Hamide HANGÜL
Türkiye’de binlerce kişi, "İngilizce konuşurken yanılgı yaparım" kaygısıyla bağlantıda lisan bariyerine takılırken, yurt dışında lisan eğitimine de milyonlarca dolar harcıyor.
Yabancı lisanın en büyük ruhsal barikat olarak ortaya çıktığını söyleyen Seda Yekeler Eğitim Vakfı (SEYEV) Kurucusu ve Dil Bilimci Seda Yekeler, Türkiye’de "Anlıyorum fakat konuşamıyorum" cümlesinin çok duyulduğunu, insanların bu mazerete yetersizlikten değil, yanılgı yapmanın getireceği hayali toplumsal utançtan kaçınma refleksi olarak sığındığını söyledi.
İngilizce sendromuna işaret eden Yekeler, tahlilin daha fazla gramer çalışmak değil, beyni lisanı üretmeye teşvik eden; dinleme, anlamlandırma ve konuşmayı birlikte geliştiren nöro-dilbilim temelli bir edinim modeli olduğunu vurguladı.
Yekeler, "Konuşma fakat beyin lisanı otomatik işlemeye başladığında doğal olarak ortaya çıkar" dedi. Vakıf olarak lisan konusunda bir araştırma yaptıklarını açıklayan Yekeler, çıkan sonuçları şöyle paylaştı:
"Yaptığımız çalışmada yabancı lisanı manaya konusu çok yeterli, fakat konuşurken, 'İyi miyim?', 'İletişimim uygun mi?' diye tedirginlik yaşıyoruz. O sebeple yanılgı yapma ve rezil olma riski, tahlil yaptığımız her kurumda, kesim fark etmeksizin ortaya çıkıyor."
"Tercümanla yapılan pazarlıklar fiyatı düşürür"
Küresel ticaretin yüzde 60’ının büsbütün İngilizce yürütüldüğüne işaret eden Yekeler, şöyle devam etti:
"Türkiye’de yabancı lisanı faal kullanan firmalar, kullanmayanlara oranla yüzde 30-40 daha süratli büyüyebiliyor. Tekrar direkt yabancı yatırımların yüzde 80’i, üst idaresi yabancı lisan bilen şirketlere gidiyor. Yani bir yatırım toplantısında kulaklıkla pazarlık yapan ile birebir İngilizce pazarlık yapan arasında çok önemli bir fark var. Tercümanla yapılan pazarlıklar, fiyatı düşürür ve kâr marjını azaltır."
SEYEV tahlilinin sonucuna nazaran Türkiye’de lisan eğitiminin pratik ve özgüven yerine kurallara odaklandığına işaret eden Yekeler, şunları söyledi:
"Bu da bireylerde 'Mükemmel konuşamayacaksam hiç konuşmayayım' felcine yol açıyor. Dil, hayatın akışında doğal bir köprü olmak yerine daima üzerinde puan kırılan bir imtihan muamelesi görüyor. Türkiye’de gençler global bir geleceğin hayalini kuruyor lakin lokal mahalle baskısı ve eleştirilme korkusu sebebiyle o geleceğin anahtarını almaya yürek edemiyor. Dil konuşmaya başladığında kusur yapmaktan ya da eleştirilmekten korkuyor. Bu yüzyılda bağımsızlık, kendi fikrini dünyaya tercümansız anlatabilmektir."
Bilim ve teknolojide çok hoş işler yapılmasına rağmen, oburunun lisanıyla teknolojideki gelişmelerin takip edildiğine işaret eden Yekeler, şöyle konuştu:
"Dolayısıyla oburunun lisanıyla takip ettiğiniz anda yönlendiriliyorsunuz. Kendiniz anlamadığınız sürece üretemiyorsunuz. Daima yapay zekâdan çeviri yaptırarak baktığınızda bu sizin ürettiğiniz değil, tükettiğiniz bir şey oluyor."
İngiltere tek dillilikle ihracatının yüzde 3,5’ini kaybetti
Yabancı lisan bilmenin ve tek dilliliğin iktisada tesirlerine de değinen Yekeler, yaptıkları çalışmanın ülke ekonomilerine yönelik sonuçlarını şöyle anlattı:
"İngiltere de tek dilli bir ülke. Yani global lisan İngilizce konuşuyor. Lakin tek dilli olmanın gevşekliğine kapıldığı için şirketlerin yabancı lisan yetersizliği sebebiyle gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 3,5’ini, yani 48 milyar sterlinini ihracat kaybı olarak ödediği kanıtlanmıştır.
Başka bir örnek olarak Singapur, 1959 yılına kadar tek dilli bir ülkeydi. Daha sonra İngilizceyi mecburî tutan çift lisanlı bir eğitim anlayışı benimsedi ve 60 yılda kişi başına düşen ulusal gelirini 400 dolardan 80 bin doların üzerine çıkardı.
Güney Kore de tek dil izolasyonunu kırmak için okul müfredatına İngilizceyi önemli halde dahil etti ve son 20 yılda Samsung, Hyundai üzere markaların yapay zekâ ve global teknoloji pazarındaki hissesini yalnızca lisan reformuyla yüzde 20’nin üzerine çıkardı.
İsviçre’de ise çok lisanlı çalışanlar, tek dilli çalışanlara nazaran yüzde 20 daha fazla kazanıyor. O sebeple biz de dünyanın lisanıyla irtibat kuran, tercümansız irtibat kurabilen bir ülke olmak zorundayız. İş insanları için yabancı lisan sebep gerekli diyoruz; zira şu an global ticaretin yüzde 60’ı büsbütün İngilizce yürütülüyor."
"Her yıl 2 milyar doları yurt dışına ödüyoruz"
Türkiye’den her yıl lisan eğitimi için yaklaşık 250 bin kişinin yurt dışına gittiğini söyleyen Yekeler, şöyle konuştu:
"Türkiye, yabancı lisan edinimindeki eksiklik sebebiyle her yıl yalnızca yurt dışı lisan eğitimine 2 milyar dolar harcıyor. Bu parayla her yıl 5 milyon çocuğu çok nitelikli halde eğitebilir ya da ihracatta orta-yüksek teknoloji hissesini artırarak 20-30 milyar dolarlık ek katma paha oluşturabiliriz."
Vargı Ekonomi Haberleri
