Yılın İlk Yarısında Tarım Emtia Piyasalarında Dengesiz Seçimler ve El Nino Etkileri

ABD ve Orta Doğu çatışmalarının enerji ve gübre maliyetlerini tetiklemesiyle emtia piyasalarında tarım ürünleri farklı yönlerde hareket etti. İlk yarıda hava koşulları ve jeopolitik riskler bazı ürünlerde yükselişe yol açarken, diğerlerinde düşüş gördük. Özellikle buğday, soya fasulyesi, pirinç ve pamuk fiyatlarında belirgin artışlar kayda geçerken mısır ve kahve ile şeker ve kakao fiyatlarında düşüşler öne çıktı. Tahıllarda dikkat çekici yükselişler 2024 başlarına göre kile başına buğday ve pirinç fiyatları yükseliş gösterdi; soya fasulyesi de artış eğilimini sürdürdü. Buna karşılık mısırın değeri hafif geriledi. Üretim maliyetlerini baskılayan petrol fiyatlarındaki artış, özellikle gübre ve enerji giderlerini yukarı çekti ve bu durum tahıl piyasalarının genel seyrini etkiledi. Kuraklık ve gübre tedariğine ilişkin kaygılar da arz tarafını baskılamaya devam etti; bazı bölgelerde ekim alanları geriledi ve bu da fiyatları destekledi. Hürmüz Boğazı’ndaki lojistik sorunları da piyasa dinamiklerini etkiledi. Pirinç ve soya baskı yapan hava koşulları ile maliyet artışları Olumsuz hava koşulları ve savaşların tetiklediği enerji-gübre maliyetlerindeki yükseliş pirinç üretimini baskılamaya devam ederken fiyatları yukarı yönlü itti. Hindistan’ın ihracat kısıtlamaları da küresel arzı daraltarak bu etkiyi güçlendirdi. Soya fasulyesinde ise gübre maliyetlerindeki artış ve Çin talebinde görülen yükseliş fiyatları yukarı taşıdı; buna karşılık Arjantin’deki buğday hasadı hızlandıkça bazı bölgelerde arz baskısı azaldı. Pamuk fiyatlarında yükseliş, kahve ve kakao geriledi Intercontinental Exchange üzerinden bakıldığında libre bazında pamuk en çok değer kazanan tarım ürünü olurken, kahve ve şeker düşüş yaşadı ve kakao ton başına değer kaybetti. Brezilya’da kahve hasadının rekor seviyeye yaklaşması ve dolar karşısında realin güç kaybetmesi, kahve ücretlerinde baskıya yol açtı. Ancak El Nino kaygıları, üretim bölgelerini etkileyerek bazı ürünlerde destekleyici olabiliyor. Borsa ve El Nino’nun etkileri Uzmanlar El Nino’nun etkisiyle özellikle pirinç, pamuk ve buğday gibi ürünlerde rekolte risklerini artırabileceğini belirtiyorlar. Uzak Doğu’da yağışlar azalırken, bu durum pirinç ve pamuk üretimini sıkıntıya sokabilir. Avustralya’da kuraklık endişeleri buğday temininde zorluklar yaratırken, küresel talep ve arz dengelerinin bu yılki fiyat hareketlerini belirlediği söyleniyor. ABD Tarım Bakanlığı’nın 2026-2027 dönemine ilişkin kahve üretim projeksiyonları da arz tarafında izlenecek önemli göstergelerden biri olarak öne çıkıyor. Analist vurgusu Zafer Ergezen, El Nino’nun enerji ve gübre maliyetlerini tetikleyerek bazı tarım ürünlerinde maliyetleri yükselttiğini söyledi. Ayrıca ABD-İran çatışmasının lojistik ve tedarik zincirine etkisiyle tahıl, pamuk gibi ürünlerde yukarı yönlü hareketlerin güçlendiğini belirtti. Kaynak: Ekonomi Haberleri (vargihaber.com)