ABD'de Donald Trump idaresi, Yüksek Mahkeme'nin Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) dayandırılan tarifelere ait kararının akabinde başvurduğu 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. Kısmı kapsamında uygulanan yüzde 10'luk süreksiz global tarifenin müddetinin dolmasına kısa müddet kala yeni bir tarife düzenlemesi için hazırlık yapıyor.
Trump'ın ticaret siyaseti kapsamında uygulamaya koyduğu süreksiz global tarifede sona yaklaşıldı.
Yönetimin, ABD Yüksek Mahkemesinin Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na dayandırılarak uygulanan tarifelerin yasaya muhalif olduğuna hükmetmesinin akabinde 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. Kısmı uyarınca uyguladığı yüzde 10 oranındaki global tarifenin müddeti 24 Temmuz Cuma günü sona erecek.
REKLAM
REKLAM
ABD Başkanı Trump, Yüksek Mahkeme'nin 20 Şubat'ta açıkladığı tarifelerle ilgili kararının akabinde süreksiz tahlil olarak 122. Kısım kapsamındaki yetkisini kullanmıştı.
Söz konusu düzenleme kapsamında, neredeyse tüm ülkelerden ithal edilen eserler için 24 Şubat'tan itibaren yüzde 10 gümrük vergisi uygulanmaya başlanmıştı.
1974 Ticaret Yasası'nın 122. Kısmı, lidere ödemeler istikrarı meseleleriyle gayret gayesiyle süreksiz gümrük vergileri uygulama yetkisi verirken bu yetkinin Kongre tarafından uzatılmadığı sürece 150 günle hudutlu olması sebebiyle Trump idaresinin tarife rejiminde hukuksal destek arayışı tekrar gündeme geldi.
301. Kısım soruşturmaları kapsamında yeni adımlar atılması bekleniyor
Trump idaresinin, müddeti dolacak tarifenin yerine daha kalıcı bir sistem oluşturmak emeliyle 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Kısmı başta olmak üzere farklı türel araçlara başvurması beklenirken, mevcut tarife düzeylerinin büyük ölçüde korunacağı öngörülüyor.
REKLAM
REKLAM
Söz konusu yasanın 301. Kısmı, ABD Ticaret Temsilciliğine (USTR) ticaret mutabakatlarını ihlal eden yahut ABD ticaretini dezavantajlı duruma düşüren yabancı ticaret uygulamalarını soruşturma yetkisi veriyor.
Soruşturmada haksız ticaret uygulamalarının tespit edilmesi halinde yürütme organı, gümrük vergileri dahil çeşitli ticaret tedbirleri alabiliyor.
ABD idaresi, halihazırda 301. Kısım kapsamında çeşitli soruşturmalar yürütüyor.
Bu kapsamda USTR, mart ayında birinci olarak Çin, Avrupa Birliği (AB), Meksika ve Hindistan'ın da aralarında bulunduğu 16 iktisadın imalat bölümünde yapısal aşırı kapasite ve üretime ait siyaset ve uygulamalarına yönelik soruşturma başlatmıştı.
Ardından zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatını yasaklamada ve bu yasağı faal formda uygulamada yetersiz kaldıkları gerekçesiyle 60 ticaret ortağı hakkında da soruşturmaya gidilmişti.
Çin, Avrupa Birliği (AB), Kanada, Meksika, Brezilya, Hindistan, Japonya, Rusya, Suudi Arabistan, Güney Kore, İsviçre, Norveç, Tayvan, Birleşik Krallık ve Türkiye, hakkında soruşturma yürütülen ticaret ortakları arasında yer almıştı.
REKLAM
REKLAM
USTR, "zorla çalıştırma" konusunda yürütülen soruşturmanın bulgularını ve aksiyon tekliflerini haziran ayında açıklamıştı. Soruşturmaya ait ön bulgularda, ABD'nin 60 ticaret ortağından ithal edilen eserlere yüzde 10 ile yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi uygulanması önerilmişti.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, 21 Temmuz'da katıldığı bir televizyon yayınında, "zorla çalıştırma" gerekçesiyle 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Kısmı kapsamında yürütülen ve 60 ülkeyi kapsayan soruşturmaya işaret ederek, "Yakında kimi adımlar atılmasını bekliyoruz." dedi. Greer, kelam konusu soruşturmanın, ABD'nin ticaretinin yaklaşık yüzde 99'unu kapsadığını belirtti.
Ortalama tarife oranında büyük değişiklik beklenmiyor
Trump idaresinin 301. Kısım kapsamında yürüttüğü soruşturmalar sonucunda yeni tarifeler uygulamaya koyması halinde ABD'nin ortalama tarife düzeyinde kısa vadede büyük bir değişiklik beklenmiyor.
Yale Üniversitesine bağlı Bütçe Laboratuvarı (Budget Lab) datalarına nazaran, 21 Temmuz prestijiyle ortalama tarife oranı yüzde 12,1 düzeyinde.
122. Kısım uyarınca uygulanan tarifenin sona erme mühleti de dahil mevcut yasalar kapsamında kelam konusu oranın bu yıl sonunda yüzde 9,8'e gerilemesi bekleniyor. Buna karşılık idarenin daha evvel açıkladığı lakin şimdi uygulamaya koymadığı 301. Kısım kapsamında tarife uygulaması halinde yıl sonundaki ortalama tarife oranının yüzde 12,8 düzeyinde olması öngörülüyor.
REKLAM
REKLAM
Trump tarife tehditlerini sürdürürken belirsizlik devam ediyor
ABD'de süreksiz global tarifenin mühletinin dolmasıyla birlikte ticaret gündeminde yaklaşık 5 aylık sakinliğin sonuna gelinirken yeni bir belirsizlik devrine giriliyor.
Uzmanlar, hukuksal destek değişse bile Trump idaresinin ticaretteki muhafazacı siyasetinin devam edeceği görüşünde birleşiyor. ABD Başkanı Trump, çeşitli ülkelere yönelik tarife tehditlerini sürdürüyor.
Trump, son olarak 17 Temmuz'da Kanada'yı orman yangınları ve bu yangınların ABD'de yol açtığı hava kirliliğinden sorumlu tutarak, "bu kirliliğin maliyetinin" ülkenin ödediği gümrük vergilerine eklenmesi gerektiğini belirtti.
ABD Başkanı, 20 Temmuz'da da Kanada'nın ABD'de üretilen arabalar, alkollü içecekler ve süt eserlerine "ayrımcı" uygulamalarda bulunduğunu öne sürerek, 1930 tarihli Tarife Yasası'nın 338. Kısmı uyarınca Kanada menşeli muhakkak eserlere yüzde 50 oranında ek gümrük vergisi uygulanmasını öngören 3 farklı başkanlık bildirisini imzaladı.
Kanada'dan ithal edilen kimi mallara yönelik yeni tarifenin 19 Ağustos'ta yürürlüğe girmesi beklenirken, Trump'ın bu ülkeye dönük son adımıyla ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nın (USMCA) gözden geçirilme sürecinde pazarlık gücü sağlamayı amaçladığı düşünülüyor.
REKLAM
REKLAM
Öte yandan, Trump idaresi, 15 Temmuz'da da "Amerikan ticaretine ziyan veren haksız uygulamaları" münasebet göstererek 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Kısmı uyarınca Brezilya'nın makul mallarına yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulama kararı aldı.
Mevcut tarifelerin hanehalkına maliyeti yıllık yaklaşık 550 dolar
Trump'ın tarife siyasetlerinin ABD iktisadı üzerindeki tesirleri de yakından takip ediliyor.
Budget Lab bilgilerine nazaran, mevcut düzenlemelere dayalı tarife siyasetinin son tüketici fiyatları üzerindeki tesirinin yaklaşık yüzde 0,4 seviyesinde olduğu iddia ediliyor.
301. Kısım kapsamında gümrük vergilerinin uygulanması halinde ise bu oranın iki katından yüksek olacağı belirtiliyor.
Tarifelerin hanehalkı üzerindeki maliyetinin mevcut durumda yıllık yaklaşık 550 dolar olduğu, 301. Kısım uyarınca tarifelerin uygulanması halinde ise 1.100 dolar düzeyine çıkabileceği iddia ediliyor.
Gelecek 10 yılda mevcut yasa kapsamındaki gümrük vergilerinin yaklaşık 1,3 trilyon dolar gelir sağlayacağı öngörülüyor. Bu fiyatın, 301. Kısım kapsamında tarifelerin uygulanması durumunda yaklaşık 2 trilyon dolar olacağı hesaplanıyor.
Vargı Ekonomi Haberleri
