ABD’nin beş büyük teknoloji şirketi, yapay zekâ altyapısı için yaptıkları harcamalarda nakit üretiminin önüne geçmeye hazırlanıyor. Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta ve Oracle’ın yıllık faaliyet nakit akışının 2025–2027 arasında yaklaşık 340 milyar dolar artması bekleniyor.
Aynı periyotta şirketlerin sermaye harcamalarındaki artışın 534 milyar dolara ulaşacağı varsayım ediliyor. Böylelikle teknoloji devleri üretecekleri her 1 dolarlık ek faaliyet nakdi için yaklaşık 1,57 dolarlık yeni yatırım yapacak.
Hesaplama sadece direkt yapay zekâ masraflarını kapsamıyor. Data merkezleri, sunucular, ağ ekipmanları, güç kontakları ve bulut altyapısı harcamaları da toplam sermaye yatırımına dahil ediliyor.
Harcama kestirimi 730 milyar dolara çıktı
Beş şirketin 2026 yılına yönelik toplam sermaye harcaması beklentisi yıl başında yaklaşık 485 milyar dolar düzeyindeydi. Temmuz ayında piyasa kestirimleri yaklaşık 730 milyar dolara yükseldi.
Artışın büyük kısmı yapay zekâ modellerini çalıştıracak süreç gücü, data merkezi kapasitesi ve güç altyapısından kaynaklanıyor. Şirketler talebin mevcut kapasitenin üzerinde kaldığını belirtirken yatırımcılar harcamaların gelir ve kâra dönüşme suratını sorguluyor.
Teknoloji şirketleri geçmişte düşük fizikî yatırımla süratle ölçeklenen yazılım ve reklam platformları olarak değerlendiriliyordu. Yapay zekâ yarışı, iş modelini sermaye yoğun bilgi merkezi işletmelerine yaklaştırıyor.
Alphabet büyüdü lakin nakit yaktı
Alphabet’in Google Cloud geliri ikinci çeyrekte yüzde 82 artarak 24,8 milyar dolara ulaştı. Şirketin bulut ünitesi tarihindeki en güçlü büyüme periyotlarından birini yaşadı.
Güçlü gelire karşın Alphabet, 2026 yılı sermaye harcaması iddiasını 15 milyar dolar artırdı. Şirket artık yıl boyunca 195–205 milyar dolar arasında yatırım yapmayı planlıyor.
Yüksek harcamalar Alphabet’in ikinci çeyrekte 5,9 milyar dolar negatif özgür nakit akışı açıklamasına yol açtı. Şirket tarihinde birinci defa nakit tüketen bir çeyrek kaydederken paylar bilanço sonrasında geriledi.
Alphabet idaresi, data merkezi yatırımlarının son üç yılda değerli ölçüde arttığını lakin müşteri talebinin kapasitenin üzerinde kalmayı sürdürdüğünü bildirdi.
Microsoft’ta yatırım işletme nakdini aştı
Microsoft son mali çeyreğinde 35,8 milyar dolar faaliyet nakit akışı üretti. Finansal kiralamalar dahil sermaye harcamaları ise 37,5 milyar dolara ulaştı.
Yapay zekâ işinin yıllıklandırılmış gelirinin 37 milyar doları aşması, yatırımların ticari karşılık üretmeye başladığını gösteriyor. Buna karşılık altyapı harcamalarının işletme nakdinin üzerine çıkması yatırımcıların özgür nakit akışına odaklanmasına sebep oluyor.
Microsoft, bilgi merkezi ve işlemci kapasitesini artırırken amortisman sarfiyatları de yükseliyor. Harcamaların gelirden daha süratli büyümesi halinde kâr artışının nakit üretimine birebir ölçüde yansımaması riski bulunuyor.
Amazon’un kasasında 1,2 milyar dolar kaldı
Amazon’un son 12 aylık faaliyet nakit akışı yüzde 30 artarak 148,5 milyar dolara çıktı. Buna karşın şirketin özgür nakit akışı 1,2 milyar dolara kadar geriledi.
Farkın temelinde AWS için kurulan bilgi merkezleri, yapay zekâ sunucuları ve lojistik yatırımları bulunuyor. AWS gelirinin birinci çeyrekte yüzde 28 büyümesi, harcamaların karşılığının alınmaya başladığına işaret etti.
Ancak faaliyet nakdindeki güçlü artışın hür nakde taşınamaması, Amazon’un yatırım temposunun ulaştığı büyüklüğü gösteriyor. Şirketin yeni bilançosunda sermaye harcaması, AWS büyümesi ve nakit akışı birlikte izlenecek.
Oracle borç ve paya yöneldi
Oracle’da sermaye harcamalarının faaliyet nakdine oranı 2022 mali yılında yüzde 47 düzeyindeydi. Mayıs ayında sona eren 2026 mali yılında oran yüzde 174’e çıktı.
Şirket son mali yılda 55,7 milyar dolar sermaye harcaması yaptı. Tıpkı devirde faaliyetlerden sağlanan nakit 32 milyar dolarda kaldı.
Oracle’ın hür nakit akışı negatife dönerken şirket bulut altyapısını finanse etmek için borçlanma ve pay ihracı yoluyla 45–50 milyar dolar kaynak sağlamayı planlıyor.
Yüksek finansman gereksinimi Oracle paylarında baskı oluşturdu. Şirket payları yıl başından bu yana yüzde 36 bedel kaybederken yapay zekâ altyapısının ne kadar müddette gelir yaratacağı ana tartışma başlığı haline geldi.
Tesla satışı artırdı, kasa eksiye döndü
Tesla, ikinci çeyrekte 480 bin 126 araç teslim ederek yıllık bazda güçlü artış sağladı. Şirketin geliri 28,24 milyar dolarla piyasa kestirimlerini aştı.
Buna karşılık sermaye harcamaları 5,8 milyar dolara yükseldi. Fiyat hem geçen yılın tıpkı periyodunun hem de birinci çeyreğin iki katından fazla oldu.
Yapay zekâ, robotaksi, otonom sürüş ve insansı robot yatırımları Tesla’nın özgür nakit akışını 1,1 milyar dolar negatife çevirdi. Şirket iki yılı aşkın müddetin akabinde birinci sefer nakit tüketti.
Tesla’nın otomotiv brüt kâr marjı yüzde 16,3’te kalırken araç başına ortalama gelir 45 bin 345 dolardan 42 bin 730 dolara geriledi. Ana araba işindeki marj baskısı, yeni teknoloji yatırımlarının finansmanını daha güç hale getiriyor.
Gözler dört bilançoya çevrildi
Alphabet ve Tesla bilançoları sonrasında teknoloji paylarında sert satış görüldü. Tesla payları yüzde 14’ün üzerinde, Alphabet payları ise yaklaşık yüzde 7 geriledi.
İki şirketin dahil olduğu büyük teknoloji grubu, S&P 500’ün toplam piyasa bedelinin yüzde 30’undan fazlasını oluşturuyor. Birkaç paydaki satış bu sebeple endekslerin tamamında oynaklığı artırıyor.
Yeni haftada Meta, Microsoft, Apple ve Amazon bilançoları açıklanacak. Yatırımcılar gelir büyümesinden çok sermaye harcaması iddialarını, data merkezi yatırımlarını ve özgür nakit akışını izleyecek.
Yapay zekâ yatırımlarının önümüzdeki iki yahut üç yıl içinde ek gelir, daha yüksek marj ve güçlü nakit üretimi sağlaması gerekecek. Finansal karşılığın gecikmesi halinde piyasa, teknoloji şirketlerinin yatırım döngüsünün fazla ileri gidip gitmediğini daha sert biçimde sorgulayabilir.
Vargı Ekonomi Haberleri
