle yükseldiğini tabir eden Karakuş, şunları kaydetti: “Savaş riski sigorta primleri kıymetli ölçüde artıyor. Liman operasyonlarında gecikmeler yaşanıyor. Tedarik müddetleri uzuyor. Hammadde fiyatlarında öngörülemeyen artışlar meydana geliyor. Bu fevkalâde gelişmeler karşısında yem endüstrisinin sürdürülebilir üretim yapabilmesi ve ülkemizin besin arz güvenliğinin korunabilmesi ismine, dalın maruz kaldığı ek maliyetlerin dikkate alınması, gerekli önlemlerin kıymetlendirilmesi ve milletlerarası ticaret koridorlarının tekrar inançlı halde işletilmesine yönelik diplomatik teşebbüslerin desteklenmesi büyük değer taşıyor.”
Vargı Ekonomi Haberleri
