Türkiye’nin NATO üyeliği çerçevesinde ticari ve ekonomik dinamikleri üzerine Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi sonrasında yayımlanan yazılı açıklamada, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, üretim, yatırım, istihdam ve ihracata odaklı ekonomi politikalarının son 25 yılda Türkiye’nin küresel ticarette kayda değer bir konuma gelmesini sağladığını vurguladı. Ülkenin jeopolitik konumu ve güçlenen ekonomisiyle birlikte savunma sanayiinde deartışmayı sürdüren büyüme, NATO müttefikliğine ek güç katıyor dedi.
Bolat, geçen dönemde NATO ülkelerinin yaklaşık 59,2 trilyon dolarlık bir GSYH payına sahip olduğunu belirtti ve Türkiye’nin 2025 itibarıyla cari fiyatlarla yaklaşık 1,6 trilyon dolarlık büyüklüğüyle NATO ülkeleri arasında sekizinci sırada yer alacağını ifade etti. Satın alma gücü paritesiyle ise 3,8 trilyon dolarlık hacmin söz konusu ülkeler arasında beşinci sırada olduğunu hatırlattı. “Türkiye ekonomik büyüklüğünü en hızlı artıran ekonomilerden” ifadesiyle, 2002-2025 döneminde Türkiye’nin NATO ülkeleri içindeki konumunun güçlendiğini öne sürdü.
Raporda, 2002 yılında 238,7 milyar dolar olan GSYH’nin 2025’e doğru 1 trilyon 596,3 milyar dolara yükseldiğini ve kişi başına gelirin 3 bin 616 dolardan 5,2 kat artarak 18 bin 40 dolara ulaştığını açıkladı. 2025 itibarıyla dış ticaret hacminin 23 trilyon dolar düzeyinde olduğunu, NATO ülkelerinin küresel ticarette %44,7 paya sahip olduğunu belirtti. Ayrıca bu dönemde NATO ülkelerinin toplam ihracat ve ithalat paylarının sırasıyla %60,7 ve %56,7 olduğuna dikkat çekti. Türkiye’nin geçen yıl NATO ülkelerine ihracatının 150,3 milyar dolar ve ithalatının 139,3 milyar dolar olduğunu vurguladı; böylece dış ticaret hacmimiz 289,7 milyar dolar oldu ve 11 milyar dolar dış ticaret fazlası verdi.
“Türkiye, NATO ülkeleriyle ilişkilerinde net yatırım alan ülke” başlığı altında, Türkiye’nin NATO ülkelerindeki doğrudan yabancı yatırım stokunun 42,6 milyar dolar, ülkedeki doğrudan yabancı yatırım stokunun ise 150,6 milyar dolar olduğu bilgisini aktardı. NATO ülkelerinin Türkiye’deki net yatırım konumunun olumlu olduğuna işaret eden Bolat, Hollanda, Almanya, İspanya, Birleşik Krallık ve Fransa’nın önde gelen yatırımcı ülkeler arasında yer aldığını belirtti. Türkiye’nin NATO ülkelerinin nüfus payını oluşturan yaklaşık 12% ile dünya nüfusunun önemli bir kısmını etkilediğini ve Türkiye’nin genç nüfusu nedeniyle bölgede potansiyel bir güç olduğuna dikkat çekti.
“Türkiye’nin savunma harcamaları 36,4 milyar dolara yükseldi” bölümünde, Türkiye’nin savunma sanayi kapasitesini güçlendirdiğine vurgu yapan Bolat, otomotiv- makine-kimya-elektronik ile savunma ve havacılık alanlarında rekabet gücünün arttığını söyledi. 2025 yılında NATO ülkelerinin savunma harcamalarının yaklaşık 1,64 trilyon dolara ulaştığını paylaşan Bolat, Türkiye’nin bu alanda 36,4 milyar dolarlık harcama yaptığını ve GSYH’ya oranının %2,3 olduğunu belirtti. Savunma sanayinde küresel konumun güçlendiğini ifade eden Bolat, 2025 itibarıyla savunma ve havacılık ihracatının 10 milyar dolar sınırını aşması ile dünya sıralamasında 11. sıraya yükseldiğini hatırlattı. SIPRI verilerine göre Türk savunma sanayi şirketlerinin sayısının giderek arttığına vurgu yapan Bakan, 2024 itibarıyla dünyadaki ilk 100 şirket içinde beş Türk şirketinin (ASELSAN, TUSAŞ, BAYKAR, ROKETSAN, MKE) yer aldığını belirtti.
“NATO ülkelerinin Türkiye için önemli ticaret ortakları” başlığı altında, Almanya’nın Türkiye’nin en önemli ticaret ortağı olduğu ve geçen yılki dış ticaret hacminin 52,3 milyar dolara ulaştığı bilgisini paylaştı. ABD, İtalya, Fransa ve Birleşik Krallık’ın sıralamadaki diğer önemli ülkeler olduğunu kaydeden Bolat, 2024 ocak-haziran döneminde ihracat 136,1 milyar dolar ve ithalat 89,2 milyar dolar olarak gerçekleştiğini; toplam dış ticaret hacminin 325,2 milyar dolara yükseldiğini açıkladı. Bu yılın ilk yarısında NATO ülkeleriyle ticaret hacminin 144,2 milyar dolara ulaşmasıyla 7,5 milyar dolar fazla verildiğini bildirdi. Geçen ay itibarıyla NATO ülkelerine yıllık ihracat 152,4 milyar dolar ve ithalat 140,1 milyar dolar olurken, toplam dış ticaret hacminin 292 değerlere ulaştığına dikkat çekti. Ayrıca, NATO ülkelerinin Türkiye’nin ihracat ve ithalatındaki paylarının sırasıyla %55,9 ve %35,9 olduğuna vurgu yaptı.
Bolat, “Türkiye, NATO ülkeleriyle yalnızca güvenlik ittifakı değil aynı zamanda güçlü bir ticaret ortağıdır” değerlendirmesini yinelerken, Türkiye’nin Avrupa, Asya, Orta Doğu ve Afrika’nın kesişim noktasındaki konumunun lojistik altyapı ve sanayi kapasitesiyle NATO’nun tedarik zincirleri açısından kritik bir bileşen oluşturduğunu vurguladı. Bakanlık olarak ihracatı artırmaya, yüksek katma değerli üretimi desteklemeye ve küresel rekabet gücünü güçlendirmeye yönelik politikaların kararlılıkla sürdürülmesi gerektiğini ifade etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Türkiye Yüzyılı” vizyonu doğrultusunda sürdürülebilir büyüme ve ihracat odaklı kalkınma hedeflerinin uygulanmaya devam edeceğini belirtti. Son olarak, NATO Zirvesi’nin Türkiye ve küresel barış ile refah için başarılı geçmesini temenni eden Bolat, bu çerçevede Ekonomi Haberleri kaynağına bağlandı.
