Yapay zekâ yatırımlarının oluşturduğu donanım talebi, grafik işlemcilerinin akabinde sunucuların temel işlemcilerine de sıçradı. Intel (INTC) ve AMD (AMD), Çinli data merkezi müşterileriyle daha uzun vadeli alım taahhütleri içeren muahedeler yapmaya başladı.
Görüşülen mukaveleler çoklukla fiyatı sabitlemiyor. Bunun yerine müşterinin makul ölçüde işlemci satın almasını garanti altına alarak üreticilere gelecek siparişler konusunda daha güçlü bir görünürlük sağlıyor.
Fiyat artışı yüzde 40’ı geçti
Çin’de birtakım sunucu işlemcilerinin fiyatı yıl başından bu yana yüzde 40’tan fazla yükseldi. Birtakım eserlerde sırf bir aylık fiyat artışı yüzde 10’u aştı.
Fiyatlamadaki sert değişim, data merkezlerinin tıpkı anda hem klasik sunucu kapasitesini hem de yapay zekâ altyapısını büyütmesinden kaynaklanıyor. Çinli bulut şirketleri ve internet platformları, işlemci temin edebilmek için daha uzun periyodik mukavelelere yöneliyor.
Yeni yapı, müşterilere kesin bir fiyat teminatı vermiyor. Sipariş ölçüsü evvelden taahhüt edilirken teslimat tarihindeki piyasa şartları fiyat üzerinde tesirli olmaya devam edebiliyor.
Teslimat mühleti altı aya çıktı
Intel’in kimi sunucu işlemcilerinde teslimat müddeti altı aya kadar uzadı. Bu müddet, bilgi merkezi yatırımlarında sunucu suram takvimini ve yeni yapay zekâ hizmetlerinin devreye alınmasını direkt etkiliyor.
AMD tarafında da talep mevcut arzın üzerinde seyrediyor. Üreticilerin kapasiteyi artırmaya çalışmasına karşın ileri teknoloji üretim çizgilerinin kısa müddette genişletilememesi darboğazı büyütüyor.
İşlemci bulamayan şirketlerin sunucu kurulumlarını ertelemesi, kiralık bulut kapasitesine yönelmesi yahut daha eski eserleri kullanmaya devam etmesi mümkün görülüyor.
Anlaşmalar iki yılı aşabilir
Intel ve AMD’nin görüştüğü kontratların büyük kısmı yaklaşık bir yıllık tedariki kapsıyor. Birtakım Çinli müşterilerden ise iki yıl yahut daha uzun vadeli satın alma taahhüdü isteniyor.
Uzun vadeli mutabakatlar, üreticilerin kapasite planlamasını kolaylaştırırken müşterilerin de işlemci sırasındaki yerini muhafazasını sağlıyor. Lakin fiyatın mukavelede büsbütün sabitlenmemesi, maliyet artışı riskini alıcıların üzerinde bırakıyor.
Bu model daha evvel bellek çiplerinde yaygınlaşmıştı. Yapay zekâ talebinin bellek arzını sıkıştırması üzerine büyük müşteriler, uzun müddetli satın alma ve kapasite rezervasyonu mutabakatlarına yönelmişti.
Yapay zekâ talebi işlemciye yayıldı
Yapay zekâ data merkezleri sırf Nvidia üzere üreticilerin grafik işlemcilerinden oluşmuyor. Sistemlerin çalışması için yüksek sayıda merkezi işlemci, bellek, depolama ve ağ ekipmanı gerekiyor.
Merkezi işlemciler; sunucuların idaresi, bilgi akışı, depolama sistemleri, ağ vazifeleri ve yapay zekâ modellerinin sonuç üretme süreçlerinde kritik rol üstleniyor.
Yatırım dalgasının bütün altyapı bileşenlerine yayılması, daha evvel kolay temin edilebilen sunucu işlemcilerini de kıt eser haline getirdi. Böylelikle üreticilerin müşteriler üzerindeki pazarlık gücü arttı.
Çinli şirketlerin maliyeti büyüyor
İşlemci fiyatlarındaki artış, Çinli bulut hizmeti sağlayıcılarının ve internet şirketlerinin yapay zekâ yatırımlarını daha değerli hale getiriyor.
Sunucu işlemcisinin yanında bellek, ağ donanımı, data depolama ve güç altyapısındaki maliyet artışları da toplam yatırım bütçesini yukarı çekiyor. Teslimatların gecikmesi ise yeni hizmetlerden beklenen gelirlerin daha geç başlamasına yol açabilir.
Şirketler artan donanım maliyetini müşterilerine yansıtmak zorunda kalırsa bulut bilişim, bilgi sürece ve yapay zekâ hizmetlerinin fiyatlarında yükseliş görülebilir.
ABD kısıtlamaları baskıyı artırıyor
Çinli şirketler, en gelişmiş yapay zekâ grafik işlemcilerine erişimde ABD’nin ihracat kısıtlamalarıyla karşı karşıya bulunuyor. Sunucu işlemcileri tıpkı ölçüde sınırlanmasa da artan talep, alternatif donanım kaynakları üzerindeki baskıyı büyütüyor.
Çin’in yerli işlemci geliştirme programları sürat kazanırken Intel ve AMD eserleri, yaygın yazılım uyumluluğu ve mevcut data merkezi altyapıları sebebiyle değerini koruyor.
Yerli alternatiflere geçişin vakit alması, kısa vadede Amerikan şirketlerinin pazarlık gücünü destekliyor. Lakin yüksek fiyat ve uzun teslimat müddetleri Çinli şirketlerin yerli eserlere yönelme gayretini hızlandırabilir.
Intel’de gözler Xeon talebinde
Intel idaresi daha evvel bilhassa Xeon sunucu işlemcilerine yönelik talebin arzın üzerinde seyrettiğini açıklamıştı. Şirket, büyük teknoloji müşterileriyle çok yıllı muahedeler yaparak sipariş görünürlüğünü artırıyor.
Sunucu işlemcilerindeki talep, Intel’in bilgi merkezi faaliyetlerindeki toparlanmayı destekleyebilir. Buna karşılık kapasite yetersizliği sebebiyle teslim edilemeyen siparişler, şirketin büyüme fırsatının tamamını kullanmasını engelleyebilir.
Intel’in bilanço açıklamasında üretim kapasitesi, teslimat takvimi, fiyat artışları ve uzun vadeli müşteri kontratları yakından izlenecek.
AMD pazarı 120 milyar doların üzerinde görüyor
AMD, yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasıyla global sunucu işlemcisi pazarının 2030’a kadar 120 milyar doların üzerine çıkabileceğini öngörüyor.
Şirketin EPYC işlemcileri, data merkezleri ve bulut platformlarında Intel’in Xeon eserleriyle rekabet ediyor. Arz sıkışıklığı, AMD’ye fiyatlama gücü sağlarken üretim kapasitesine erişim şirketin büyüme suratını belirleyecek.
AMD’nin işlemcileri dış üretim tesislerinde üretiliyor. Bu sebeple şirketin kapasite planı, çip üreticilerinin yapay zekâ grafik işlemcileri ile merkezi işlemciler arasında yapacağı üretim tahsisine bağlı bulunuyor.
Darboğaz tüketici eserlerine sıçrayabilir
Sunucu işlemcilerine daha fazla üretim kapasitesi ayrılması, şahsî bilgisayarlarda kullanılan işlemcilerin arzını da etkileyebilir.
Üreticiler daha yüksek kâr sağlayan bilgi merkezi eserlerine öncelik verirse masaüstü ve dizüstü bilgisayar işlemcilerinde fiyat artışı yahut teslimat sorunu oluşabilir.
Bellek, depolama ve işlemci maliyetlerinin tıpkı anda yükselmesi, bilgisayar ve elektronik eser fiyatları üzerinde yeni bir baskı yaratabilir. Bu sebeple Çin’deki sunucu darboğazı sadece bilgi merkezi şirketlerini ilgilendiren bölgesel bir sorun olarak kalmayabilir.
Vargı Ekonomi Haberleri
