Orta Doğu’da tırmanan askeri tansiyon, global güç piyasalarında doğrudan tedarik şoku tasalarını tetikledi. Memleketler arası vadeli piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı, haftaya sert bir sıçramayla başlayarak kapanışa nazaran yaklaşık yüzde 2,7 artışla 90,48 dolar düzeyine ulaştı. Gün içinde en yüksek 91,41 dolar düzeyini test eden Brent petrol, Cuma gününü 88,10 dolardan tamamlamıştı. ABD hafif petrolü Batı Teksas çeşidi (WTI) ham petrolün varili ise tıpkı dakikalarda 83,70 dolardan alıcı buldu. Petrol gün içindeki seyrini tekrar 90 doların altında indi. Yükselişin arkasında, ABD ile İran arasında hafta sonu tırmanan askeri çatışmalar yer aldı. İran’ın Tesnim Haber Ajansı, ABD güçlerinin Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Hürmüzgan eyaletine bağlı Hacıabad kentine gece saatlerinde hava saldırısı düzenlediğini bildirdi. Bölgeden gelen bir başka kritik haberde ise İran Atom Enerjisi Kurumu, ABD’nin ülkenin güneybatısındaki Huzistan eyaletinde inşası süren Darhovin nükleer santral alanını maksat aldığını duyurdu.
Boğazdan geçen tanker sayısı tekrar düştü
Diplomatik tarafta ise gerilim tavan yapmış durumda. ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hafta İran ile ateşkes sağlanamaması halinde tansiyonun tırmanmasına hazırlıklı olunması yönünde arabulucu ülkelere ikaz bildirisi ilettiği tez edildi. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise muhtemel bir misillemeye karşı İran’a hiçbir kaideye bağlı kalmaksızın tüm güçleriyle karşılık verileceğini açıkladı. Dünya petrol ticaretinin en kıymetli geçit noktası olan Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayısındaki besbelli düşüş, sevkiyatların yavaşladığını ortaya koydu. Analistler, piyasanın halihazırdaki düşük stok seviyeleri sebebiyle arz risklerini şimdi tam olarak fiyatlamadığına ve önümüzdeki günlerde bölgeden petrol ihracatının daha da aksayabileceğine dikkat çekti.
Orta Doğu’daki sıcak çatışma ortamı, global yatırımcıların riskli varlıklardan kaçarak inançlı limanlara sığınmasına yol açtı. Global piyasalarda ons altın 4 bin dolar seviyelerinde dengelenirken, enflasyonist baskılar ve jeopolitik belirsizlik altın fiyatlarındaki güçlü duruşu destekliyor. Ons altın dün gün içinde 4 bin 45 dolara kadar yükseldi. İç piyasada da ons altın ve dolar/TL kurundaki seyre paralel olarak gram altın 6.080 TL seviyelerinden süreç görüyor. Dün gün içinde 6 bin 128 TL seviyeleri görülmüştü. Sanayi talebi ile inançlı liman algısı arasında istikrar kurmaya çalışan gümüş piyasasında ise ons gümüş 56,50 - 56,80 dolar bandında hareket ederken, yurt içinde gram gümüş fiyatı 86,20 TL seviyelerinden alıcı buluyor.
Dolar/TL ve Borsa İstanbul’da risk baskısı
Enerji maliyetlerindeki artış ve global risk iştahındaki zayıflama, gelişmekte olan ülke piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor. Türkiye’nin güç ithalatçısı pozisyonunda bulunması sebebiyle petrol fiyatlarındaki yükseliş cari açık ve enflasyon beklentilerini olumsuz etkiliyor. Dolar/TL kuru haftanın birinci süreç gününde 47,18 TL düzeylerinde seyrederek yukarı yönlü eğilimini korudu. Global piyasalardaki jeopolitik satış dalgası Borsa İstanbul’a da yansıdı. Dün güne düşüşle başlayan BIST 100 endeksi, bilhassa havacılık ve sanayi paylarındaki satış baskısıyla 14 bin puan düzeyinde dalgalı bir seyir izledi. Analistler, Brent petrolde teknik açıdan 90,05 doların dayanak, 90,53 doların ise kritik direnç bölgesi olarak takip edildiğini belirtiyor. Borsa İstanbul tarafında ise 13.900 puan düzeyi ana takviye pozisyonunu korurken, yukarı yönlü reaksiyon alımlarında 14.200 puan direnç olarak öne çıkıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği ve ABD-İran çizgisinden gelecek resmi açıklamalar, hafta boyunca tüm piyasaların ana yön belirleyicisi olmaya devam edecek.
Vargı Ekonomi Haberleri